Қазақстанда жаңа бір палаталы парламент – Құрылтайға өткен алғашқы сайлаудың алдын ала қорытындысы жарияланды. Орталық сайлау комиссиясының мәліметінше, парламентке 5 партия өтті, деп хабарлайды "Адырна".
Сайлауда ең жоғары нәтижені президентшіл «Әділет» партиясы көрсетті. Партия сайлаушылардың 71,17% дауысын жинады. Бұл –6,5 миллионнан астам дауыс.
Парламентке өткен өзге партиялар:
- «Ауыл» – 6,26%;
- Respublica – 5,56%;
- «Ақ жол» – 5,21%;
- Жалпыұлттық социал-демократиялық партия (ЖСДП) – 5,11%.
Ал Қазақстанның Халық партиясы шамамен 3,1% және «Байтақ» партиясы 1,7% дауыс жинап, парламентке өту үшін белгіленген 5 пайыздық межеден аса алмады.
Сондай-ақ сайлаушылардың 2,51%-ы «Барлығына қарсымын» деген нұсқаны таңдаған.
ОСК төрағасы Нұрлан Әбдіровтің мәліметінше, сайлауға 9,35 миллионнан астам азамат, яғни сайлаушылар тізіміне енгізілгендердің 73,8%-ы қатысты.
Дауыс беру 23 тамызда өтті. Ел аумағында және шетелде барлығы 10 мыңнан астам сайлау учаскесі жұмыс істеді.
Жаңа парламент қандай болады?
Құрылтай – Қазақстанның жаңа бір палаталы парламенті. Жаңа Конституцияға сәйкес, оның құрамында 145 депутат болады. Депутаттардың барлығы партиялық тізімдер бойынша сайланады, ал олардың өкілеттік мерзімі 5 жыл.
Бұл сайлау Қазақстанның жаңа Конституциясы 1 шілдеде күшіне енгеннен кейінгі алғашқы парламенттік сайлау болды. Осы өзгерістер нәтижесінде бұрынғы екі палаталы Парламенттің орнына бір палаталы Құрылтай құрылды.
«Аманат» пен «Әділеттің» бірігуі
Сайлау қарсаңындағы маңызды саяси өзгерістердің бірі — биліктегі «Аманат» партиясының «Әділетпен» бірігуі.
«Аманат» бұған дейін «Нұр Отан» партиясының құқықтық мұрагері болған. Ал «Әділет» 2026 жылы құрылған жаңа партия ретінде президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың саяси бағытын қолдайтын күштердің бірі ретінде танылды.
Сайлаудағы 71,17% нәтиже «Әділетке» Құрылтайдағы басым көпшілік мандатты алуға мүмкіндік береді.
Енді не болады?
Сайлаудың түпкілікті нәтижесін Орталық сайлау комиссиясы бекіткеннен кейін жаңа парламенттің алғашқы сессиясы шақырылады.
Құрылтай жұмысын бастаған соң қазіргі Үкімет өз өкілеттігін доғаруы тиіс. Жаңа премьер-министр тағайындалып, Үкіметтің құрылымы мен құрамын ұсынады. Президент министрлерді Құрылтаймен консультациялардан кейін тағайындайды.
Сонымен қатар жаңа саяси жүйе бойынша вице-президент лауазымы енгізіледі. Вице-президент елді халықаралық және ішкі іс-шараларда таныстыру сияқты бірқатар міндет атқарады.
