Tūraqsyzdyq jailaǧan älemde Qazaqstannyŋ jaŋa Konstitusiiasy ūlttyq qauıpsızdıktıŋ kepılı boluy tiıs. Jaŋa Negızgı zaŋ jobasy azamattardyŋ qūqyqtary men bostandyqtaryn keŋeitumen qatar, memleket pen qoǧam arasyndaǧy senımdı nyǧaitady. Būl turaly Mäjılıs deputaty Marat Bäşımov «AMANAT» partiiasy fraksiiasynyŋ otyrysynda aitty.
Deputattyŋ sözınşe, Konstitusiialyq komissiianyŋ jūmysy 2022 jylǧy konstitusiialyq reformalardyŋ logikalyq jalǧasy bolyp, eldegı qūqyq qorǧau jüiesın jaŋa sapalyq deŋgeige köterdı. Joba aiasynda qūqyq qorǧau äleuetı eleulı türde küşeitılgen, sonyŋ ışınde sotqa deiıngı adam qūqyqtaryn qorǧau mehanizmderınıŋ institusionaldy damuy da qarastyrylǧan. Mūnda advokatura institutyn nyǧaitu, «Miranda erejelerın» konstitusiialyq deŋgeide bekıtu, äleumettık kepıldıkterdı naqtylau jäne azamattardyŋ sailau prosesındegı qūqyqtaryn keŋeitu mäselelerı qamtylǧan. Jobada ūlttyq qauıpsızdık mäselelerıne de erekşe män berılgen.
Marat Bäşımov atap ötkendei, älemdık tärtıp özgerıp, halyqaralyq qūqyq normalary älsıregen jaǧdaida konstitusiialyq tūraqtylyq erekşe maŋyzǧa ie bolady. Sondyqtan jaŋa Konstitusiiada saiasi partiialardy şetelden qarjylandyruǧa tıkelei tyiym salynǧan, sonyŋ ışınde şetel memleketterı, halyqaralyq ūiymdar, şeteldık azamattar men şetelge qatysy bar zaŋdy tūlǧalardyŋ qarajaty bar. Būl norma eldıŋ täuelsızdıgın qorǧauǧa jäne saiasi prosesterge syrtqy yqpaldyŋ aldyn aluǧa baǧyttalǧan.
Deputat sonymen qatar jobadaǧy barlyq normalar halyqaralyq adam qūqyqtary standarttaryna tolyq sai ekenın aitty. Qūjatty äzırleu kezınde BŪŪ men Europa Keŋesınıŋ konvensiialarynda bekıtılgen normalar men täsılder, sondai-aq Europa qūqyq täjıribesı qoldanylǧan. Sonymen bırge Konstitusiiadaǧy ärbır bostandyq pen qūqyq naqty şekteulermen bırge berıledı,
«Bız halyqaralyq qūqyq şeŋberınen şyqqan joqpyz jäne jaŋadan eşteŋe oilap tapqan joqpyz. Kerısınşe, bız adam qūqyqtary salasyndaǧy moiyndalǧan standarttardy bırızdı etıp qoldandyq. Halyqaralyq kelısımderde belgılengendei ärbır qūqyqtyq bapqa bostandyq berılgenımen, onyŋ şekteulerı naqty körsetılgen », – dep atap öttı Marat Bäşımov.
Deputat aitqandai, qoǧam ūsynylǧan konstitusiialyq jaŋalyqtardy negızınen oŋ qabyldady, sebebı olardyŋ basty maqsaty – qarapaiym azamattardyŋ müddelerı men qajettılıkterın qorǧau. Jaŋa Konstitusiia memleket pen qoǧam arasyndaǧy senımdı nyǧaityp, ädıldık pen zaŋdylyqty qamtamasyz etedı, sondai-aq jahandyq tūraqsyzdyq jaǧdaiynda Qazaqstannyŋ tūraqty damuyna berık negız bolady.
