قازاقستاندا جاڭا ءبىر پالاتالى پارلامەنت – قۇرىلتايعا وتكەن العاشقى سايلاۋدىڭ الدىن الا قورىتىندىسى جاريالاندى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مالىمەتىنشە، پارلامەنتكە 5 پارتيا ءوتتى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
سايلاۋدا ەڭ جوعارى ناتيجەنى پرەزيدەنتشىل «ادىلەت» پارتياسى كورسەتتى. پارتيا سايلاۋشىلاردىڭ 71,17% داۋىسىن جينادى. بۇل –6,5 ميلليوننان استام داۋىس.
پارلامەنتكە وتكەن وزگە پارتيالار:
- «اۋىل» – 6,26%;
- Respublica – 5,56%;
- «اق جول» – 5,21%;
- جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتيا (جسدپ) – 5,11%.
ال قازاقستاننىڭ حالىق پارتياسى شامامەن 3,1% جانە «بايتاق» پارتياسى 1,7% داۋىس جيناپ، پارلامەنتكە ءوتۋ ءۇشىن بەلگىلەنگەن 5 پايىزدىق مەجەدەن اسا المادى.
سونداي-اق سايلاۋشىلاردىڭ 2,51%-ى «بارلىعىنا قارسىمىن» دەگەن نۇسقانى تاڭداعان.
وسك توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆتىڭ مالىمەتىنشە، سايلاۋعا 9,35 ميلليوننان استام ازامات، ياعني سايلاۋشىلار تىزىمىنە ەنگىزىلگەندەردىڭ 73,8%-ى قاتىستى.
داۋىس بەرۋ 23 تامىزدا ءوتتى. ەل اۋماعىندا جانە شەتەلدە بارلىعى 10 مىڭنان استام سايلاۋ ۋچاسكەسى جۇمىس ىستەدى.
جاڭا پارلامەنت قانداي بولادى؟
قۇرىلتاي – قازاقستاننىڭ جاڭا ءبىر پالاتالى پارلامەنتى. جاڭا كونستيتۋتسياعا سايكەس، ونىڭ قۇرامىندا 145 دەپۋتات بولادى. دەپۋتاتتاردىڭ بارلىعى پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا سايلانادى، ال ولاردىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى 5 جىل.
بۇل سايلاۋ قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسى 1 شىلدەدە كۇشىنە ەنگەننەن كەيىنگى العاشقى پارلامەنتتىك سايلاۋ بولدى. وسى وزگەرىستەر ناتيجەسىندە بۇرىنعى ەكى پالاتالى پارلامەنتتىڭ ورنىنا ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي قۇرىلدى.
«امانات» پەن «ادىلەتتىڭ» بىرىگۋى
سايلاۋ قارساڭىنداعى ماڭىزدى ساياسي وزگەرىستەردىڭ ءبىرى — بيلىكتەگى «امانات» پارتياسىنىڭ «ادىلەتپەن» بىرىگۋى.
«امانات» بۇعان دەيىن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قۇقىقتىق مۇراگەرى بولعان. ال «ادىلەت» 2026 جىلى قۇرىلعان جاڭا پارتيا رەتىندە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساياسي باعىتىن قولدايتىن كۇشتەردىڭ ءبىرى رەتىندە تانىلدى.
سايلاۋداعى 71,17% ناتيجە «ادىلەتكە» قۇرىلتايداعى باسىم كوپشىلىك مانداتتى الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەندى نە بولادى؟
سايلاۋدىڭ تۇپكىلىكتى ناتيجەسىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بەكىتكەننەن كەيىن جاڭا پارلامەنتتىڭ العاشقى سەسسياسى شاقىرىلادى.
قۇرىلتاي جۇمىسىن باستاعان سوڭ قازىرگى ۇكىمەت ءوز وكىلەتتىگىن دوعارۋى ءتيىس. جاڭا پرەمەر-مينيستر تاعايىندالىپ، ۇكىمەتتىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرامىن ۇسىنادى. پرەزيدەنت مينيسترلەردى قۇرىلتايمەن كونسۋلتاتسيالاردان كەيىن تاعايىندايدى.
سونىمەن قاتار جاڭا ساياسي جۇيە بويىنشا ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمى ەنگىزىلەدى. ۆيتسە-پرەزيدەنت ەلدى حالىقارالىق جانە ىشكى ءىس-شارالاردا تانىستىرۋ سياقتى بىرقاتار مىندەت اتقارادى.
