Тұрақсыздық жайлаған әлемде Қазақстанның жаңа Конституциясы ұлттық қауіпсіздіктің кепілі болуы тиіс. Жаңа Негізгі заң жобасы азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын кеңейтумен қатар, мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтады. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Марат Бәшімов «AMANAT» партиясы фракциясының отырысында айтты.
Депутаттың сөзінше, Конституциялық комиссияның жұмысы 2022 жылғы конституциялық реформалардың логикалық жалғасы болып, елдегі құқық қорғау жүйесін жаңа сапалық деңгейге көтерді. Жоба аясында құқық қорғау әлеуеті елеулі түрде күшейтілген, соның ішінде сотқа дейінгі адам құқықтарын қорғау механизмдерінің институционалды дамуы да қарастырылған. Мұнда адвокатура институтын нығайту, «Миранда ережелерін» конституциялық деңгейде бекіту, әлеуметтік кепілдіктерді нақтылау және азаматтардың сайлау процесіндегі құқықтарын кеңейту мәселелері қамтылған. Жобада ұлттық қауіпсіздік мәселелеріне де ерекше мән берілген.
Марат Бәшімов атап өткендей, әлемдік тәртіп өзгеріп, халықаралық құқық нормалары әлсіреген жағдайда конституциялық тұрақтылық ерекше маңызға ие болады. Сондықтан жаңа Конституцияда саяси партияларды шетелден қаржыландыруға тікелей тыйым салынған, соның ішінде шетел мемлекеттері, халықаралық ұйымдар, шетелдік азаматтар мен шетелге қатысы бар заңды тұлғалардың қаражаты бар. Бұл норма елдің тәуелсіздігін қорғауға және саяси процестерге сыртқы ықпалдың алдын алуға бағытталған.
Депутат сонымен қатар жобадағы барлық нормалар халықаралық адам құқықтары стандарттарына толық сай екенін айтты. Құжатты әзірлеу кезінде БҰҰ мен Еуропа Кеңесінің конвенцияларында бекітілген нормалар мен тәсілдер, сондай-ақ Еуропа құқық тәжірибесі қолданылған. Сонымен бірге Конституциядағы әрбір бостандық пен құқық нақты шектеулермен бірге беріледі,
«Біз халықаралық құқық шеңберінен шыққан жоқпыз және жаңадан ештеңе ойлап тапқан жоқпыз. Керісінше, біз адам құқықтары саласындағы мойындалған стандарттарды бірізді етіп қолдандық. Халықаралық келісімдерде белгіленгендей әрбір құқықтық бапқа бостандық берілгенімен, оның шектеулері нақты көрсетілген », – деп атап өтті Марат Бәшімов.
Депутат айтқандай, қоғам ұсынылған конституциялық жаңалықтарды негізінен оң қабылдады, себебі олардың басты мақсаты – қарапайым азаматтардың мүдделері мен қажеттіліктерін қорғау. Жаңа Конституция мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтып, әділдік пен заңдылықты қамтамасыз етеді, сондай-ақ жаһандық тұрақсыздық жағдайында Қазақстанның тұрақты дамуына берік негіз болады.
