28 قىركۇيەكتە ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە عالىم، تۇركولوگ، مۇستافاشوقايتانۋشى ابدىۋاقاپ قارا ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتارعا «مۇستافا شوقاي مۇراسىن زەرتتەۋ: ارحيۆتەن تسيفرلىق زەرتتەۋگە دەيىن» تاقىرىبىندا قوناق ءدارىس وقىدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
عالىم ءدارىس بارىسىندا مۇستافا شوقاي مۇراسىن زەرتتەۋدەگى كوپجىلدىق تاجىريبەسىمەن ءبولىسىپ، ارحيۆ قۇجاتتارىن ىزدەۋ، سالىستىرمالى تالداۋ جۇرگىزۋ، شوقايدىڭ حاتتارى مەن ماقالالارىن جۇيەلەۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. سونداي-اق تسيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى زەردەنىڭ تاريحي دەرەكتەردى زەرتتەۋدەگى جاڭا مۇمكىندىكتەرىن ءسوز ەتتى.
ابدىۋاقاپ قارانىڭ ايتۋىنشا، مۇستافا شوقايدىڭ حاتتارىن تسيفرلىق كورپۋس رەتىندە زەرتتەۋ ونىڭ ساياسي قىزمەتىن عانا ەمەس، تۇلعالىق بولمىسىن دا تەرەڭىرەك تانۋعا جول اشادى.
«اسىرەسە، مۇستافا شوقايدىڭ حاتتارىن تسيفرلىق كورپۋس رەتىندە زەرتتەۋ ارقىلى ونىڭ ساياسي كۇرەسىمەن قاتار، ادامدارمەن بايلانىسىن، جۇمىس جۇيەسىن، ويلاۋ ەرەكشەلىگىن جانە ەميگراتسياداعى كۇرەس جەلىسىن تەرەڭىرەك تانۋعا بولاتىنىن مىسالدارمەن كورسەتتىم. وسى ورايدا قولدا بار 300-دەن اسا حاتتى نەگىزگى دەرەك رەتىندە پايدالانىپ "حاتتارداعى مۇستافا شوقاي: ەميگراتسياداعى كۇرەس، ادامدىق قارىم-قاتىناستار جانە ساياسي قايراتكەردىڭ جۇمىس جۇيەسى" كىتابىمدى تاياۋدا اياقتادىم. جىلدىڭ اياعىنا تامان ىستامبۇلدا تۇرىك تىلىندە جارىق كورمەك»،– دەدى ول.
دارىستە جاساندى زەردەنى عىلىمدا پايدالانۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ابدىۋاقاپ قارا ستۋدەنتتەردىڭ جاساندى زەردەنى دايىن جۇمىس جازدىرۋ ءۇشىن ەمەس، زەرتتەۋ پروتسەسىنە كومەكشى قۇرال رەتىندە قولدانۋى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«جاساندى زەردەگە ءۇي تاپسىرماسىن دايىن ءماتىن تۇرىندە تولىق جازدىرىپ، ونى ءوز جۇمىسى رەتىندە تاپسىرعان ستۋدەنت ەڭ الدىمەن ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن جوعالتادى. ول تاقىرىپتى ءوز بەتىمەن ءتۇسىنۋ، دەرەك ىزدەۋ، سالىستىرۋ، سۇراق قويۋ، وي قورىتۋ جانە ءوز پىكىرىن دالەلدەۋ داعدىلارىن دامىتپايدى. تاپسىرما ورىندالعان بولىپ كورىنگەنىمەن، ستۋدەنتتىڭ ءبىلىمى وسپەيدى. سوندىقتان جاساندى زەردە ستۋدەنتتىڭ ورنىنا ويلايتىن قۇرال ەمەس، ونىڭ وزدىگىنەن ويلاۋىنا كومەكتەسەتىن قۇرال بولۋى كەرەك»،– دەدى عالىم.
ءدارىس سوڭىندا جاس زەرتتەۋشىلەر عالىمعا ءوز ساۋالدارىن قويىپ، مازمۇندى پىكىر الماستى. ءىس-شارانىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستان تاريحى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، دوتسەنت قۇرالاي سەيتقازينا قوناققا العىس ءبىلدىرىپ، ەستەلىك سىيلىق تابىس ەتتى.
