Ақмола облысында мектептердің жаңа оқу жылына дайындығын бақылаудың негізгі кезеңі аяқталды. Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет мамандары 500-ден астам мектеп пен 460-тан астам ас блогына мониторинг жүргізді. Бұл туралы брифинг барысында Ақмола облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Сауле Садвакасова мәлімдеді.
Қазіргі таңда департаменттің бақылауында 520-ға жуық жалпы білім беретін мектеп пен 475 ас блогы бар. 2025–2026 оқу жылында мамандар 29 мектеп пен 11 ас блогына тексеру жүргізіп, оның қорытындысы бойынша әкімшілік шаралар қабылданды.
Биыл білім беру ұйымдарына санитариялық бақылау жүргізу тәсілі өзгерді. Заңнамаға енгізілген өзгерістерге сәйкес, нысандарға барып, мониторинг жүргізуге мүмкіндік берілді. Бұл мектептердің жаңа оқу жылына дайындығын, ал ас блоктарының оқушыларды тамақтандыруды ұйымдастыруға әзірлігін алдын ала бағалауға мүмкіндік береді.
«Бақылаудың жаңа форматы нысандардың оқу жылы басталғанға дейінгі дайындығын алдын ала бағалауға мүмкіндік береді. Бұл бұзушылықтарды ерте анықтап, оларды уақытылы жоюға мүмкіндік беру үшін маңызды», – деді Сауле Садвакасова.
2026–2027 оқу жылына дайындық аясында 1 маусым мен 1 шілде аралығында мамандар 503 мектеп пен 462 ас блогына мониторинг жүргізді. Өткен оқу жылында пайдалануға берілген 16 мектеп мониторингке енгізілген жоқ.
Мониторинг нәтижесінде 300-ге жуық нұсқама берілді. Негізгі талаптар жөндеу жұмыстарын жүргізу, жарықтандыру құрылғыларын ауыстыру, желдеткіш қолшатырларын орнату, қоқыс жинауға арналған контейнерлермен қамтамасыз ету және нысандардың санитариялық жағдайына қатысты басқа да мәселелерге байланысты болды.
«Қазіргі уақытта берілген нұсқамалардың орындалуын тексеріп жатырмыз. Анықталған бұзушылықтардың жойылуы бойынша ақпаратқа талдау жүргізілуде. Бұл жұмыс жалғасып жатыр», – деді спикер.
Мамандар ас блоктарының дайындығына да ерекше назар аударды. Мониторинг барысында қажетті рұқсат құжаттарынсыз жұмыс істеп келген нысандар анықталды. Оларға қатысты жедел ден қою шаралары қабылданды.
Сонымен қатар мектептердегі тамақтандыру сапасын арттыру жұмыстары жалғасуда. 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап білім беру ұйымдарында Бірыңғай тамақтану стандарты енгізілді. Ол балалардың жас ерекшелігіне, мектепте болу ұзақтығына, маусымдық ерекшеліктерге және арнайы диеталық қажеттіліктерге сәйкес ас мәзіріне қойылатын талаптарды қамтиды.
Қазіргі таңда облыста шамамен 63 мың бала ыстық тамақпен қамтылған. Оның 54 мыңнан астамы – 1–4 сынып оқушылары.
Жаңа тәсілдің іс жүзінде қаншалықты тиімді екенін бағалау үшін Көкшетау қаласында үш модельдік мектеп анықталды. Бұл мектептерде ас мәзірі мен балалардың тағамдарды нақты тұтыну көрсеткіштері тұрақты түрде талданады.
Алғашқы мониторинг нәтижесінде кейбір тағамдардың желінбей қалу индексі 50–70 пайызға дейін жеткен. Балалардың талғамын ескере отырып, мәзірге өзгерістер енгізіліп, ет және ақуыз өнімдерінің үлесі арттырылғаннан кейін бұл көрсеткіш 5–10 пайызға дейін төмендеді.
«Мониторинг балалардың қандай тағамдарды жақсы қабылдайтынын, ал қай тағамдардың іс жүзінде желінбей қалатынын анықтауға мүмкіндік береді. Мәзірді түзеткеннен кейін желінбей қалу индексін айтарлықтай төмендетуге қол жеткіздік», – деді Сауле Садвакасова.
Мектептерді жаңа оқу жылына дайындауда жөндеу жұмыстары да маңызды бағыттардың бірі болып отыр. Қазіргі уақытта облыстағы 16 нысанда күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Оның екеуінде жөндеу жұмыстары аяқталған, қалған мектептерді тамыз айының соңына дейін толық дайындыққа келтіру жоспарланған.
Айта кетейік, санитариялық-эпидемиологиялық бақылау тек тексеру жұмыстарымен шектелмейді. Соңғы уақытта білім беру ұйымдарының басшылары мен тамақ өнімдерін жеткізушілерге арналған 50-ге жуық семинар өткізілді. Сонымен қатар 60-қа жуық тікелей эфир ұйымдастырылып, әлеуметтік желілерде 70-ке жуық ақпараттық материал жарияланды.
21 тамызда департамент базасында мектептердің жаңа оқу жылына дайындығына арналған семинар өтеді. Жүргізілген мониторингтің қорытындылары облыс әкімдігінде де қаралады.
Осылайша, оқу жылы басталғанға дейін санитариялық-эпидемиологиялық қызметтің негізгі назары анықталған бұзушылықтарды жоюға, жөндеу жұмыстарын аяқтауға және оқушылар үшін қауіпсіз әрі санитариялық талаптарға сай жағдай қалыптастыруға бағытталады.
