### ورمۋز بۇعازى توڭىرەگىندەگى شيەلەنىس: اقش پەن يران اراسىنداعى جاڭا كەلىسىم
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يراندى ورمۋز بۇعازى ارقىلى وتەتىن مۇناي تانكەرلەرىنەن اقى الۋدان باس تارتۋعا شاقىردى. ول بۇل تۋرالى ءوزىنىڭ Truth Social الەۋمەتتىك جەلىسىندە مالىمدەپ، مۇنداي ارەكەتتەر حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە قايشى كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
ترامپتىڭ ايتۋىنشا، ەگەر يران راسىندا دا تانكەرلەردەن اقى الىپ جاتسا، بۇل تاجىريبە دەرەۋ توقتاتىلۋى ءتيىس.
سونىمەن قاتار، اق ءۇي باسشىسى يراننىڭ مۇناي تاسىمالىن ۇيىمداستىرۋىن سىنعا الىپ، ونى «وتە ءتيىمسىز ءارى ادىلەتسىز» دەپ باعالادى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇعاز ارقىلى ەركىن ءارى قاۋىپسىز كەمە قاتىناسى — جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق تۇراقتىلىقتىڭ ماڭىزدى شارتى.
2026 جىلعى 8 ساۋىرگە قاراعان ءتۇنى اقش پەن يران اراسىندا ەكى اپتالىق ۋاقىتشا ءبىتىم تۋرالى كەلىسىم جاسالدى. بۇل كەلىسىم ۇزاققا سوزىلعان اسكەري شيەلەنىستەن كەيىن قابىلداندى. ءبىتىم اياسىندا يران ورمۋز بۇعازىن قايتا اشۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى. الايدا تەگەران بۇعازدى ءوز باقىلاۋىندا ۇستايتىنىن جانە ودان وتەتىن كەمەلەردەن تولەم الۋدى جالعاستىرۋ نيەتى بار ەكەنىن جەتكىزدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل ماسەلە ەكى ەل اراسىنداعى نەگىزگى كەلىسپەۋشىلىكتەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. اقش تاراپى بۇعاز ارقىلى ەركىن كەمە قاتىناسىن تالاپ ەتسە، يران ءوز ەگەمەندىك قۇقىقتارىن العا تارتۋدا.
ورمۋز بۇعازى — الەمدەگى ەڭ ماڭىزدى مۇناي تاسىمالى جولدارىنىڭ ءبىرى. ونداعى كەز كەلگەن شەكتەۋ نەمەسە تۇراقسىزدىق جاھاندىق مۇناي باعاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. سوڭعى اپتالاردا يراننىڭ بۇعازدى جابۋى مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت وسۋىنە سەبەپ بولدى.
ترامپ بۇل جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا ۋادە بەرىپ، جاقىن ارادا «مۇناي اعىنى قالپىنا كەلەدى» دەپ مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل يراننىڭ قاتىسۋىمەن نەمەسە ونسىز جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن.
ءبىتىم جاريالانعاننان كەيىن ورمۋز بۇعازى ارقىلى كەمە قوزعالىسى ءالى تولىق قالپىنا كەلگەن جوق. Kpler اناليتيكالىق كومپانياسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، بۇعازدان تەك بىرنەشە كەمە عانا وتكەن، ونىڭ ىشىندە يران تۋىمەن جۇرگەن ەكى تانكەر بار.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، جاعداي ءالى دە تۇراقسىز كۇيدە قالىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا اقش پەن يران اراسىنداعى كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەسى ايماقتاعى قاۋىپسىزدىك پەن الەمدىك ەنەرگەتيكا نارىعىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتۋى مۇمكىن.
