يزرايل ۇكىمەتى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى گيدەون ساار ۇسىنعان وسمان يمپەرياسىنداعى "ارميان گەنوتسيدىن" تانۋ تۋرالى ۇسىنىستى ماقۇلدادى. بۇل — يزرايل ۇكىمەتى دەڭگەيىندە ارميان گەنوتسيدىنىڭ العاش رەت رەسمي مويىندالۋى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
سااردىڭ ايتۋىنشا، شەشىم «مورالدىق جانە تاريحي مىندەتتى» باسشىلىققا الا وتىرىپ قابىلدانعان.
«مەنىڭ ويىمشا، بۇل — ءبىزدىڭ ەۆرەيلەر رەتىندە دە، ەۆرەي حالقىنىڭ مەملەكەتى رەتىندە دە مورالدىق بورىشىمىز. دۇرىس ارەكەت جاساۋ ءۇشىن ەشقاشان كەش ەمەس»، — دەدى ول.
25 ماۋسىمدا ساار بۇل ماسەلەنى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ قاراۋىنا شىعارۋ نيەتى بار ەكەنىن حابارلاعان بولاتىن. شەشىم جوباسىندا يزرايل "ارميان گەنوتسيدىن" مويىنداپ، تاريحي شىندىقتى جوققا شىعارۋ، بۇرمالاۋ نەمەسە ونىڭ اۋقىمىن كەمىتۋ ارەكەتتەرىن ايىپتايتىنى ايتىلعان.
اڭگىمە وسمان يمپەرياسىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا، 1915 جىلعى ساۋىردە باستالعان وقيعالار تۋرالى بولىپ وتىر. الدىمەن كونستانتينوپولدە (قازىرگى ىستانبۇل – رەد.) ارميان قاۋىمداستىعىنىڭ جۇزدەگەن وكىلى تۇتقىندالىپ، جەر اۋدارىلىپ، قازا تاپقان ەدى. كەيىن وسمان بيلىگى ارميان حالقىنا قارسى جۇيەلى جويۋ ساياساتىن جۇرگىزگەن. تاريحشىلاردىڭ باعالاۋىنشا، شامامەن 1,5 ميلليون ادام قازا بولعان.
بۇل وقيعالاردى رەسمي تۇردە 30-دان استام مەملەكەت، سونىڭ ىشىندە اقش, ەۋروپالىق وداق ەلدەرى، كانادا, رەسەي جانە ارگەنتينا مويىنداعان.
تۇركيا 1915 جىلعى وقيعالاردىڭ بولعانىن جوققا شىعارمايدى، الايدا «گەنوتسيد» تەرمينىمەن كەلىسپەيدى جانە قۇرباندار سانى اسىرا كورسەتىلگەن دەپ سانايدى.
ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ءيزرايلدىڭ بۇل شەشىمىن ساياسي قادام دەپ باعالاپ، ونى گازا سەكتورى جاعدايىمەن بايلانىستىردى.
«يزرايل ۇكىمەتى 1915 جىلعى وقيعالارعا قاتىستى ساياسي شەشىم قابىلداۋ ارقىلى ءوزىنىڭ قىلمىستارىن جاسىرۋعا تىرىسىپ وتىر. بۇل شەشىم ساياسي سيپاتقا يە جانە تاريحي ءارى قۇقىقتىق فاكتىلەردى ەلەمەيدى»، — دەلىنگەن حابارلامادا.
وسى ۋاقىتقا دەيىن يزرايل تۇركيامەن قارىم-قاتىناستىڭ ناشارلاۋىنان جانە ازەربايجانمەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ كۇردەلەنۋىنەن قاۋىپتەنىپ، رەسمي مويىنداۋدان تارتىنىپ كەلگەن. باكۋ حح عاسىردىڭ باسىنداعى "ارميان گەنوتسيدىن" تانۋعا قارسى بولىپ كەلەدى. قازىر ازەربايجان مەن ارمەنيا قاراباققا باقىلاۋ قايتا ورناعاننان كەيىن ءوزارا قاتىناستاردى قالىپقا كەلتىرۋ ۇدەرىسىندە.
سونىمەن قاتار ءيزرايلدىڭ ساياسي باسشىلىعى ۇزاق ۋاقىت بويى بۇل تاقىرىپتى حولوكوستپەن سالىستىرۋدان قاشقاقتاپ كەلدى. 2018 جىلى كنەسسەت "ارميان گەنوتسيدىن" تانۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىمەن، ۇكىمەت ءتيىستى شەشىم قابىلداماعان ەدى.
ازىرگە ەرەۆان بۇل شەشىمگە قاتىستى رەسمي پىكىر بىلدىرگەن جوق. سوڭعى جىلدارى ارميان بيلىگى "ارميان گەنوتسيدىن" حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىنداتۋ ماسەلەسى ەلدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىعى ەمەس ەكەنىن بىرنەشە رەت مالىمدەگەن.
