الاش ۇلدارى
10.01.2020
الاش ۇلدارى
قۋانىش جۇمابەك: ءال-فارابي – الەمنىڭ ءبىرىنشى ۇستازى
(«فيلوسوفيا» تەرمينىنىڭ كونە گرەك تىلىندەگى ماعىناسى – دانالىقتى ءسۇيۋ («فيليا» – ءسۇيۋ، «سوفيا» – دانالىق). فيلوسوفيانىڭ قىسقارعان ءتۇرى – «ءفالسافا». بۇل ءسوزدىڭ فونەتيكالىق تۇلعاسى ءسال وزگەرىپ، تىلىمىزدە ءپالساپا بولىپ قالىپتاستى. ال، فيلوسوف ءسوزىنىڭ قازاقشا بالاماسى – ويشىل.) ءابۋ ناسىر مۇحاممەد يبن مۇحاممەد تارحان يبن ۇزلاع ءال-فارابي ات-تۇركي 870 جىلى قازاقتىڭ ەجەلگى قالاسى وتىراردا (ارابتار باربا-فاراب دەپ اتاعان) دۇنيەگە كەلگەن. شىعىس پ..
06.01.2020
الاش ۇلدارى
«ادامنىڭ بەس اسىل ءىسى» مەن «ادامنىڭ بەس دۇشپانى»
اباي قۇنانبايۇلى – 175 («ابايدىڭ انتروپولوگيزمى» – ابايتانۋداعى قۇندى ەڭبەك)   ادام مىنەز-قۇلقى، ءبىتىم-بولمىسى، جاراتىلىسى، دۇنيەتانىمى، سەزىمى – اباي قۇنانبايۇلى شىعارماشىلىعىندا كەڭىنەن كورىنىس تاپقان تاقىرىپتار. دەمەك، حاكىم ولەڭدەرى مەن «قارا سوزدەرى» – ادامتانۋ ۇستىنى دەۋگە نەگىز بار. ابايدىڭ تالاپ، ەڭبەك، تەرەڭ وي، قاناعات، راقىم جونىندەگى تۇجىرىمدارى باتىس جانە شىعىس ويشىلدارىنىڭ وسيەت-ناسيحاتتارىمەن وزەكتەس ءارى ولاردىكىنەن كوش ىلگە..
16.12.2019
الاش ۇلدارى
تۇرمەدەگى سوڭعى كۇن: قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ ولىمىنە كىم كىنالى؟
جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ قۇرباندارىنىڭ ءبىرى، "حالىق قاھارمانى" قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ ءومىربايانىن Sputnik قازاقستان دەرەكقورىنان وقىڭىز بيىل كسرو-نىڭ ىدىراۋىن جەدەلدەتكەن جەلتوقسان وقيعاسىنا 33 جىل تولىپ وتىر. 1986 جىلدىڭ 16 جەلتوقسانىندا الماتىداعى بۇرىنعى برەجنەۆ الاڭىنا مىڭداعان جاس جينالىپ، "قازاقتى قازاق باسقارسىن" دەپ، كولبيننىڭ ورنىنان كەتۋىن تالاپ ەتكەن بولاتىن. كەڭەس بيلىگى جاستاردى الاڭنان كۇشپەن قۋىپ، اسقان قاتىگەزدىكپەن باسى..
06.12.2019
الاش ۇلدارى
امىرەنىڭ زيراتى قالاي تابىلدى؟
مۋزىكاتانۋشى جارقىن شاكارىم: قازاقتىڭ انشىلىك ونەرىن الەمگە تانىتقان امىرە قاشاۋبايۇلى جونىندە از جازىلىپ جۇرگەن جوق. امىرەنىڭ جانسىز دەنەسى 1934 جىلعى قاراشانىڭ 5-نەن 6-سىنا قاراعان تۇندە الماتى كوشەلەرىنىڭ بىرىندە تابىلعانىمەن، بۇل ولىمگە قاتىسى بار ادامدار ءالى كۇنگە بەلگىسىز. سوراقىسى امىرەنىڭ قاي جەرگە جەرلەنگەنى، مۇردەسى، زيراتى جوعالىپ كەتكەن. امىرە جەرلەنگەن سوڭ ارادا 30 جىل وتكەندە 1974 جىلى امىرەنىڭ ءوزى ورىنداعان اندەرى جازىلعان ءۇنتاس..
01.12.2019
الاش ۇلدارى
ەسپەنبەتتەي باتىرىن ۇلىقتايتىن ەل قايدا؟!
      ەرتىس نۇرقاسىم – 1974 جىلى 4 قازاندا سەمەي وبلىسى، اياگوز اۋدانى، تارباعاتاي اۋىلىندا تۋعان. سول اۋىلدان مەكتەپ ءبىتىرىپ، ەڭبەك جولىن باستاپ، زامانعا ساي شارۋا قوجالىق قۇرىپ، شارۋاشىلىق جەتەكشىسى بولعان. سەمەي ۋنيۆەرسيتەتىن «قۇقىق نەگىزدەرى جانە ەكونوميكا ماماندىعىنىڭ مۇعالىمى» دەگەن بىلىكتىلىك بويىنشا بىتىرگەن. ءبىراز ۋاقىت مەملەكەتتىك قىزمەت تە بولعان. ەل مەن جەردىڭ تاريحىن زەرتتەۋمەن بىرگە قازىرگى زاماننىڭ ساياسي ومىرىنە ءوز پىكىرلەرىن ب..
25.11.2019
الاش ۇلدارى
قاسقىرلار. باحا-فەستيۆال
قىلمىس الەمىندە «باحا-فەستيۆال» دەگەن لاقاپ اتپەن تانىمال باقىتكەلدى باياسوۆ كىم؟ قاي جەردىڭ تۋماسى؟ باحا-فەستيۆال جايلى جۇرت نەنى بىلەدى، نەنى بىلمەيدى؟ ءبىز بۇگىن وسىنداي سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كورمەكپىز... 1990 جىلداردىڭ باسىندا قازاقستاندا الماتىلىق باحا-فەستيۆال­دىڭ (باقىتكەلدى) داۋرەنى ءجۇردى. بۇل جىگىت كوپشى­لىكتىڭ ەسىندە اسا قاتىگەزدىگىمەن قالدى. وزىمەن ساناسپاعانداردىڭ تاقياسىن تەرىس اينالدىرىپ جىبەرەتىن باتىرلىعى جايلى دا اڭىز كوپ. ول..
25.11.2019
الاش ۇلدارى
ارمان سقابىلۇلى. "قازاق ەدىم دەگەنشە...."
دەمالىس كۇندەرى تاكسيمەن جۇرەتىنىم بار. ينتەرنەت سۇمدىق دامىدى عوي. شاقىرعان تاكسيىڭنىڭ ماشينە ءنومىرىن عانا ەمەس، جۇرگىزۋشىسىنىڭ دە ەسىمىن ءبىلىپ وتىراسىڭ. بۇگىن دە "يندرايۆەرگە" تاپسىرىس جىبەرگەنمىن. "بەس مينۋتتا كەلەدى" دەگەن جاۋاپ كەلدى. تەز كيىنىپ تىسقا شىقتىم. تاكسيگە كىرە "اسسالاۋماعالەيكۇم!" دەۋ مەنىڭ ادەتىم. رولدە قازاق ەكەنىن مانا حابارلامادان كورگەنمىن. ەكىنشى ادەتىم، جۇرگىزۋشىنىڭ قايدان كەلگەنىن سۇرايمىن. ءبارىمىز دە استاناعا ايتەۋىر ..
تاعى جۇكتەۋ