قازاقستاننىڭ تۇراقتى دامۋى، ۇلتتىق مۇددەنى قورعاۋ جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ - مەملەكەت الدىندا تۇرعان باستى مىندەتتەر. ەلدىڭ بولاشاق دامۋ باعىتىن ايقىنداۋدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى ەرەكشە ماڭىزعا يە. جولداۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن نىعايتۋ، ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ، تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ جانە ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ەكەنىن كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار قۇجاتتا مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن جەتىلدىرۋ، كاسىپكەرلىكتى قولداۋ، الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە ۇلتتىق بىرلىكتى ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە ايرىقشا نازار اۋدارىلعان.
ينفراقۇرىلىمدىق جاڭعىرۋ - ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ نەگىزى
جولداۋداعى باستى باستامالاردىڭ ءبىرى - «حالىقتىق قۇرىلىس» باعدارلاماسى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە الەۋمەتتىك، كولىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى تۇردە دامىتۋ بولىپ تابىلادى. باعدارلاما اياسىندا مەكتەپتەر، اۋرۋحانالار، پەريناتالدىق ورتالىقتار، سپورت كەشەندەرى، مادەنيەت مەكەمەلەرى، جولدار جانە ينجەنەرلىك جەلىلەر سالۋ كوزدەلگەن.
بۇل باستامانىڭ ماڭىزدىلىعى بىرنەشە باعىتتان كورىنەدى. بىرىنشىدەن، الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ كوبەيۋى حالىقتىڭ ساپالى ءبىلىم مەن مەديتسينالىق قىزمەتكە قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرادى. ەكىنشىدەن، قۇرىلىس جۇمىستارى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتەدى. ۇشىنشىدەن، وتاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىن، مەتالل كونسترۋكتسيالارىن جانە ينجەنەرلىك جابدىقتاردى ءوندىرۋ سالالارىنىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
الايدا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ناتيجەلى بولۋى تەك قارجى كولەمىنە بايلانىستى ەمەس. قاراجاتتى ءتيىمدى پايدالانۋ، قۇرىلىس ساپاسىن باقىلاۋ، جوبالاردى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ شەشۋشى ءرول اتقارادى. سوندىقتان «حالىقتىق قۇرىلىس» باستاماسى ناقتى قوعامدىق قاجەتتىلىكتەرگە نەگىزدەلىپ، ءاربىر ءوڭىردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلۋى قاجەت.
ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ۇلتتىق ءوندىرىستى دامىتۋ
جولداۋدا قازاقستان ەكونوميكاسىن شيكىزاتتىق تاۋەلدىلىكتەن ارىلتىپ، جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ءونىم وندىرۋگە كوشۋ ماسەلەسى كوتەرىلگەن. بۇل - ۇزاق مەرزىمدى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى شارتى. ەلدىڭ تابيعي رەسۋرستارعا باي بولۋى ۇلكەن مۇمكىندىك بەرگەنىمەن، بولاشاقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىك تەحنولوگيالىق دامۋ مەن وندىرىستىك الەۋەتكە تىكەلەي بايلانىستى.
وسى تۇرعىدان العاندا، وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ، گەولوگيالىق بارلاۋعا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ، سيرەك جانە ءتۇستى مەتالداردى تەرەڭ وڭدەۋ، وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ ەكسپورتتىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە. قازاقستان حالىقارالىق وندىرىستىك تىزبەكتەرگە بەلسەندى قاتىسۋ ارقىلى الەمدىك نارىقتاعى ورنىن نىعايتا الادى.
سونىمەن قاتار شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى رەتىندە قاراستىرىلعان. كاسىپكەرلەرگە ۇزاق مەرزىمدى قارجىلاندىرۋ ۇسىنۋ، مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىسۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋ، نەگىزسىز تەكسەرۋلەردى ازايتۋ جانە زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بيزنەس ورتاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ارتتىرادى.
دەگەنمەن كاسىپكەرلىكتى قولداۋ تەك جەڭىلدىكتەر بەرۋمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. مەملەكەت ادال باسەكەلەستىكتى قامتاماسىز ەتىپ، وتاندىق وندىرۋشىلەردى قورعاپ، بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن دە كۇشەيتۋى قاجەت. ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ نەگىزگى ناتيجەسى جاڭا كاسىپورىنداردىڭ اشىلۋىمەن عانا ەمەس، ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ وسۋىمەن، تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىمەن جانە حالىق تابىسىنىڭ ارتۋىمەن باعالانۋى ءتيىس.
كولىك-لوگيستيكا سالاسى -
قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق ارتىقشىلىعى
قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى كولىك-لوگيستيكالىق بايلانىستاردى دامىتۋعا قولايلى جاعداي جاسايدى. جولداۋدا تەمىرجول جەلىلەرىن كەڭەيتۋ، اۆتوموبيل جولدارىن جاڭعىرتۋ، شەكارالىق وتكىزۋ بەكەتتەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ جانە اۋە كولىگى ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مىندەتتەرى بەلگىلەنگەن.
ترانزيتتىك الەۋەتتى تولىق پايدالانۋ ءۇشىن قازاقستان تەك جۇكتەر وتەتىن اۋماق بولىپ قالماي، حالىقارالىق لوگيستيكالىق قىزمەتتەردى ۇيىمداستىراتىن ماڭىزدى ورتالىققا اينالۋى كەرەك. بۇل ءۇشىن زاماناۋي قويمالار، جۇك وڭدەۋ ورتالىقتارى، لوگيستيكالىق حابتار جانە تسيفرلىق باسقارۋ جۇيەلەرى قاجەت.
اسىرەسە وتاندىق تاسىمالداۋشىلاردى قولداۋ ماسەلەسى ماڭىزدى. ەگەر ترانزيتتىك تاسىمالداردان تۇسەتىن تابىستىڭ ەداۋىر بولىگى شەتەلدىك كومپانيالارعا تيەسىلى بولسا، ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى تولىق ىسكە اسپايدى. سوندىقتان ۇلتتىق كولىك كاسىپورىندارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە حالىقارالىق نارىقتارعا شىعۋىنا جاعداي جاساۋ قاجەت.
جولداۋ مازمۇنى كورسەتكەندەي، ساپالى جولدار مەن ءتيىمدى لوگيستيكا - جاي عانا كولىك ماسەلەسى ەمەس، ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ، وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدىڭ ماڭىزدى شارتى.
ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك جانە جاسىل دامۋ
قازىرگى كەزەڭدە ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن سۇرانىس ونەركاسىپتىڭ، قۇرىلىس سالاسىنىڭ، تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ جانە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ دامۋىمەن قاتار ارتىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى جولداۋدا 2029 جىلعا دەيىن تۇراقتى ەنەرگەتيكالىق پروفيتسيتكە قول جەتكىزۋ ستراتەگيالىق مىندەت رەتىندە بەلگىلەنگەن.
بۇل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن جاڭا ەلەكتر ستانتسيالارىن سالۋ، قولدانىستاعى ەنەرگەتيكالىق نىسانداردى جاڭعىرتۋ، ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ قاجەت.
سونىمەن بىرگە اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ، ۋران رەسۋرستارىن ۇزاق مەرزىمدى جوسپارلاۋ جانە ۇلتتىق مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى دە نازاردان تىس قالماعان.
ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك ەلدىڭ ەكونوميكالىق تاۋەلسىزدىگىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعى ءوندىرىس كولەمىن شەكتەپ، ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسۋىنا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى شەشىمدەر عىلىمي نەگىزدەلگەن ەسەپتەۋلەرگە، ۇزاق مەرزىمدى سۇرانىس بولجامدارىنا جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سۇيەنۋى ءتيىس.
سونىمەن قاتار ەنەرگەتيكالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە قورشاعان ورتانى قورعاۋ، تابيعي رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋ جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارى ساقتالۋى قاجەت. ەكونوميكالىق ءوسىم مەن قورشاعان ورتانىڭ تۇراقتىلىعى ءوزارا ۇيلەسكەن جاعدايدا عانا دامۋ ۇزاق مەرزىمدى سيپات الادى.
تسيفرلىق ەكونوميكا جانە جاساندى ينتەللەكت
جولداۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى - Digital Qazaqstan ستراتەگياسى نەگىزىندە تسيفرلىق ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ. قۇجاتتا جاساندى ينتەللەكتىنى، دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىن، بلوكچەين تەحنولوگيالارىن جانە تسيفرلىق پلاتفورمالاردى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەرىلگەن.
تسيفرلاندىرۋ مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋمەن عانا شەكتەلمەۋى كەرەك. ونىڭ باستى مىندەتى - ازاماتتاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ، ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ، كاسىپكەرلىككە جاڭا جول اشۋ جانە ەكونوميكالىق پروتسەستەردىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋ.
مىسالى، اۋىل تۇرعىندارى تسيفرلىق پلاتفورمالار ارقىلى ءوز ونىمدەرىن تىكەلەي تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنا الادى. فەرمەرلەر زاماناۋي تەحنولوگيالار كومەگىمەن سۋارۋ جۇيەسىن وڭتايلاندىرىپ، ونىمدىلىكتى ارتتىرا الادى. ال مەملەكەتتىك ورگاندار جاساندى ينتەللەكتىنى بيۋدجەت شىعىندارىن تالداۋ، ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جوسپارلاۋ جانە باسقارۋشىلىق شەشىمدەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن پايدالانا الادى.
سونىمەن بىرگە تسيفرلىق دامۋدىڭ تاۋەكەلدەرىن دە ەسكەرۋ قاجەت. كيبەرقاۋىپسىزدىك، دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ، تسيفرلىق ساۋاتتىلىق جانە اۋىل مەن قالا تۇرعىندارىنىڭ تەحنولوگيالارعا قولجەتىمدىلىگى ماڭىزدى ماسەلەلەر بولىپ قالا بەرەدى. جاساندى ينتەللەكتىنى ءتيىمدى پايدالانۋ ءۇشىن زاماناۋي ينفراقۇرىلىممەن قاتار بىلىكتى ماماندار مەن ساپالى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى قاجەت.
دەمەك، تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ تۇپكى ماقساتى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ وزىمەن شەكتەلمەي، ولاردىڭ ناقتى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك پايدا اكەلۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولۋى ءتيىس.
اۋىل شارۋاشىلىعى جانە سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ
قازاقستاننىڭ ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋدا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ورنى ەرەكشە. جولداۋدا فەرمەرلەرگە ۇزاق مەرزىمدى قارجىلاندىرۋ ۇسىنۋ، اۋىل شارۋاشىلىعىن تەحنيكالىق جاڭعىرتۋ، ءونىمدى تەرەڭ وڭدەۋ جانە اگرولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ مىندەتتەرى قاراستىرىلعان.
اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن تەك شيكىزات ءوندىرۋ جەتكىلىكسىز. ءونىمدى وڭدەۋ، ساقتاۋ، تاسىمالداۋ جانە نارىققا جەتكىزۋ جۇيەسىن كەشەندى دامىتۋ قاجەت. ماسەلەن، استىقتى، ەتتى، ءسۇتتى جانە باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭ وڭدەۋ ارقىلى ولاردىڭ قوسىلعان قۇنىن ارتتىرۋعا بولادى.
بۇل سالاداعى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى. سوندىقتان سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ، يرريگاتسيالىق جۇيەلەردى جاڭعىرتۋ، سۋ شىعىنىن ازايتۋ جانە سۋ رەسۋرستارىن تسيفرلىق ەسەپكە الۋ ماڭىزدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا سۋدى ۇتىمدى پايدالانۋ ەكولوگيالىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا دا ىقپال ەتەدى.
جاساندى ينتەللەكت پەن دالمە-ءدال ەگىنشىلىك تەحنولوگيالارىن قولدانۋ دا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى. ولار توپىراقتىڭ جاعدايىن باعالاۋعا، سۋارۋ كولەمىن وڭتايلاندىرۋعا جانە ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى. وسى باعىتتاعى جۇيەلى جۇمىس قازاقستاننىڭ ازىق-تۇلىك وندىرىسىندەگى الەۋەتىن كۇشەيتە الادى.
الەۋمەتتىك ساياسات جانە ادامي كاپيتال
جولداۋدا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ، الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە ورىن الادى. اتاپ ايتقاندا، مەديتسينالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ، بالالارعا ارنالعان ەمدەۋ جانە وڭالتۋ ورتالىقتارىن سالۋ، ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ جانە مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەك جاعدايىن جاقسارتۋ مىندەتتەرى بەلگىلەنگەن.
ەڭ تومەنگى جالاقىنى 2027 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 85 مىڭ تەڭگەدەن 110 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كوتەرۋ تۋرالى تاپسىرما دا حالىق تابىسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى الەۋمەتتىك شارالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
الايدا الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ تيىمدىلىگى تەك جالاقى مەن جاردەماقى كولەمىمەن ولشەنبەۋى كەرەك. ازاماتتاردىڭ ساپالى بىلىمگە، مەديتسينالىق كومەككە، تۇراقتى جۇمىسقا جانە قاۋىپسىز ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىنا قول جەتكىزۋى الدەقايدا ماڭىزدى. وسى تۇرعىدان العاندا، الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسيا سالۋ ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن بىرگە مەملەكەتتىك كومەكتىڭ ناقتى مۇقتاج ادامدارعا باعىتتالۋى قاجەت. الەۋمەتتىك قولداۋ جۇيەسى ازاماتتاردىڭ ەكونوميكالىق دەربەستىگىن شەكتەمەي، ولاردىڭ ەڭبەك ەتۋىنە، ءبىلىم الۋىنا جانە قوعام ومىرىنە بەلسەندى قاتىسۋىنا جاعداي جاساۋى ءتيىس.
مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسىن قورعاۋ، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ارتىق ەسەپتىلىكتى قىسقارتۋ جانە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ دا ادامي كاپيتالدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى شارتتارى بولىپ سانالادى.
مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك
جولداۋدا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ، بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەردى ازايتۋ، مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ جانە تسيفرلىق باسقارۋ ادىستەرىن ەنگىزۋ قاجەتتىگى كورسەتىلگەن. بۇل مىندەتتەر مەملەكەتتىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسى قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ سانىمەن ەمەس، ولاردىڭ ناقتى ناتيجەلەرىمەن باعالانۋى ءتيىس. مىسالى، بەلگىلى ءبىر وڭىردە جول سالۋعا قاراجات ءبولىنۋى وزدىگىنەن جەتىستىك ەمەس. نەگىزگى كورسەتكىش - جولدىڭ ساپاسى، قاۋىپسىزدىگى جانە حالىققا تيگىزەتىن پايداسى.
سونداي-اق جولداۋدا ينفلياتسيانى تومەندەتۋ، بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمدى پايدالانۋ، سالىق زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ جانە قارجى رەسۋرستارىن ناقتى سەكتورعا باعىتتاۋ ماسەلەلەرى قوزعالعان. بۇل باعىتتار ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى. ينفلياتسيانىڭ جوعارى بولۋى ازاماتتاردىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىن تومەندەتسە، قارجىلاندىرۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى ءوندىرىس پەن كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىن تەجەيدى.
ادىلەتتى قوعام قۇرۋ ءۇشىن زاڭ ۇستەمدىگى، اشىقتىق جانە ازاماتتاردىڭ تەڭ مۇمكىندىكتەرى قامتاماسىز ەتىلۋى قاجەت. كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جانە مەملەكەتتىك شەشىمدەردىڭ اشىقتىعى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىنا ىقپال ەتەدى.
جولداۋدىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى جانە ونى ىسكە اسىرۋ شارتتارى
جولداۋدا كوتەرىلگەن باستامالاردىڭ تابىستى جۇزەگە اسۋى ءۇشىن بىرنەشە ماڭىزدى شارتتى اتاپ كورسەتۋگە بولادى.
بىرىنشىدەن، بارلىق مەملەكەتتىك باعدارلامالار ناقتى ماقساتتار مەن ولشەنەتىن ناتيجەلەرگە نەگىزدەلۋى قاجەت. ءاربىر جوبا بويىنشا مەرزىم، قارجىلاندىرۋ كولەمى، جاۋاپتى مەكەمە جانە كۇتىلەتىن ناتيجە ايقىن بەلگىلەنۋى ءتيىس.
ەكىنشىدەن، مەملەكەتتىك قاراجاتتىڭ جۇمسالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماڭىزدى. بۇل بيۋدجەت رەسۋرستارىنىڭ ءتيىمدى پايدالانىلۋىنا جانە ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنىمىنىڭ ارتۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
ۇشىنشىدەن، وڭىرلەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرۋ قاجەت. قازاقستاننىڭ ءار ايماعىنىڭ تابيعي رەسۋرستارى، ەكونوميكالىق الەۋەتى، دەموگرافيالىق جاعدايى جانە ينفراقۇرىلىمدىق قاجەتتىلىكتەرى ءارتۇرلى. سوندىقتان بارلىق وڭىرگە بىردەي شەشىم ۇسىنۋدىڭ ورنىنا، ولاردىڭ باسەكەلىك ارتىقشىلىقتارىنا سايكەس دامۋ ستراتەگيالارىن قالىپتاستىرۋ كەرەك.
تورتىنشىدەن، ءبىلىم مەن عىلىمعا ينۆەستيتسيا سالۋ باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولۋى ءتيىس. ويتكەنى جوعارى تەحنولوگيالى ەكونوميكا قۇرۋ ءۇشىن ينجەنەرلەر، عالىمدار، مۇعالىمدەر، دارىگەرلەر جانە بىلىكتى جۇمىسشىلار قاجەت.
بەسىنشىدەن، مەملەكەت، بيزنەس جانە قوعام اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى دامىتۋ كەرەك.
ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ ناتيجەسى تەك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىنا ەمەس، كاسىپكەرلەردىڭ بەلسەندىلىگىنە جانە ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنە دە بايلانىستى.
قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋدىڭ مازمۇنى ەلدىڭ ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك جانە تەحنولوگيالىق دامۋىن ءوزارا بايلانىستىرا وتىرىپ، ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيالىق ماقساتتارعا جەتۋگە باعىتتالعان.
ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ، ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ، كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتتى ارتتىرۋ، تسيفرلىق ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ، اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جانە ادامي كاپيتالعا ينۆەستيتسيا سالۋ - مەملەكەتتىڭ بولاشاقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ايقىندايتىن نەگىزگى باعىتتار.
جولداۋدىڭ باستى يدەياسى - ەكونوميكالىق ءوسىمدى ازاماتتاردىڭ ناقتى ءال-اۋقاتىمەن ۇشتاستىرۋ. بۇل ءۇشىن قابىلدانعان شەشىمدەر قاعاز جۇزىندە قالماي، كۇندەلىكتى ومىردە سەزىلەتىن ناتيجەلەرگە اينالۋى كەرەك.
ساپالى جولدار، قولجەتىمدى مەديتسينالىق قىزمەت، زاماناۋي مەكتەپتەر، تۇراقتى جۇمىس ورىندارى، ءادىل باسەكەلەستىك جانە قاۋىپسىز تسيفرلىق ورتا رەفورمالاردىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەتىن باستى ولشەمدەر بولۋى ءتيىس.
قازاقستاننىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋى تابيعي رەسۋرستاردىڭ مولدىعىنا عانا ەمەس، ولاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا، عىلىم مەن تەحنولوگيانى مەڭگەرۋگە، زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە قوعامداعى بىرلىكتى ساقتاۋعا بايلانىستى. وسى مىندەتتەر جۇيەلى ءارى جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇزەگە اسىرىلعان جاعدايدا عانا ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتەدى.
سوندىقتان جولداۋدا بەلگىلەنگەن ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋ - تەك مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مىندەتى ەمەس، بۇكىل قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى. بىرلىك، ءتارتىپ، ءبىلىم، ادال ەڭبەك جانە يننوۆاتسياعا ۇمتىلىس قازاقستاننىڭ ادىلەتتى، قۋاتتى جانە پروگرەسسيۆتى مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسۋىنىڭ بەرىك نەگىزى بولا الادى.
بارلىقوۆ ەربولات كوپسەكبايۇلى، ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، نارحوز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى
