Қазақстан арқылы Ресейге автомобиль жеткізу: сұраныс неге төмендеді?
2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі салдарынан енгізілген санкциялар әлемдік автоөндірушілердің Ресей нарығынан кетуіне әкелді. Соның нәтижесінде ресейлік кәсіпкерлер мен автокөлік әуесқойлары жаңа жеткізу бағыттарын іздей бастады. Географиялық және экономикалық тұрғыдан тиімді орналасқан Қазақстан бұл кезеңде негізгі хабтардың біріне айналды.
Kolesa.kz сайтының мәліметінше, 2023 жылы Қазақстанда өндірілген көліктерге сұраныс айтарлықтай артты. Сол жылы елімізден Ресейге 45 мың жаңа және 2,2 мың қолданылған автокөлік экспортталған. Бұл көрсеткіш Қазақстанның өңірлік автоэкспорттағы рөлін күшейтті. Алайда кейінгі кезеңде жағдай өзгере бастады.
Сарапшылардың айтуынша, сұраныстың төмендеуіне Ресей билігінің «сұр» импорт схемаларына қарсы күресі әсер етті. Әсіресе дилерлік арналар арқылы жүзеге асатын жеткізу тетіктеріне бақылау күшейтілді. Сонымен қатар 2025 жылғы 1 желтоқсанда утиль алымының өсуі де нарыққа қосымша қысым түсірді.
Қазақстанда құрастырылған Škoda Kodiaq көліктерін жүксалғыштағы Allur белгісі арқылы ажыратуға болады. Мысалы, Selection Plus жиынтығындағы бұл модель Ресейде шамамен 6 190 000 рубль (38,3 млн теңге) тұрса, Қазақстанда дәл сондай 2026 жылғы нұсқасы 24,7 млн теңгеден сатылып жатыр.
«Автостат» агенттігінің басшысы Сергей Целиков мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы тоқсанында Қазақстанда өндірілген көліктердің Ресейдегі сатылымы екі есеге қысқарған. Егер 2025 жылдың алғашқы үш айында 1770 көлік сатылса, биыл бұл көрсеткіш 840 бірлікке дейін төмендеген.
Баға айырмашылығы басқа модельдерде де айқын байқалады. Мысалы, 1,5 литрлік турбоқозғалтқышы бар Kia K5 Ресейде 4 440 000 рубльден (27,5 млн теңге) басталса, Қазақстанда шамамен 11 млн теңге тұрады. Сол сияқты 2 литрлік толық жетекті Hyundai Tucson Ресейде 4 850 000 рубльге (30 млн теңге) бағаланған, ал Қазақстанда оны 17,8 млн теңгеге сатып алуға болады.
Сатып алушылардың таңдауы айтарлықтай өзгермеген. Ресейде тіркелген қазақстандық көліктер арасында Hyundai көш бастап тұр – 470 дана. Одан кейін Kia (290) және Škoda (75) орналасқан.
Дегенмен, жалпы нарықтағы үлесі әлі де төмен: «Автостат» дерегінше, Қазақстанда өндірілген автомобильдер Ресей автонарығының небәрі 0,3%-ын ғана құрайды.
Осылайша, Қазақстан қысқа мерзімде Ресей үшін маңызды автокөлік жеткізу арнасына айналғанымен, реттеуші шаралар мен экономикалық факторлар бұл бағыттағы өсімді тежеп отыр.
