25.02.2021
Investıııalyq saıasat
Orta ǵasyrlarda qyzǵaldyqtyń qandaı gúl ekenin bilmegen eýropalyqtar basynda ony pııaz dep oılapty. Kádimgideı pııaz sııaqty maımen qýyryp jegen eken. Sodan bir kúnderi ádemi qyzǵaldaq ósip shyǵady. Qyzǵaldyqtyń ádemiligine tań qalǵan olar ony patsha..
25.02.2021
Densaýlyq
Quramynda qanty bar sýsyndardy shamadan tys tutyný qaterli isik aýrýyn týdyrady
Sorbonna ýnıversıtetiniń Epıdemıologııa jáne statıstıkany zertteý ortalyǵynyń ǵalymdary quramynda qant bar sýsyndar men júz paıyz jemis shyryndaryn tutynýdyń artýy qaterli isik aýrýynyń paıda bolý qaýpimen baılanysty dep anyqtady. British Medical Jou..
25.02.2021
Jańalyqtar
Ákimdikter bergen turǵyn úılerge muqııat tekserý júrgizý kerek – depýtattar
«Aq jol» partııasy ákimdikter bergen áleýmettik turǵyn úılerge muqııat tekserý júrgizýdi talap etedi. Bul týraly búgin frakııa depýtaty Erlik Ómirǵalı depýtattyq saýalynda málimdedi, dep habarlaıdy «Adyrna» tilshisi partııanyń baspasóz qyzmetine silt..
25.02.2021
Jańalyqtar
Senator asharshylyqqa qatysty qupııa qujattardy ashýdy talap etti
Senat depýtaty Murat Baqtııaruly Asharshylyq taqyrybyn jan-jaqty zerdeleý úshin ǵalymdardyń otandyq jáne sheteldik muraǵattarǵa qol jetkize alýyn qamtamasyz etý kerektigin málim etti, dep habarlaıdy «Adyrna» tilshisi QazAqparatqa silteme jasap. Bul m..
Saıasat
Basty taqyryp
AQSh Germanııa men Ýkraınany Reseıdiń gaz jelisinen shyǵaryp jatyr
  Reseıdiń saıttary men ekspert-sarapshylary shýlap ketti. Keshegi kúnge deıin daý bolyp kelgen "Soltústik aǵyn-2" alyp jobasynan AQSh Germanııany Reseımen jobany birlesip atqarýdan bas tartqyzyp jatyr.   Bul shara boıynsha AQSh pen Germanııanyń saıasatkerleri jabyq esik kezdesýin ótkizip, AQSh Germanııaǵa gaz eksportyn jetikzetinin aıtty. Germanııa ózin gazben qamtý qaýipsizdigin AQSh arqyly qorǵaıtynyn maquldady. Bul jaıynda reseılik sarapshy Igor Iýshkov Nation News-ke bergen ıntervıý
23.02.2021
Saıasat
AQSh Germanııa men Ýkraınany Reseıdiń gaz jelisinen shyǵaryp jatyr
  Reseıdiń saıttary men ekspert-sarapshylary shýlap ketti. Keshegi kúnge deıin daý bolyp kelgen "Soltústik aǵyn-2" alyp jobasynan AQSh Germanııany Reseımen jobany birlesip atqarýdan bas tartqyzyp jatyr.   Bul shara boıynsha AQSh pen Germanııa..
21.02.2021
Saıasat
"Jigittiń jaqsysy - túrmede, attyń jaqsysy - kermede"
Túrmeden shyǵa sala abyroıynan aıyrylyp, qoǵamnyń qatty synyna ushyrap jatqan Maks Boqaevqa eń tıimdi aqyl keńes aıtpas buryn túrmeniń jalǵyz kisilik kamerasynda jatqan Aron Atabektiń ishki psıhıkalyq jaı-kúıine toqtalǵym keledi. Áste, oıymdy júıelep..
18.02.2021
Saıasat
Bekbolat QARJAN.Erdoǵannyń saıası ambıııasy AQSh pen Reseıdiń mazasyn alyp otyr
  Túrkııanyń TGRT Haber telearnasynan tikeleı efırde sóılegen Erdoǵannyń sózderine amerıkalyq saıası boljaýshy Stratfor kompanııasy 2050 jylǵa deıingi Erodǵannyń yqpaly men saıası ambıııasy jóninde boljam jasapty. Amerıkalyq saıası ekspertter al..
17.02.2021
Saıasat
Bizdiń bılik asharshylyqty «saıasılandyrýdan» nege qorqady?
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda  «Bilikti mamandar júıeli zertteýmen aınalysyp, soǵan sáıkes asharshylyq máselesine memleket tarapynan baǵa berilgeni jón» dep atap kórsetkeni belgili. Alaıda qazir asharshylyq jaıly ashyq áńgime aıtylyp, máseleniń anyq-qanyǵyna naqty baǵa berilip jatyr ma? Mysaly, búgin Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev asharshylyqqa baılanysty ótken jıynda «Ashtyqty belgili bir ultqa qara..
17.02.2021
Saıasat
Bekbolat QARJAN.Reseıdiń qorǵanys mınıstri Sergeı Shoıgý NATO-dan úreılenip otyr
    Reseıdiń qorǵanys mınıstri Sergeı Shoıgý Pentagonnyń Arktıkaǵa soǵys kemeleriniń sanyn arttyryp jatqany jóninde málimdeme jasady. Onyń málimdeýinshe, Soltústik Atlantıka áskerı Alıansy Reseıdi soltústik shekara tusynan da qorshap, áskerı bazasyn jaqyndatyp keledi. Shoıgý muny búgin qorǵanys mınıstrliginiń vedomstvasynda aıtty. Eger biz qarsy shara qoldanbasaq, AQSh pen NATO Reseıdiń ulttyq qaýipsizdigine aıtarlyqtaı qaýip tóndiredi,..
15.02.2021
Saıasat
"Sheteldikterge jerdi satýǵa da, jalǵa berýge de bolmaıdy!"
"Aq jol" Demokratııalyq partııasy Jer týraly Zańǵa engizýge resmı túrde óz usynystaryn joldady. Eske sala keteıik, osy jyldyń 20 qańtarynda frakııa atynan depýtattyq saýal jarııalaǵan Berik Dúısembınov taıaý arada moratorıı merziminiń aıaqtalatynyna baılanysty Jer máselesine núkte qoıýǵa shaqyrdy. Barshańyzǵa belgili, 2016 jyly elimizde rezonans týǵyzǵan mıtıngilerden keıin, Elbasy aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi paıdalaný máselesi boıyn..
15.02.2021
Saıasat
Bekbolat QARJAN. Reseılik saıasatker Qazaqstannyń Reseısiz bolashaǵy bulyńǵyr dep otyr
Reseıdiń arnaıy medıametrıkalyq zertteý ortalyǵynyń saıası eksperti Igor Nıkolaıchýk Qazaqstan NATO-men qarym-qatynas jasaýy múmkin, biraq olarda eshqandaı da strategııalyq mindetteme joq dep otyr. Qazaqstan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń múshesi, Reseımen teń dárejede (mundaı kezde teń dárejede bolyp qalypty. Negizi Qazaqstanǵa batystyń yqpaly júrip ketýinen úreılengen reseılik saıasatkerler osylaı sóıleıdi) áskerı-strategııalyq, ekonomıkalyq..
Mýltımedıa
Rýhanı jańǵyrý
Aqmolada "Meniń Otanym, Meniń týym" chellendji bastaldy (VIDEO)
Aqmola oblysynda el jastarynyń uıytqy bolýymen "Meniń Otanym, Meniń týym" atty patrıottyq chellendj bastaldy. Eldiń táýelsizdigi men tutastyǵyn qorǵaýǵa shaqyrǵan shara qazir tutas respýblıkany qamtyp jatyr, dep habarlaıdy "Adyrna" ulttyq portalynyń tilshisi.  Chellendj Aqmola oblysynyń Býrabaı aýdanyndaǵy Aqylbaı aýylynda bastaldy. El aqsaqaldary aq batasyn berip, kók týdy kókten jelbiretken aýyl jigitteriniń bastamasy eldiń rýhyn kóterip, jastardyń Otanǵa degen súıispenshiligin arttyrýǵa baǵyt
6544
Tarıh
Basty taqyryp
Adamzat tarıhynyń tamyrshysy
Kollajdy jasaǵan Almas MANAP, EQ Álemniń 50 tiline aýdarylǵan ǵylymı-tanymdyq monografııalardyń qaı-qaısysy bolsyn Hararıdiń esimin kúlli álemge tanymal etken-di. Óıtkeni bul eńbekterdegi tushymdy paıymdar men qundy pikirler adamzattyń este joq eski zamandardan bastap, búgingi tańǵa deıingi evolıýııalyq damý úderisterine tek tarıhı turǵydan ǵana emes, sonymen qatar antropologııalyq, bıologııalyq, fılosofııalyq, ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnologııalyq jáne saıası-ıdeologııalyq turǵydan júrgizilgen te
19.02.2021
Tarıh
Adamzat tarıhynyń tamyrshysy
Kollajdy jasaǵan Almas MANAP, EQ Álemniń 50 tiline aýdarylǵan ǵylymı-tanymdyq monografııalardyń qaı-qaısysy bolsyn Hararıdiń esimin kúlli álemge tanymal etken-di. Óıtkeni bul eńbekterdegi tushymdy paıymdar men qundy pikirler adamzattyń este joq eski ..
17.02.2021
Tarıh
Almas Júnisbaı.Búgingi jemqorlyq pen paraqorlyq, ashkózdik pen toıymsyzdyq, nadandyq asharshylyq kezden tamyr alady
Qazaqtyń bolmysy men tek qoryn ózgertip, jadysy men boıyna sińip ketken asharshylyqtyń qasiretin saıasılandyrmaý úshin, bul máseleni táýelsizdiktiń basy men 30 jyldyǵynda ǵana kótermeý kerek edi. Osy aralyqta asharshylyqtyń tarıhyn ne qajet etpedi, n..
16.02.2021
Tarıh
«Reseı – Túrkilerdiń jerinde otyrǵanyn umytpasyn!»
Áleýmettik jeli túrli kózqarastaǵy azamattardyń jınalǵan ortasy ǵoı. Desek te, keı kezde osy áleýmettik jeli arqyly eldi eleń etkizerlik sharýalar atqaryp júrgen basqa memlekettegi jandarmen de tanysýǵa múmkindik bar. Máselen, býrsalyq azamat Kerim C..
03.02.2021
Tarıh
Mongol, tatarın, kıtae, kazah – kem byl Chıngız-kagan?
V 2029-2020 godah v Kazahstane otmechalı 750 let so dnıa obrazovanııa gosýdarstva Zolotoı Ordy. Provedenıemeroprııatıı po etomý slýchaıý svıdetelstvýet ob ee ıstorıcheskoı znachımostı dlıa kazahskogo naroda. Inııırovannaıa glavoı gosýdarstva Kasym-Jomartom Tokaevym ıdeıa prazdnovanııa 750-letııa Zolotoı Ordy stala logıcheskım prodoljenıem prazdnovanııa 550-letııaobrazovanııa Kazahskogo hanstva. V kontekste ıstorıı Zolotoı Ordy otkryvaetsıa ogrom..
28.01.2021
Tarıh
Qazaqtar, Qazaqstannan taıyńdar! (Maksım Shevchenko nazaryna)
Qurmetti Maksım Leonardovıch, Uly Dalany qorǵashtaǵan nıetińińz ben jarqyn sózderińiz úshin búkil qazaq halqynyń atynan kóp-kóp rahmet. Siz Shyǵystyń, ıslam dininiń bilgirisiz jáne taqyrypty jaqsy bilesiz. Osy saıqymazaqtardyń áńgimelerine kóp kóńil bólip, júıkeńizdi «QZbizdikilerge» ysyrap etpeńiz. Biz - túrklermiz. Lev Gýmılev, óz shyǵarmalarynda súıispenshilikpen atap ótkendeı, túrkiler passıonarlar. Iaǵnı – rýhy myqty degen. Bul bizdiń qanymy..
06.01.2021
Tarıh
Neonomad. Jýmajan Baıjýmın — epoha domınırovanııa Kochevnıkov vozvraaetsıa
Programma Neonomad — Arman Nýrmýhanbetov besedýet s kazahskım ıstorıkom Jýmajanom Baıjýmınym o dýhovnyh ennostıah kochevnıkov Velıkoı stepı. Pochemý drevnıe avtory schıtalı, chto kochevnıkı obladalı vysochaıshımı nravstvennymı kachestvamı? Po kakoı prıchıne kochevnıkı obladalı bolee vysokoı moralıý, chem osedlye narody? Otnosıatsıa lı zakony Dao k ıstorıcheskomý proessý ı pochemý ıvılızaıı kochevnıkov Velıkoı stepı obladaet mýjskoı energıeı Ian? ..
06.01.2021
Tarıh
Ǵylymǵa adal jan
Tımýr Qasymuly Beısembıev (1955-2016) búkil sanaly ǵumyryn ǵylymǵa arnaǵan jáne ǵylymǵa adal qyzmet etken jan. Almaty qalasynda 1955-jyly ǵalymdar otbasynda dúnıege kelgen Tımýr Qasymulynyń ákesi Qasym Beısembıev (1919-1980) qazaqtan shyqqan tuńǵysh fılosofııa ǵylymynyń doktory (1958). Anasy Valentına Aıteshevna Isenǵalıeva (1924-2017) f.ǵ.d, professor, tanymal lıngvıst ǵalym, týrkolog. Tımýr Qasymuly mektepti úzdik bitirip 1972-1977 jyldar araly..
Ádebıet
Basty taqyryp
Bólek (Ótejan aqyn týraly bir úzik syr)
Osy sózdi estigenimde men de shat bop kettim. Men sol kezdiń ózinde Ótejan Nurǵalıevti kózi tiri uly aqyn dep biletinmin. Óleńderimen bala jastan tanys edim. Onyń ústine «Soǵystyń sońǵy jazy» degen balladalar jınaǵynyń birinshi kitaby da jaqynda ǵana qolymyzǵa tıgen. Stýdentterge sol kitapty dáripteýmen júrgen kezim. «Konert» degen balladasyn jattap ta alǵan bolatynmyn. Poıyzdan túsken Ót-aǵańnyń bet pishimimen syn-sıpaty kúni keshegideı áli esimde. Kitap betindegi sýretterine kózim qanyq bolǵan
24.02.2021
Jańalyqtar
Elordaǵa jetkizgen eki kún - Jolsapar ocherki
Eńseli Elordaǵa bastaý alǵan uzaq jol… Qolymda qalam, júrekte saǵynysh, kóńilde tolqý. Kóńil men júrektegi ishki sezim ushtasqanda aq qaǵazǵa tógiler oı da, qalamǵa bekem baılanǵan sheksiz sher de eriksiz aǵylary anyq. Aınalamda kedergi keltirer kesk..
09.02.2021
Ádebıet
Búgin meniń týǵan kúnim oı páli aı: Muqaǵalı Maqataev 90 jasqa toldy
Qazaqtyń aqıyq aqyny, muzbalaǵy Muqaǵalı Maqataev 90 jasqa toldy, dep habarlaıdy "Adyrna" tilshisi.  1931 jyly Narynqol óńiriniń Qarasaz aýylynda dúnıe esigin ashqan aqynnyń balalyq shaǵy sum soǵyspen dálme-dál keldi. Jastaıynan eńbekke aralasyp, qal..
06.02.2021
Ádebıet
Bir óleńi – eldiń bir murasyndaı
Búginde «kúpi kıgen qazaqtyń qara óleńin shekpen jaýyp» ózine qaıtarǵan otty jyrlarymen, oıly, órnekti óleńderimen halqynyń qadir-qasıetin aıta alǵan muzbalaq aqyn Muqaǵalı Maqataev esimi máńgilik ǵumyrǵa aınalǵany shyndyq. Desek te, aqyn murasyn urp..
03.01.2021
Ádebıet
Aqboz arman
(Búgin Abaıdyń jasyna kelgen talantty shaıyr Svetqalı Nurjanovtyń sóz ónerindegi alǵashqy adymdary týraly kezinde qalamdas dosy Amantaı Shárip te pikir jazǵan eken. 1988 jyly hatqa túsip, 1989 jyly «Juldyz» jýrnalynda, sodan soń 1990 jyly «Ýaqyt jáne qalamger» jınaǵynda jarııalanǵan bul paıymdamalardy sol zamandaǵy ádebı damýdyń konteksinde qarastyrǵan abzal. Maqalany yqshamdap usyndyq). ***** Qazaqtyń belgili aqyn qyzy Kúlásh Ahmetova keıin..
26.12.2020
Ádebıet
Maǵıza QUNAPIIaQYZY «Alash» ádebı syılyǵynyń ıegeri atandy
Qazaqtyń aqyn  qyzy, qoly  shıpaly  dáriger Maǵıza Qunapııaqyzy  Halyqaralyq “Alash” ádebı  syılyǵynyń ıegeri atandy. Maǵıza hanymǵa «Adyrna» aqparattyq agenttigi shyǵarmashylyq tabystar tileıdi. Endeshe aqynnyń óleńderin nazarlaryńyzǵa usynamyz.   BAL QADIShA   "Degende Balqadısha,Balqadısha, Esildi boılaı bitken tal,Qadısha". "Erkem"dep eki jeńgeń ertip júrer, Qadiriń Han qyzyndaı bar,Qadısha.   Aq súırik saýsaqtaryń úlbiregen, M..
28.11.2020
Ádebıet
"Joq, umytýǵa bolmaıdy!". J.Nájimedenovtyń týǵanyna 85 jyl (Vıdeo)
Osydan 85 jyl buryn, ıaǵnı 1935 jyly 28 qarashada, Atyraý oblysy Qurmanǵazy aýdanynda Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ánuranynyń (mátini) avtory, kórnekti aqyn, aýdarmashy, Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń ıegeri Jumeken Sabyruly Nájimedenov dúnıege keldi. Osy mereıli kúnge oraı "Adyrna" ulttyq portaly aqyn ómiri týraly qysqasha derekter usynady. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty konservatorııasynyń ult aspaptary fakýltetin, M. Gorkıı atyndaǵy Ádebı..
25.11.2020
Ádebıet
Ádilet Ahmetulynyń jańa kitaby jaryq kórdi
Tereń tynysty jyrlarymen oqyrmandar júreginen oryn alyp júrgen aqyn Ádilet Ahmetulynyń  «Jumjuma sultan» atty ekinshi kitaby basylym kórdi. Bul jańalyqpen avtor  Facebook jelisindegi resmı paraqshasynda bólisti, dep habarlaıdy «Adyrna» ulttyq portaly.  «Jumjuma sultan» – Altyn Orda ádebı muralaryndaǵy shoqtyǵy bıik, kesek týyndy. Sony názıralyq (qaıtalaı jyrlaý) dástúrimen qazirgi qazaq tiline aýdaryp, kórkem poezııa úlgisinde kitap etip shyǵard..
Sport
Basty taqyryp
Fýtbolshylarymyz ketip jatyr
Reseı premer-lıgasyna aýysyp jatqan qazaqstandyq fýtbolshylardyń qatary kóbeıip jatyr dep habarlaıdy "Adyrna" ulttyq portaly Baq.kz agenttigine silteme jasap. Mysaly, Ekaterınbýrgtiń «Ýral» komandasy sapynda Abat Aıymbetov pen Maksım Fedın synaqtan ótip jatyr. Aıymbetov Birikken Arab Ámirlikterinde ótip jatqan oqý-jattyǵý kezindegi joldastyq matchta bir gol soǵyp úlgerdi. Al Fedın áriptesine nátıjeli pas bergen. Sonymen qatar byltyr «Qaısar» qaqpasyn kúzetken Aleksandr Zarýkıı Týlanyń «Arsenal»
15.02.2021
Sport
Qanat Islam rıngke qashan oralady?
Qazaqstandyq boksshy Qanat Islam (27-0-1, 21 KO) rıngke qashan oralatyny belgili boldy, dep habarlaıdy «Adyrna» tilshisi Prosports.kz-ke silteme jasap. Boxingscene.com málimetinshe, Islam kelesi jekpe-jegin 20 aqpanda Maıamıde (Florıda shtaty) ótkize..
14.02.2021
Sport
Kásipqoı boks federaııasynyń basshysy taǵaıyndaldy
13 aqpan kúni Almatyda  Qazaqstan Kásipqoı boks federaııasy prezıdentiniń mindetin ýaqytsha atqarýshy etip Qaırat Nıetbaıuly Reımovty saılaý týraly sheshim qabyldandy. Bul týraly Tengrinews.kz habarlady. Qaırat Reıimov kásibı boks federaııasyn damytý..
13.02.2021
Sport
Batyr Júkembaevtyń kelesi jekpe-jegi qashan ótedi?
Jekpe-jek alańynda jartylaı orta salmaqta atoı salǵan jerlesimiz, kásipqoı boksshy Batyr Júkembaev (18-0, 14 KO) kelesi kezdesýin naýryzdyń 10-y kúni kúni AQSh-ta ótkizedi, dep habarlaıdy "Adyrna" ulttyq portaly. Sharshy alańda jeńilip kórmegen jerle..
12.02.2021
Jańalyqtar
Qazaqstanda Álem chempıonaty ótedi
Qazaqstan 2023 jyly bıatlonnan jastar men jasóspirimder arasyndaǵy Álem chempıonatyn ótkizedi, dep habarlaıdy «Adyrna» tilshisi QR Mádenıet jáne sport mınıstrligine silteme jasap. Búgin Halyqaralyq bıatlonshylar odaǵy (IBU) tehnıkalyq komıteti men basqarma músheleriniń arnaıy otyrysy ótti. «Jıyn barysynda aldaǵy ýaqytta ótetin básekeler kestesi qaraldy. Sonymen qatar atqarýshy komıtet 2022-2024 jyldary ótetin Álem Kýbogy, IBU Kýbogy, Eýropa ashyq..
08.02.2021
Sport
Sarapshy Janqosh Turarovtyń jeńetinine senbeıdi
Qazaqstandyq boksshy Janqosh Turarovpen (24-0, 17 KO) jekpe-jekte brıtanııalyq boksshy Taıron Makkenniń (21-2-1, 6 KO) basymdyǵy bolady.  Boxingscene.com sholýshysy Elıot Foster osyndaı pikir bildirdi, dep jazady Vesti.kz . Birinshi jartylaı orta salmaqtaǵy on raýndty jekpe-jek 12 naýryz Dýbaıda ótedi. "Qarsylastardyń jekpe-jek sany birdeı. Degenmen men Makkennde azdaǵan artyqshylyq bar der edim. Birinshiden, ol joǵary deńgeıdegi aıqastarda judy..
30.01.2021
Jańalyqtar
Sadrıddın Ahmedov bir jekpe-jekte úsh tıtýl jeńip aldy
Qazaqstandyq boksshy Sadrıddın Ahmedov (11-0, 10 KO) birinshi orta salmaqtaǵy úsh tıtýldy jeńip aldy: WBC Francophone, WBA Continental jáne NABF, dep habarlaıdy «Adyrna» tilshisi Prosports.kz-ke silteme jasap. Qazaqstandyq óziniń tıtýldyq jekpe-jegin Meksıkanyń Kýernavaka qalasynda ótkizdi. Onyń qarsylasy gollandııalyq Stıven Dano (17-3-3, 6 KO) boldy. Jekpe-jek josparlanǵan on raýndqa sozyldy. Tóreshiler sheshimimen qazaqstandyq boksshy jeńiske ..
25.01.2021
Jańalyqtar
Fýtbolshylarymyz ketip jatyr
Reseı premer-lıgasyna aýysyp jatqan qazaqstandyq fýtbolshylardyń qatary kóbeıip jatyr dep habarlaıdy "Adyrna" ulttyq portaly Baq.kz agenttigine silteme jasap. Mysaly, Ekaterınbýrgtiń «Ýral» komandasy sapynda Abat Aıymbetov pen Maksım Fedın synaqtan ótip jatyr. Aıymbetov Birikken Arab Ámirlikterinde ótip jatqan oqý-jattyǵý kezindegi joldastyq matchta bir gol soǵyp úlgerdi. Al Fedın áriptesine nátıjeli pas bergen. Sonymen qatar byltyr «Qaısar» qaqp..