الاش ارقاۋى
04.06.2024
ماڭىزدى
«تۇڭعىش رەت قۇرباندار سۇيەگىنە ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جاسالدى». جاڭالىقتاعى مۇراجايدا نە جاڭالىق؟
ەلىمىزدە 1997 جىل جالپىۇلتتىق تاتۋلىق پەن ساياسي كۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ جىلى بولىپ جاريالانىپ، 31 مامىر ساياسي-قۋعىن سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى بولىپ بەكىتىلدى. ال، وسىنداي قاسىرەتتى جىلدارى جازىقسىز ايىپ تاعىلعانداردى اقتاۋ جۇمىستارى 1993 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى.   Cاياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى تۋرالى 31 مامىردا عانا ەسكە الىپ قويماۋ كەرەك دەگەن پىكىر ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. سوعان وراي جاڭالىق اۋىلىنداعى ساياسي ..
12.02.2024
شىعارماشىلىق
ايتىستىڭ ابىزى ءجۇرسىن ەرمان 73 جاسقا تولدى
ايتىس اقىندارى وداعىنىڭ توراعاسى، اقىن، جۋرناليست، قازىرگى ايتىس ونەرىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءجۇرسىن ەرمان 73 جاسقا تولدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا” ۇلتتىق پورتالى. اقىن 1951 جىلى بۇرىنعى جەزقازعان وبلىسى جەزدى اۋدانىنىڭ بايقوڭىر اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن بولاتىن. 1976 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن تامامداعان ول ءار جىلدارى ايماقتىق، رەسپۋبليكالىق اقپارات قۇرالدارىندا قىزمەت ەتتى. 100-دەن است..
19.11.2023
الاش ۇلدارى
ءاليحان بوكەيحان: مەن كادەت پارتياسىنان نەگە شىقتىم؟
كادەت پارتياسى: «جەر ادامعا مەنشiكتi بولىپ بەرiلسە دە ءجون» دەيدi. بiزدiڭ قازاق جەردi مەنشiكتi قىلىپ السا، باشقۇرتشا كورشi مۇجىققا ساتىپ، بiراز جىلدا سىپىرىلىپ، جالاڭاش شىعا كەلەدi. كادەت پارتياسى ۇلت اۆتونومياسىنا قارسى. بiز الاش ۇراندى جۇرت جيىلىپ، ۇلت اۆتونومياسىن تiكپەك بولدىق. فرانتسۋز، ورىس ءھام وزگە ءجۇرتتىڭ تاريحىنان كورiنەدi: موللا ۇكiمەتتەن اقشا السا، ساتىلىپ كەتەدi. رۋحاني iس اياق استى بولادى. جالوۆانيە العان موللالار حۇكiمەتكە جەتەكشi..
19.11.2023
الاش ۇلدارى
ءاليحان بوكەيحاننىڭ اۋدارماسى. ءدىن تالاسى
رەداكتسيادان: ەڭ اۋەلى "سۋرات كافەحاانسى" شىعارماسىن فرانتسۋز جازۋشىسى بەرناردەن دە سەن-پەر «Le cafە du Surate» دەگەن اتپەن جازعان. ونى ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى لەۆ تولستوي "سۋراتسكايا كافەينايا" دەگەن اتاۋمەن ورىس تىلىنە اۋدارادى. ورىس تىلىنەن قازاق تىلىنە ءاليحان بوكەيحان اۋدارىپ، قازاق وقىرماندارىنا ۇسىنادى. مۇنداعى كەيىپكەرلەردىڭ سوزدەرىن ءۇزىپ-ءۇزىپ، بۇرمالاپ ءاليحان بوكەيحاننىڭ ءسوزى رەتىندە ۇسىنىپ جۇرگەندەر بار. ولاردىڭ نيەتى بەلگىلى. ءاليحان ..
19.11.2023
الاش ۇلدارى
ءاليحان بوكەيحان: 13 جاستا قىزدىڭ كۇيەۋگە ءتيۋى - ۇلكەن زيان
ءاليحان بوكەيحانۇلىنىڭ 1914 جىلى "قازاق" گازەتىنە جاريالانعان "مۇسىلمان سيەزى" اتتى ماقالاسىن وقىپ شىعىپ، ءبىراز ماسەلەگە قانىققانداي بولدىق. رەسەي يمپەرياسىنىڭ ارنايى دايىندىقتان وتكىزگەن ءدىن تاراتۋشىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن بۇرمالاپ، ءتۇپ قاينارىنان الىستاتىپ، بۇزۋعا تىرىسۋى، 13 جاسار قىزداردى ەرتە تۇرمىسقا بەرۋدى زاڭداستارعا ارەكەت جاساۋى ءتارىزدى سوراقىلىقتارىنا كوز جەتكىزەمىز. كورسەقىزار مولدالاردىڭ "قىز بالانى تۇماقپەن ۇرعاندا قۇلاماسا، ونىڭ ..
19.11.2023
الاش ۇلدارى
ءاليحان بوكەيحان: وتىرىك شەجىرەلەر تولىپ جاتىر
(ماقالانىڭ تۇپنۇسقاداعى تاقىرىبى: “قازاق تاريحى. III”) گازەتانىڭ 3-ءىنشى نومىرىندە قازاقتىڭ تاريحى تۋراسىندا جاڭىلىستىڭ ەكەۋىن ساناپ ەدىك. جəنە ءۇشىنشى حاتە مىناۋ: «قازاق» دەگەن ءسوزدىڭ ماعىناسىن تاريح كىتاپتارىن انىق قىپ ايتىپ بەرە المايدى. «قازاق» دەگەن ءسوز قايدان شىعىپتى؟ تاريح كىتاپتارىنان قاراپ مۇنى بىلۋگە بولمايدى. ورىستىڭ تاريحىندا توپتى قازاق دەگەن ءسوزدى جازبايدى. «كيرگيز» دەگەن ءبىر جاڭىلىس ءسوزدى مالدانىپ، سونىڭ مەنەن بۇكىل تاريحىن بى..
19.11.2023
ماڭىزدى
ءاليحان بوكەيحان: «اناس ساھابانىڭ نəسىلىنەنبىز» دەگەن اۋرۋ بار
(ماقالانىڭ تۇپنۇسقاداعى تاقىرىبى: “قازاق تاريحى. IV”) قازاقتىڭ اسىلى تۋراسىندا جالپى جۇرت اراسىندا ءبىرسىپىرا ەرتەگىلەر بار بولسا دا حالىق وعان راس ەكەن دەپ يلانىپ جۇرگەن جوق. قازاقتىڭ مەكتەپ، مەدرەسە ھəم شكولدا وقىپ شىققان جاستارى قازاقتىڭ اسىلىن انىق ءبىلىپ جەتە الماسا دا، əيتەۋىر اسىلى تۇرىك نəسىلىنەن ەكەندىگىنە انىق ينانادى. اقىلى مول، زەيىنى تولىق قاراشارۋانىڭ دا ءبىرسىپىراسى وسىنى قوشتايدى. «قازاق پەن نوعايدىڭ ءتۇبى ءبىر» دەگەن ءسوزدى ھəر ء..
تاعى جۇكتەۋ