Петр Своик: Қазақстандағы орыстар орыс орыстары емес, олар қазақ орыстары

1584

КСРО ыдырағаннан кейін көптеген орыс халқы бұрынғы одақтас республикаларда, кейбірі егемен мемлекеттерде қалды. Республикалардың көпшілігінде ұлтшылдық сезімнің күшеюі байқалды. Орталық Азияның көптеген елдерінде орыс және орыс тілді тұрғындарды қудалау басталды.

Орыстар Еуропадағы және бұрынғы КСРО кеңістігіндегі ең бөлінген халықтардың бірі болып шықты.

Олардың тағдыры қалай дамыды, ұлттық республикаларда қалғандар қалай өмір сүрді?

Правда.Ру-дағы «Көзқарас» бағдарламасының студиясында Любовь Степушова қазақстандық экономист және саясаткер Петр Своикпен Қазақстандағы орыс халқының өмірі туралы әңгімелесті.

- Петр Владимирович, бізде Ресейде орыстардың Қазақстанда қалай өмір сүретіні туралы көптеген сұрақтар бар. Сіз өзіңізді орыспын деп санайсыз ба?

- Әрине, орыспын, әлемнің кез келген жерінде. Бірақ сонымен бірге қазақпын. Қазақстандағы орыстар орыс орыстары емес, олар онсыз да қазақ орыстары. Оның үстіне, мен қазірдің өзінде өте үлкен отбасын құрдым, оның жартысы қазақ. Қалай болғанда да, мен өмірімнің көп бөлігін қазақтар арасында өткіздім, сондықтан мен орыспын да, қазақпын да.

Мен орыс тілді адамдар туралы бірден-бір маңызды нәрсені атап өткім келеді.

Кімде-кім өзін орыспын деп санаса, онда ол бөлек әңгіме болады, дегенмен ондайлар, өзін орым деп санайтындар Қазақстанда да көп. Оның ішінде аралас отбасыларда. Мысалы, менің балаларым әлі орыс, ал немерелерімнің кім екені белгісіз.

Бірақ орыс тілділерге келетін болсақ, мұнда бәрі орыстілділер. Соның ішінде қазақтар. Бірақ, жеткіліксіз білімі барларды қоспағанда - ауыл, шалғай жер, нашар мектеп және соның салдарынан толық оқымағандар, олар - орыс тілді еместер.

Қазақстан халқының көп бөлігі үшін негізгі тіл - орыс тілі. Мұнда ана тілін білу міндетті, ол өте маңызды нәрсе, бірақ бұл әлі де қосымша нәрсе.

- Қане былай келісейік, біз орыстар туралы, өзін орыс халқы санайтындар туралы, орыс қазақтары туралы айтайық.

- Мен келісе алмаймын. Бізде бір мемлекет бар, Қазақстан деп аталады, бірақ екі ұлт бар.

Кез-келген ұлттың этникалық, лингвистикалық және кез-келген басқа ұқсастықтары болуы тиіс, бірақ ұлт - бұл тарихи тәжірибе, сонымен қатар болашаққа деген көзқарас.

Бұл өзін-өзі сәйкестендіру және болашақтың көрінісі.

Қазақстан екі әлемде өмір сүреді

  1. Біз кеңестік туындыда қалдық, ол ешқайда кеткен жоқ. Мүмкін, ол білінбеуі мүмкін, сыртқа шықпауы да мүмкін, бірақ біз кеңестік жүйенің бір бөлігі болып қала береміз.
  2. Сонымен бірге біз Батыс экономикасының бір бөлігі болып табыламыз. Бұл өзге бөлік болғандықтан да өткенге оралғысы келмейді, оған оралудан қорқады, өйткені ол тек символикалық түрде «қайта құру» үшін міндетті түрде қазақты латын әліпбиіне көшіру керек.

Бұл рас дүние. Сонымен қатар, кейбір қазақтар арасында Ресейге бағытталушылық, сайып келгенде, Ресейге бағынбаушылық бар. Тіпті кейбірі Ресейге үреймен қарайды.

Олардың батыры Путин емес, Навальный.

Сонымен қатар Еуразиялық экономикалық одақта болуды құптайтын және осы интеграция тереңдей түскен жағдайда одан да көп қуанатын қалыпты қазақ ұлты бар.

Бұл екі ұлт көп жағдайда біріккен және араларында ешқандай қақтығыс жоқ. Біз Украина емеспіз. Құдайға шүкір, бізді сүйрейтін жер жоқ, басқа ел жоқ.

"Адырна" ұлттық порталы

Пікірлер
Ұқсас жаңалықтар