الاش ۇلدارى
07.05.2020
الاش ۇلدارى
ەكپىندەتىپ «ەكپىندە» ءجۇر ەدى...  
                             ۇرانشىل ءداۋىر شەكتەمەگەندە...       اقىن، جۋرناليست قابدىراشيت شوقاەۆ جايلى سىر كەڭەستىك جۇيە كەمەلدەنگەن سايىن «رەتتەپ» بىتپەگەن رەپرەسسيا رەلىسى ەستيارلارىمىزدى ەشالونىمەن ەكى دۇنيە اراسىندا شايقالاقتاتقان شاق. ياعني، بۇل - ناۋبەت پەن سوعىس اراسىنداعى ءستاليننىڭ قانتالاعان كوزىندەگى قىپ-قىزىل ۇرەي حالىقتى قىزىل يمپەريانىڭ قاتىگەز، ۇرانشىل اسكەري تارتىبىمەن جۇرگىزە باستاعان كەزەڭ. بەينە ءبىر الداعى سوعىسقا بارماسىنا..
05.05.2020
الاش ۇلدارى
حيۋاز كايروۆنا دوسپانوۆا
95 لەت نازاد، 15 مايا 1922 گ. ۆ س. گانيۋشكينو گۋرەۆسكوگو ۋەزدا ۋرالسكوي گۋبەرني كيرگيزسكوي اسسر رسفسر (نىنە كۋرمانگازينسكي رايون اتىراۋسكوي وبلاستي رەسپۋبليكي كازاحستان) روديلاس حيۋاز دوسپانوۆا. حيۋاز كايروۆنا دوسپانوۆا (1922 – 2008) – سوۆەتسكايا ليوتچيتسا، شتۋرمان-سترەلوك يز 46-ي گۆاردەيسكوگو تامانسكوگو كراسنوزنامەننوگو وردەنا سۋۆوروۆا 3-ي ستەپەني نوچنوي بومبارديروۆوچنوگو اۆياتسيوننوگو پولكا. نەمتسى پروزۆالي دەۆۋشەك پروستو ي كوروتكو: «نوچنىە ۆەد..
05.05.2020
الاش ۇلدارى
ب.مومىشۇلىنا "حالىق قاھارمانى" اتاعىن بەرۋگە بولمايدى! نەگە؟
مەن باۋكەڭدى بۇل اتاققا لايىق ەمەس دەپ وتىرعان جوقپىن. كەرىسىنشە، ول اتاق باۋكەڭنىڭ اتىنا لايىق ەمەس! باۋكەڭە "قازاقتىڭ ۇلتتىق باتىرى" دەگەن ارنايى، ەرەكشە اتاق بەرىلۋى كەرەك! جانە ونى كەيىنگە قالدىرماي، جەڭىستىڭ 75-جىلدىعىنىڭ الدىندا بەرسەك ءتىپتى دۇرىس بولار ەدى. فرانتسۋزدار جاننا د اركتەن كەيىن شارل دە گوللدى "فرانتسۋزدىڭ ۇلتتىق باتىرى" دەپ رەسمي تانىدى. ءدال سول سەكىلدى باۋىرجان مومىشۇلى - ۇلتتىڭ سيمۆولى! ۇلتتىڭ ار-نامىسى! ۇلتتىڭ ۇياتى! ورىسش..
30.04.2020
تاريح
ماعجاندى ۇستاتقان ءسابيت مۇقانوۆ پا؟
الاش ازاماتتارىنىڭ اقتالعانىنا بيىل وتىز ەكى جىل! ءسابيت مۇقانوۆ كىنالى بولسا، وتىز ەكى جىلدىڭ ىشىندە «جەتى قابات جەر استىنداعى قۇپيانى» الىپ شىعار ۋاقىت بولدى. سابەڭدى «ۇرلىق» ۇستىندە ۇستاپ الۋعا ەكى بىلەگىن سىبانىپ كىم كىرىسپەدى؟ بىراق سولاردىڭ بىردە-بىرەۋى «ولجالى» قايتقان جوق. ونداي ولجا، ونداي قۇجات قايدان تابىلسىن، شىن مانىندە ءسابيت مۇقانوۆ ەشكىمدى ساتپاسا، «سەنى ۇستاتقان ءسابيت» دەپ، ەشكىمدى اتپاسا. 1957 جىلى ساكەندەر اقتال­عاندا..
30.04.2020
الاش ۇلدارى
ماعجاندى ۇستاتقان ءسابيت مۇقانوۆ پا؟
الاش ازاماتتارىنىڭ اقتالعانىنا بيىل وتىز ەكى جىل! ءسابيت مۇقانوۆ كىنالى بولسا، وتىز ەكى جىلدىڭ ىشىندە «جەتى قابات جەر استىنداعى قۇپيانى» الىپ شىعار ۋاقىت بولدى. سابەڭدى «ۇرلىق» ۇستىندە ۇستاپ الۋعا ەكى بىلەگىن سىبانىپ كىم كىرىسپەدى؟ بىراق سولاردىڭ بىردە-بىرەۋى «ولجالى» قايتقان جوق. ونداي ولجا، ونداي قۇجات قايدان تابىلسىن، شىن مانىندە ءسابيت مۇقانوۆ ەشكىمدى ساتپاسا، «سەنى ۇستاتقان ءسابيت» دەپ، ەشكىمدى اتپاسا. 1957 جىلى ساكەندەر اقتال­عاندا، حالىق ا..
28.04.2020
تاريح
وسى جۇرت كارىبايدى بىلە مە ەكەن؟
ازاتتىقتىڭ اق تاڭى  بىزگە  وزبىر، قيتۇرقى  ساياسات، قياناتتىڭ قۇربانى  بولعان الاش قايراتكەرلەرىنىڭ  ەسىمىن ەل ەسىندە جاڭعىرتىپ، تاريحتىڭ اقتاڭداق بەتتەرىن ايقارا اشىپ بەردى. ۇلت ارىستارىنىڭ  قۇندى ەڭبەكتەرى   ۇرپاققا ەلدىكتىڭ، ۇلت بوپ ۇيىسۋدىڭ، عىلىم مەن بىلىمگە ۇمتىلۋدىڭ جارقىن جولىن كورسەتىپ، ۇلى مۇراتتارعا جەتەلەدى. سونداي الاش ارىستارىمەن پىكىرلەس، نيەتتەس  بولعان جارقىن تۇلعالارىمىزدىڭ ءبىرى – ارتىنا مول مۇرا، رۋحاني قازىنا  قالدىرعان،  ءبى..
25.04.2020
الاش ۇلدارى
ءتول تۋىندىعا اينالعان «قىرىق مىسال»
«قىرىق مىسال – ءتول تۋىندى». احمەت بايتۇرسىنۇلىنىڭ ۇشان-تەڭىز تاعىلىمدى ەڭبەكتەرىنىڭ اراسىندا «قىرىق مىسال» جيناعىنىڭ ورىنى ەرەك. 1909 جىلى جارىق كورگەن «قىرىق مىسال» اۋدارمالار جيناعىن ا.بايتۇرسىنۇلى ورىس حالقىنىڭ اقىنى كرىلوۆ يۆان اندرەەۆيچتىڭ مىسالدارى نەگىزىندە اۋدارعاندىعىن بىلەمىز. ايتسە دە، ۇلت ۇستازىنىڭ اۋدارعان قىرىق مىسالىن وقىپ وتىرساڭىز، قازاق تىلىندەگى سوزدىك قوردىڭ مولدىعى مەن تازالىعىنا كوز جەتكىزەسىز. ا.بايتۇرسىنۇلى مىسالداردى قاز..
تاعى جۇكتەۋ