الاش ارقاۋى
23.03.2021
الاش ارقاۋى
سۇلتانبەك، عاني جانە الاش
Adyrna.kz ۇلتتىق پورتالىنان باۋىرجان ومارۇلىنىڭ «عاني جانە «جاس الاش» اتتى ماقالاسىن (22.03.2020)  وقىعاننان كەيىن، وسى تاقىرىپقا قاتىستى كەيبىر دەرەكتەردى بولىسكەندى ءجون سانادىم. عاني مۇراتبايۇلى تۋرالى كەڭەس زامانىندا جارىق كورگەن ماتەريالداردا ونىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىنە بايلانىستى مالىمەتتەردىڭ قاتاڭ تسەنزۋرادان، ياعني يدەولوگيالىق سۇزگى-سۇرىپتان وتكىزىلىپ وتىرعانى باۋىرجان ومارۇلىنىڭ زەرتتەۋىندە  جان-جاقتى قامتىلىپ ايتىلعان. مىسالى، ونىڭ كەد..
21.03.2021
الاش ارقاۋى
«قازاقتىڭ» ناۋرىزى
(ۇلت باسىلىمىنىڭ ۇلاعاتى) بۇگىنگى بولمىسىمىزدىڭ ءبۇتىن ءبىر بولىگىنە اينالعان ناۋرىز مەرەكەسى تار جول، تايعاق كەشۋى كوپ قيلى كەزەڭنەن وتكەنى بارشاعا ءمالىم. مەيرامنىڭ 1926 جىلعا دەيىن قازاق جەرىندە تويلانىپ كەلگەنى، ارادا الپىس ەكى جىل وتكەن سوڭ قايتا اتالىپ وتە باستاعانى ايتىلىپ تا، جازىلىپ تا ءجۇر. الايدا ىلگەرى زاماندا دا ناۋرىزدى ۇنەمى ءوز دەڭگەيىندە مەرەكەلەۋدىڭ مۇمكىندىگى بولا بەرمەگەن سياقتى. ەلدىڭ باسىندا تۇسكەن ءارتۇرلى احۋال، حالىقت..
26.02.2021
الاش ارقاۋى
ءاليحان اماناتىن ورىنداپ ءجۇرمىز بە؟
«ءوزىن-ءوزى قاسقىرشا شاۋىپ وتىرعان جۇرتتا وقۋ، شەبەرلىك بولمايدى!..» 24 اقپان كۇنى اقتاۋ قالاسىنداعى ن.ءجانتورين اتىنداعى وبلىستىق مۋزىكالىق-دراما تەاترىندا نارتاي ساۋدانبەكۇلىنىڭ «ءاليحاننىڭ اماناتى» اتتى پەساسى ساحنالاندى. ۇرپاق ساناسىنا سىلكىنىس اكەلەر قويىلىمنان العان اسەرىم ەرەكشە. اۆتور پەسانىڭ جازىلۋ سەبەبىن الاش ارىستارىنىڭ رۋحىنا باعىشتاۋ جانە ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىمەن تىكەلەي بايلانىستىرادى. قويىلىم تاس تۇر..
21.02.2021
الاش ارقاۋى
جاردىڭ شەتىندەگى، جەلدىڭ وتىندەگى ءتىل
(قازاق ءتىلىنىڭ بۇگىنگى پروبلەمالارىنىڭ ءتۇپ-توركىنى وسىدان ءجۇز جىلدان استام ۋاقىت بۇرىنعى قوعامدىق احۋالدا كورىنىس تاپتى)  قازاق ەلىندە ءحىح جانە حح عاسىرلاردىڭ توعىسىندا اعارتۋشىلىق قوزعالىس ايقىن اڭعارىلىپ، ول كوبىنە-كوپ ۇلت ازاتتىعىنا ۇمتىلۋ اڭسارىمەن ۇشتاستى. ماعجاننىڭ:  «سەزىنبەي وزىنىكىن، وزگەنىكىن، اتى وشكىر وقىعاندار نەتىپ جاتىر؟» – دەگەن وزەكجاردى وكپەسى، سۇلتانماحمۇتتىڭ: «پايدا، زيان ايىرساق، جۇرە بەرمەي جەگۋگە», – دەگەن ءوتىنىشتى تا..
12.02.2021
الاش ارقاۋى
مىرجاقىپتىڭ «ماتەماتيكا مەكتەبى»
بىزگە بارىنەن بۇرىن بەلگىلى ماتەماتيكا وقۋلىعى – قازاقتىڭ ءبىرىنشى رومانىن دۇنيەگە اكەلگەن مىرجاقىپ دۋلاتۇلىنىڭ 1914 جىلى ورىنبوردا جارىق كورگەن، باستاۋىش مەكتەپتىڭ ەكى جىلدىعىنا ارنالعان «ەسەپ قۇرالى». بۇل ەڭبەك تۋرالى تىرناقالدى پىكىر ىلە-شالا «ايقاپ» جۋرنالىنىڭ سول جىلعى 19-سانىندا باسىلعان. ال كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا ونىڭ «ەسەپ قۇرالى: ءبىرىنشى جىلدىق» (ورىنبور، 1922), «ەسەپ قۇرالى: ەكىنشى جىلدىق» (قىزىلوردا، 1927) اتتى وقۋلىقتارى جاريالاندى. م..
31.01.2021
الاش ارقاۋى
"سۇعاناق سۇر" قايدا ەكەن؟
مۇحتار اۋەزوۆتىڭ جوعالىپ كەتكەن شىعارماسى حاقىندا ارعى-بەرگى تاريحتى شولىپ قاراساق، قولىنا قالام ۇستاعان دانىشپان سۋرەتكەرلەردىڭ «تۇزى جەڭىل، سورى قالىڭ» بولعان قوعامدار از كەزدەسپەيدى. جيىرماسىنشى عاسىردىڭ باسىندا وتە جىلدام دامىپ، الەمدە بار وزىق ۇردىستەرگە عاجاپ تۇردە لايىقتالىپ ۇلگەرگەن قازاقتىڭ جاڭا ساپاداعى جازبا ادەبيەتىنىڭ ەڭ تالانتتى وكىلدەرىنىڭ ماڭدايىنا دا قيامەت تىرلىك، قيىن تاعدىر جازىلىپتى. ولار شىعارمالارىن  كەڭەستىك، كوممۋنيستىك ي..
31.01.2021
الاش ارقاۋى
الاش ايناسى
الاش – قازاقستاننىڭ بۇگىنگى «ماڭگىلىك ەل» مۇراتىن ءوز تۇسىندا ساياسات پەن رۋحانيات تۇرعىسىنان تەرەڭدەتكەن، ايشىقتاعان كەزەڭ اتاۋى. الاش – قازاق ەلىنىڭ مەملەكەت قۇرۋ تاجىريبەسى مەن مەملەكەتشىلدىك مۇددەسىنىڭ ۇزىلمەگەن ارقاۋى. الاش – تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باتىل دا باستاماشىل بىلىك پەن پاراسات، ءبىلىم مەن جاۋاپكەرشىلىك تاريحىنا قاراعان ايناسى. 2017 جىلى الاش وردا ۇكىمەتىنىڭ نەمەسە الاش اۆتونومياسىنىڭ قۇرىلعانىنا 100 جىل تولدى..
تاعى جۇكتەۋ