Ақмола облысында туризм саласы соңғы жылдары тұрақты өсім траекториясына түсті. Өткен жылдың қорытындысы және биылғы жылдың бірінші тоқсанындағы өңірдің туристік әлеуеті тек ішкі сұраныс есебінен ғана емес, халықаралық деңгейде де кеңейіп келе жатқанын айғақтайды. Саладағы жүйелі жұмыстар, инфрақұрылымдық серпіліс пен инвестициялық белсенділік өңірді ел туризмінің негізгі тіректерінің біріне айналдырып отыр.
Туристік ағын – қарқын үстінде
2025 жылдың қорытындысында облысқа келген туристердің жалпы саны 1 млн 623 мың адамға жетті. Оның ішінде орналастыру орындарында бір тәуліктен астам тоқтаған туристер саны 530,4 мың адамды құрап, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 26 пайызға артты. Бұл – өңірдегі туристік қызмет сапасының жақсарып, демалушылардың ұзақ мерзімге келу үрдісінің қалыптасқанын көрсетеді.
Салыстырмалы түрде алғанда, 2022 жылы бұл көрсеткіш 443,2 мың адам болса, 2023 жылы 504,5 мыңға дейін өскен. Демек, соңғы үш жылда туризм саласы кезең-кезеңімен ілгерілеп, тұрақты өсім динамикасын қалыптастырды.
Қызмет көлемі мен салық түсімі артты
2025 жылдың тоғыз айында орналастыру орындары көрсеткен қызмет көлемі 26,3 млрд теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңінен 22 пайызға жоғарылады. Бұл өсім, ең алдымен, туристер санының артуымен және курорттық аймақтардағы қызмет құнының өсуімен байланысты.
Саладағы экономикалық белсенділіктің артуы бюджет кірісіне де оң әсерін тигізді. Аталған кезеңде туризмнен түскен салық түсімдері 3,1 млрд теңгені құрап, өткен жылмен салыстырғанда 15 пайызға көбейді. Жалпы, соңғы жылдары бұл көрсеткіш те тұрақты өсіп келеді: 2022 жылы – 2,7 млрд теңге, 2023 жылы – 3,5 млрд, 2024 жылы – 4,5 млрд теңге.
Ішкі туризм – негізгі қозғаушы күш
Өңірдегі туристік ағымның 98 пайызын ішкі туризм құрайды. Бұл – Ақмола облысының, әсіресе, елордалық аймаққа жақын орналасуының тиімділігін айқын көрсетеді.
Туристердің негізгі легі Щучинск-Бурабай курорттық аймағына тиесілі. 2025 жылдың тоғыз айында бұл аумаққа 1,4 млн-нан астам адам келген. Оның ішінде «Бурабай» ұлттық паркінің өзіне 1 млн-нан астам келуші тіркелген.
Сонымен қатар, шетелдік туристер саны да өсім көрсетуде. 2025 жылдың тоғыз айында өңірге 19,6 мың шетелдік қонақ келіп, өткен жылмен салыстырғанда 27 пайызға артқан. Негізгі туристік нарықтарды Ресей, Қытай, Өзбекстан, Германия, АҚШ, Ұлыбритания, Түркия және Үндістан елдері құрайды.
Инвестиция – дамудың тірегі
2025 жылы туризм саласына тартылған инвестиция көлемі 35,2 млрд теңгеге жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 42 пайызға артты. Оның ішінде 12,4 млрд теңге – жеке инвестициялар.
Өңірде бірқатар ірі жобалар жүзеге асырылды. Атап айтқанда, Макинск қаласында жаңа қонақүй кешені салынса, Бурабай, Аршалы және Шортанды аудандарында демалыс аймақтары жаңартылып, қайта жаңғыртылды. Бұл жобалар туристерге қолайлы жағдай жасап қана қоймай, өңір экономикасына қосымша серпін беріп отыр.
Инфрақұрылым жаңарып, туристік орта қалыптасуда
2025 жылы Бурабай курорттық аймағында ауқымды инфрақұрылымдық жұмыстар жүргізілді. Жаңа бақылау алаңдары салынып, туристік соқпақтар жаңартылды, велосипед жолдары төселді. Сонымен қатар, қоғамдық жағажайлар, автотұрақтар мен санитарлық нысандар іске қосылды.
Елорда мен Бурабай арасындағы жылдам электр пойызының іске қосылуы туристер ағынын арттыруға мүмкіндік берді. Бұдан бөлек, алғаш рет тікұшақпен экскурсиялық турлар ұйымдастырылды.
Зеренді аймағында заманауи визит-орталықтың құрылысы басталды. Ал елорда маңында экопарктер құру бастамасы қолға алынып, бұл жоба туристік жүктемені теңгеруге бағытталған.
Халықаралық ілгерілету және оқиғалық туризм
Өңірдің туристік әлеуетін ілгерілету мақсатында 2025 жылы Ақмола облысы халықаралық көрмелерге қатысып, шетелдік туроператорларға арналған ақпараттық турлар ұйымдастырды. Нәтижесінде мыңнан астам шетелдік турист арнайы турпакеттер арқылы өңірге келген.
Жыл бойы 25 ірі іс-шара өткізіліп, олардың қатарында халықаралық фестивальдер мен спорттық жарыстар бар. Бұл шаралар өңірдің танымалдылығын арттырып, оқиғалық туризмді дамытуға ықпал етті.
2026 жыл: жаңа белестер мен ірі жобалар
Алдағы кезеңге қойылған мақсаттар да ауқымды. 2026 жылы туристер санын 1,8 млн адамға жеткізу, оның ішінде 650 мың туристі орналастыру орындарында қабылдау жоспарланып отыр. Шетелдік туристер санын 50 мыңға дейін арттыру көзделген.
Бурабай аймағында халықаралық брендтермен бірлескен ірі қонақүй жобалары жүзеге асырылмақ. Олардың қатарында әлемдік желілерге тиесілі қонақүйлер мен демалыс кешендері бар. Сонымен бірге, жаңа туристік маршруттар ашылып, заманауи визит-орталықтар салынады.
Елорда маңындағы аудандарда экотуризм, агротуризм және демалыс күнгі туризм бағыттары дамытылып, жаңа туристік кеңістіктер қалыптасады.
Түйін
Жалпы алғанда, Ақмола облысының туризм саласы сапалық жаңа кезеңге қадам басты деуге толық негіз бар. Инфрақұрылымның жаңаруы, инвестициялық тартымдылықтың артуы және жүйелі мемлекеттік қолдау өңірді Орталық Азиядағы жетекші туристік бағыттардың біріне айналдыруға мүмкіндік береді.
