قازاقستان رەسەيگە بەنزيندى گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە جەتكىزۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر. سالاداعى ءتورت دەرەككوزدىڭ مالىمەتىنشە، بيىلعى شىلدە جانە تامىز ايلارىندا رەسەيگە جالپى كولەمى شامامەن 50 مىڭ توننا اي-92 جانە اي-95 ماركالى بەنزين جونەلتۋ ماسەلەسى تالقىلانۋدا. بۇل تۋرالى The Moskow Times جازدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
ولاردىڭ ايتۋىنشا، جانارماي پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى (پمحز) مەن «كوندەنسات» مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنان جونەلتىلۋى جوسپارلانعان.
رەسەيدىڭ ورتالىق وڭىرىندەگى بىرقاتار ءىرى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ (درونداردىڭ) شابۋىلىنان كەيىن توقتاپ قالۋى ەلدە جانارماي تاپشىلىعىن تۋعىزدى. سونىڭ سالدارىنان ىشكى نارىقتا جانارماي باعاسى ءوسىپ، تاپشىلىق كۇشەيىپ، جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرىندە ۇزىن-سونار كەزەك پايدا بولدى.
جانارماي تاپشىلىعىن ازايتۋ ماقساتىندا رەسەي ىشكى نارىققا ارنالعان بەنزين مەن ديزەل وتىنىنىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ۋاقىتشا جەڭىلدەتۋگە رۇقسات بەردى. سونىمەن قاتار ەل تەڭىز جولى ارقىلى بەنزين يمپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىر.
بۇعان دەيىن دەرەككوزدەر رەسەيدىڭ ماۋسىم ايىندا قازاقستاننان اۆتوموبيل بەنزينىن يمپورتتاۋ مۇمكىندىگى جونىندە كەلىسسوزدەر باستاعانىن حابارلاعان بولاتىن.
الايدا قازاقستان ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى Reuters اگەنتتىگىنىڭ ساۋالىنا بەرگەن جازباشا جاۋابىندا رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنان مۇناي ونىمدەرىن گۋمانيتارلىق كومەك رەتىندە بەرۋ تۋرالى رەسمي ءوتىنىش تۇسپەگەنىن مالىمدەدى.
سونىمەن قاتار مينيسترلىك «كوندەنسات» مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنان رەسەيگە بەنزين ەكسپورتتاۋ مۇمكىندىگىن جوققا شىعارمايدى. بۇل زاۋىت رەسەيلىك «تاتنەفت» كومپانياسى جەتكىزەتىن مۇنايدى وڭدەيدى.
مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا، رەسەيگە بەنزين جەتكىزۋ تۋرالى شەشىم ەڭ الدىمەن قازاقستاننىڭ ىشكى نارىعىنىڭ مۇناي ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتىلۋ دەڭگەيىنە بايلانىستى بولادى. ەگەر ەكسپورت جۇزەگە اسىرىلسا، بەنزين «تاتنەفت» جەتكىزگەن شيكىزاتتان وندىرىلمەك.
«كوندەنسات» مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى Reuters اگەنتتىگىنىڭ تۇسىنىكتەمە بەرۋ تۋرالى سۇراعىنا ازىرگە جاۋاپ بەرمەگەن.
دەرەككوزدەردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان بەنزينىن رەسەيگە جەتكىزۋگە كەدەرگى بولىپ وتىرعان نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – ىشكى نارىقتاعى جانارماي تەڭگەرىمىن ساقتاۋ جانە رەسەيلىك ساتىپ الۋشىلارمەن ەسەپ ايىرىسۋ كەزىندەگى سانكتسيالىق تاۋەكەلدەر.
«جالپى ماسەلە كەلىسىلگەنىمەن، ەگجەي-تەگجەيى ءالى پىسىقتالعان جوق. كەلىسسوزدەر جالعاسىپ جاتىر، سانكتسيالىق شەكتەۋلەرگە قاتىستى ماسەلەلەر بار»، – دەدى جاعدايدان حاباردار دەرەككوزدەردىڭ ءبىرى.
قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ىشكى نارىقتى تولىق قامتاماسىز ەتۋگە جۇمىس ىستەپ جاتىر. سوڭعى ۋاقىتتا رەسەي مەن وعان تاۋەلدى ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى جانارماي تاپشىلىعى سالدارىنان قازاقستاندا دا تۇتىنۋ كولەمى ارتقان. سوندىقتان رەسەيگە ەكسپورت ىشكى نارىقتاعى وتىن تەڭگەرىمىنە، اسىرەسە زاۋىتتار جوندەۋگە توقتايتىن كەزەڭدە، كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن.
«رەسەي ءۇشىن 50 مىڭ توننا – تەڭىزگە تامعان تامشىداي عانا كولەم. ال ءبىزدىڭ نارىق ءۇشىن بۇل تۇتىنۋدىڭ وسۋىنە بايلانىستى جاعىمسىز سالدارعا اكەلۋى مۇمكىن»، – دەدى ساۋدا كومپانيالارىنىڭ ءبىرىنىڭ وكىلى.
ايتا كەتەيىك، اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى 26 ماۋسىم مەن 20 شىلدە ارالىعىندا جوسپارلى جوندەۋگە توقتادى. ال پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى 18 قىركۇيەك پەن 20 قازان ارالىعىندا پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
قازاقستاننىڭ ءتورت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى 2025 جىلى 5,975 ملن توننا اۆتوموبيل بەنزينىن، 6,159 ملن توننا ديزەل وتىنىن جانە 723 مىڭ توننا اۆياتسيالىق كەروسين وندىرگەن.
قازاقستان مەن رەسەي جىل سايىن ينديكاتيۆتىك تەڭگەرىم اياسىندا جالپى كولەمى 1,12 ملن تونناعا دەيىنگى موتور وتىنى مەن مازۋتتى باجسىز جەتكىزۋ كۆوتالارىن كەلىسىپ وتىرادى.
