قىركۇيەكتىڭ سوڭعى جەكسەنبىسى – قازاقستاندا ەڭبەك كۇنى. قالا تازالىعىن قولمەن اتقاراتىن ادامداردىڭ ەڭبەگى قانشالىقتى باعالانىپ ءجۇر؟ ولاردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى قانداي، كەيىپكەر سويلەيدى.
ءار تاڭ سايىن قالا تۇرعىندارى جىلى ۇيىنەن شىعىپ، تازا كوشەلەرمەن جۇمىسقا، ساباققا بارادى. بۇل كۇندەلىكتى قاراپايىم كورىنىس بولعانىمەن، وسى تازالىقتىڭ ارتىندا تاڭ اتپاي ەڭبەككە كىرىسەتىن جاندار بار. سولاردىڭ ءبىرى – گۇلنار نۇرمىشەۆا.
كەيىپكەرىمىز – 1969 جىلى ەرەيمەنتاۋ اۋدانىنىڭ تۋماسى. گۇلنار نۇرمىشەۆا – ەكى بالانىڭ اناسى، بۇگىندە نەمەرەلەرىنىڭ سۇيىكتى اجەسى. تازالىق سالاسىندا 30 جىلعا جۋىق ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان مامان قازىر استانا قالاسى سارىارقا اۋدانىندا قولمەن جيناۋ شەبەرى بولىپ جۇمىس ىستەيدى.
ول استاناعا 1986 جىلى ستۋدەنت بولىپ كەلگەن. سول ۋاقىتتان بەرى ەلوردادا تۇرىپ كەلەدى.
– مەن ءومىر بويى مۇعالىم بولۋدى ارمانداعانمىن. العاش ستۋدەنت بوپ، 1986 جىلى كەلگەندە جاس بولدىق پا، بىلمەيمىن. سول كەزدە جانىما ەرىپ كەلگەن قىزدار وقۋعا تۇسە الماي، مەن دە وقۋدان شىعىپ كەتكەنمىن. كەيىن تەحنيكۋمعا بارىپ، ساتۋشى ماماندىعىن تاڭداپ، سول جاقتا وقىدىم.
– قازىر «استانا تازالىقتا» جۇمىس ىستەيسىز. قاي جىلى ورنالاستىڭىز، اتقاراتىن قىزمەتىڭىز قانداي؟
– نەگىزى بۇل سالادا 1999 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەيمىن. كەزىندە «گوركومحوز» بولاتىن. سوسىن ول مەكەمە بانكروت بولىپ، جابىلدى. 2008 جىلدىڭ 1 قازانىندا «استانا تازالىق» اشىلىپ، سول ساتتەن بەرى وسى مەكەمەدە جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. قازىر قولمەن جيناۋ شەبەرىمىن.
– ەڭ العاش تۋرا 28 جىل بۇرىن ەڭبەك جولىڭىزدى باستاعان ەكەنسىز. سول كەزدەردى ەسكە الايىقشى.
– ول كەزدە جول جۇمىسشىسى بولىپ جۇمىس ىستەگەنمىن. كوشە دە سىپىردىم. سودان، مۇمكىن مەنىڭ ەڭبەگىمدى باعالاعان شىعار، بريگادير بولدىم. ودان وسى قولمەن جيناۋ شەبەرى بولىپ كوتەرىلدىم. ودان باسقا دا ۇلكەن قىزمەتتەردى ۇسىندى. بىراق، مەن بارمادىم. ويتكەنى قازىر ىستەپ جۇرگەن جۇمىسىم وزىمە ۇنايدى، جانىما جاقىن.
– باس قالانىڭ تازالىعىنا جاۋاپ بەرەتىن مامانسىز. جۇمىسىڭىزدىڭ قانداي قيىندىقتارى بار؟
— ءبىزدىڭ جۇمىستاعى ەڭ قيىن جاعداي – قوعامدا ءبىزدىڭ ەڭبەگىمىزدىڭ باعالانباۋى. ءبىزدىڭ ەڭبەگىمىزدى كەيبىر جۇرت سىيلامايدى. بىردە مىناداي جاعداي بولدى. مەكتەپ وقۋشىسى، تۇسكى اۋىسىمنان شىقتى. ءبىر ەر بالا قولىنداعى بوتەلكەنى بىزدە جۇمىس ىستەيتىن ۇلكەن اپايدىڭ الدىنا لاقتىرىپ، جەرگە سىندىردى. ارتىنشا كەلىپ «جينا، مىناۋ سەنىڭ جۇمىسىڭ، جالاقىڭ»، – دەيدى. ءدال سولاي ايتتى. سول كەزدە بالانىڭ اكەسى كەلىپ «مىناۋ سەنىڭ اناڭنان دا ۇلكەن ادام، ادامنىڭ ەڭبەگىن باعالاپ ۇيرەن»، - دەپ ۇرىسىپ بەردى. كەيىن سول بوتەلكە قالدىعىن بالاسىنا جيناتتى. وسىنداي ساتتەر ەستە ساقتالىپ قالادى. ءبىز تازالىق ىستەپ ءجۇرىپ، تالاي جاعدايدى باستان وتكىزەمىز. بىرەر ادام جاقسى قاراپ، باتا بەرىپ جاتسا، بىرەۋلەرى كەرىسىنشە ۇرسىپ جاتادى.
— استانا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ وتكەن جىلدار مەن بۇگىنگى ۋاقىتتاعى تازالىققا دەگەن كوزقاراسىن قالاي باعالار ەدىڭىز؟
— الىسقا بارماي، 2005, 2006, 2010 جىلدارمەن سالىستىرعاندا، قازىر تازالىققا جاقسى قارايدى. ويتكەنى بۇرىندارى ءبىزدىڭ ەڭبەكتى دە باعالامايتىن، وزدەرى دە تازالىققا قارامايتىن. وتكەن جىلدارى جولدا كەلە جاتىپ قاعازدارىن، قولدارىنداعى سۋسىن بوتەلكەسىن تاستاي سالاتىن. ءتىپتى، شەمىشكە شاعىپ، وتىرعان جەرلەرىندە دە لاستايتىن.
كەيىن ايىپپۇلدار سالىپ باستادى عوي. تۇكىرىپ، قوقىس تاستاعانى ءۇشىن ءتۇرلى ايىپپۇل ارقالاپ جاتتى. استانالىقتار قازىر كوپ تازالىققا كوڭىل بولەتىن بولدى. كوشەگە قوقىس تاستايتىندار ازايدى. بىراق بەس ساۋساق بىردەي ەمەس. ءالى دە اراسىندا قوقىسىن تاستاپ، بىزگە «جيناڭدار» دەپ ايتاتىندار كەزدەسەدى. ادام بالاسى ءارتۇرلى عوي.
– تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلە جاتقاندا نە ويلايسىز؟ سونى ايتىڭىزشى
– تaڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلە جاتقاندا... شىنىمدى ايتايىن، قىستا الاڭدايمىن. قىستىڭ كۇنى بۇگىن جول قالاي ەكەن، ارىپتەستەردىڭ ءبارى جۇمىسقا كەلە الا ما، كەلە الماي قالا ما، وڭىپ قالا ما، اۆتوبۋستاردىڭ ءىشى جىلى ما ەكەن، قالاي كەلە جاتىر ەكەن دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ اۋىسىمداردا ارنايى كولىك بولادى. اۆتوبۋس ۇيدەن اكەتەدى. مەن ۇيدەن تاڭعى 04:00-دە شىعامىن. شىنىمدى ايتسام، تەك شەبەر ەمەس، سول جۇمىستا بريگادير، مەديتسينا مامانى، ءبارىنىڭ جاعدايىن ويلاپ جۇرەمىن.
- سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەنىڭىزگە 28 جىلدان اسىپتى. 28 جىل دەگەن ءبىر ادامنىڭ عۇمىرىنداي ۋاقىت. وسى ارالىقتا ەڭبەگىڭىز ەلەندى مە، ماراپاتتالدىڭىز با؟
– باعالاندى. قالانىڭ اكىمدەرىنەن تالاي ديپلومدار الىپ جاتىرمىن، مينيستردەن دە الدىم. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتان كونستيتۋتسيا كۇنىنە وراي مەدال دا الدىم.
– قۇپيا بولماسا، جالاقى مەن جۇمىس كەستەڭىز تۋرالى ايتىڭىزشى.
– قۇپيا ەشتەڭەسى جوق. بىزدە ءۇش اۋىسىم جۇمىس ىستەيدى. ءبىرىنشى اۋىسىم تاڭعى 06:00-دەن 15:00 دەيىن. ەكىنشى اۋىسىم 15:00-دەن 23:00 دەيىن. ءۇشىنشى اۋىسىم 20:00-دەن تاڭعى 05:00 دەيىن. مەنىڭ جالاقىم – 320-330 مىڭ تەڭگە.
– جۇمىس كەستەڭىزدى بىلدىك. 8-9 ساعات سىرتتا ءجۇرىپ، جۇمىس ىستەيسىز. ال جۇمىستان تىس ۋاقىتتا نەمەن اينالىساسىز؟
– ءبىزدىڭ جۇمىس قاۋىرت، جۇيكەنى جۇقارتادى. مەن ۇيگە كەلگەندە ەڭ ءبىرىنشى جۋىنۋعا جۇگىرمەيمىن. الدىمەن مۋزىكا قويامىن دا، بيلەيمىن. سول ارقىلى جۇيكەمدى تىنىشتاندىرامىن. سوسىن جۋىنىپ، تاماق جاساۋعا كىرىسەمىن.
بۇرىندارى توقىمامەن اينالىساتىن ەدىم. كومپيۋتەر دەگەن كوز جاناردى قۇرتتى. اراسىندا تىگىنمەن اينالىساتىنىم دا بار. كىتاپ وقىعاندى ۇناتامىن. پسيحولوگيا جانرىنداعى كىتاپتاردى كوپ وقيمىن.
– جۇمىستان تىس ۋاقىتتا دا ارىپتەستەرىڭىزبەن ارالاسىز با؟
– مەنىڭ تيكتوكتا 2500-داي جازىلۋشىم بار. بيلەپ، ءتۇرلى ۆيدەو تۇسىرەمىز. ءار مەرەكە، جيىنداردا بريگادا بولىپ جينالىپ، كوڭىل كوتەرەمىز.
– قالا تازا بولۋى ءۇشىن حالقى مەن تۇرعىندارىنا نە ايتار ەدىڭىز؟
– استانانىڭ تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا ايتارىم، تازالىقتى ساقتاۋ كەرەك. تازالىق ادامنىڭ وزىنەن باستالادى. سوسىن، ءبىز سياقتى تازالىقپەن اينالىساتىن ادامداردىڭ ەڭبەگىن باعالاسا ەكەن دەيمىن.
- اشىق اڭگىمەڭىز ءۇشىن كوپ راقمەت!
سىمبات ناۋحان
«ادىرنا» ۇلتتىق پورتالى
