«سارامان جولى». مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ جاڭا كىتابى جارىق كوردى

258
Adyrna.kz Telegram
https://www.adyrna.kz/storage/uploads/XNM4ufRT8DSkwf92Gn3H4jeqQiADV9oQSmxkBTEb.jpg

الماتىدا 18 قاراشادا اكادەميك مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ «سارامان جولى» اتتى جاڭا كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

 «اتامۇرا» باسپاسىنان جارىق كورگەن ىرگەلى ەڭبەكتە قازاق ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى مۇحتار اۋەزوۆ پەن ونىڭ ۇلى، كورنەكتى مادەنيەتتانۋشى مۇرات اۋەزوۆتىڭ ءومىر جولى ارقىلى حح عاسىرداعى قازاق قوعامىنىڭ ساياسي، تاريحي جانە مادەني شەجىرەسى باياندالادى. ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت جازىلعان تۋىندىنىڭ تانىستىرىلىمىنا بەلگىلى عالىمدار، قوعام قايراتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

«اتامۇرا» باسپاسىنان جارىق كورگەن تاريحي ەڭبەك

قازاق رۋحانياتىنا ارنالعان تاعى ءبىر كولەمدى زەرتتەۋ وقىرمانعا جول تارتتى. اكادەميك مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ «سارامان جولى» اتتى جاڭا كىتابى ەلىمىزدەگى بەلگىلى «اتامۇرا» باسپاسىنان باسىلىپ شىقتى.

تۋىندىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – قازاق تاريحىنداعى كۇردەلى كەزەڭدەردى جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ ءومىربايانى ارقىلى كورسەتۋىندە. اۆتور مۇحتار اۋەزوۆ پەن مۇرات اۋەزوۆتىڭ تاعدىرىن ارقاۋ ەتە وتىرىپ، حح عاسىرداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىندى، قازاق زيالىلارىنىڭ قوعامدىق قىزمەتىن، ۇلتتىق مادەنيەت پەن ادەبيەتتىڭ قالىپتاسۋ جولىن كەڭىنەن زەرتتەگەن.

كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمىن فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى قانسەيىت ابدەزۇلى اشتى.

جيىندا ەڭبەك اۆتورى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد كىتاپتىڭ جازىلۋ تاريحىنا توقتالىپ، زەرتتەۋ بارىسىندا پايدالانىلعان مۇراعاتتىق قۇجاتتار مەن تاريحي دەرەكتەر تۋرالى اڭگىمەلەدى.

مۇحتار قۇل-مۇحاممەد ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت زەرتتەۋ جۇرگىزگەن

«سارامان جولى» – بىرنەشە بۋىننىڭ تاعدىرىن توعىستىرعان، تاريحي وقيعالار مەن بەلگىلى تۇلعالاردىڭ ءومىرىن كەڭىنەن قامتىعان كوپ تاراۋلى ەڭبەك.

اۆتور كىتاپتى جازۋ بارىسىندا مۇراعاتتىق ماتەريالداردى، تاريحي ەستەلىكتەردى، كۇندەلىكتەر مەن جولساپار جازبالارىن پايدالانعان.

ەڭبەكتىڭ العاشقى تاراۋى مۇرات اۋەزوۆتىڭ اناسى فاتيما عابيتوۆانىڭ كۇردەلى تاعدىرىنا ارنالعان. ونىڭ ءومىر جولى ارقىلى حح عاسىر باسىنداعى جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ تاريحي احۋالى، ازامات سوعىسى جىلدارىنداعى وقيعالار مەن قازاق دالاسىنداعى اعارتۋ ءىسىنىڭ قالىپتاسۋى باياندالادى.

كەلەسى تاراۋلاردا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ شىعارماشىلىق جولى، ايگىلى «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىنىڭ جازىلۋ تاريحى، جازۋشىنىڭ ساياسي قىسىمعا ۇشىراعان كەزەڭدەرى مەن ماسكەۋدەگى قىزمەتى قامتىلعان.

اۆتور مۇرات اۋەزوۆتىڭ قوعامدىق قىزمەتىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارعان. اتاپ ايتقاندا، «جاس تۇلپار» ۇيىمىنىڭ قۇرىلۋى، قازاق جاستارىنىڭ ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان باستامالارى جانە كەڭەستىك يدەولوگيالىق قىسىم جاعدايىنداعى شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرى ءسوز بولادى.

كىتاپتىڭ سوڭعى تاراۋلارى مۇحتار جانە مۇرات اۋەزوۆتەردىڭ ءۇندىستان، جاپونيا مەن اقش-قا جاساعان ساپارلارىنا ارنالعان.

باقىتجان جۇماعۇلوۆ: «بۇل كىتاپتى كەز كەلگەن بۋىن وقۋى كەرەك»

«اتامۇرا» باسپاسىنان جارىق كورگەن جاڭا ەڭبەككە تۇساۋكەسەرگە قاتىسقان بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور باقىتجان جۇماعۇلوۆ جوعارى باعا بەردى.

ونىڭ ايتۋىنشا، مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ تۋىندىسى – تەرەڭ زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە دۇنيەگە كەلگەن، تاريحي شىنايى وقيعالارعا نەگىزدەلگەن شىعارما.

«بۇل – وتە تەرەڭ زەرتتەلىپ جازىلعان شىعارما. مۇحتار مەن مۇرات اۋەزوۆتەردىڭ ءومىر جولىنان الىنعان شىنايى وقيعالارعا نەگىزدەلىپ، سول كەزەڭنىڭ تاريحي-ساياسي جاعدايى جان-جاقتى كورسەتىلگەن. كەرەمەت تۋىندى. مۇنداي ەڭبەكتى كەز كەلگەن بۋىن وقۋى كەرەك»، – دەدى باقىتجان جۇماعۇلوۆ.

ول ەڭبەكتىڭ ءارتۇرلى بۋىن وكىلدەرى ءۇشىن تانىمدىق ماڭىزى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ويتكەنى كىتاپتا بەلگىلى تۇلعالاردىڭ ءومىرى ارقىلى قازاق حالقىنىڭ باسىنان وتكەن تاريحي وقيعالار مەن قوعامدىق وزگەرىستەر كورىنىس تاپقان.

عالىمدار كىتاپتىڭ عىلىمي جانە تاريحي قۇندىلىعىن اتاپ ءوتتى

تۇساۋكەسەرگە تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىلدينوۆ قاتىستى.

عالىم كىتاپتىڭ مازمۇنى مەن تاريحي قۇندىلىعىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

«سارامان جولىندا» قازاق زيالىلارىنىڭ تاعدىرى مەن قوعامدىق قىزمەتىنە، ۇلتتىق مادەنيەتتى ساقتاۋعا باعىتتالعان باستامالارعا كەڭىنەن ورىن بەرىلگەن. مۇراعاتتىق قۇجاتتار مەن ەستەلىكتەرگە سۇيەنگەن اۆتور بەلگىلى تاريحي وقيعالاردى جاڭا قىرىنان قاراستىرۋعا ۇمتىلعان.

سونداي-اق تانىستىرىلىمدا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى باۋىرجان جاقىپ، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى بەرەكەت كارىباەۆ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى عازيزا نۇرعاليەۆا ءسوز سويلەپ، جاڭا باسىلىمنىڭ مازمۇنى مەن تاريحي ماڭىزىنا توقتالدى.

«سارامان جولى» – ۇلتتىق تاريح پەن رۋحانياتقا ارنالعان تۋىندى

اكادەميك مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ بۇل ەڭبەگى ءبىر كۇندە جازىلعان جوق. اۆتور ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى تاريحي دەرەكتەردى جيناقتاپ، زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.

كىتاپتىڭ جەكەلەگەن تاراۋلارى 2023–2026 جىلدارى «ايقىن»، «قازاق ادەبيەتى»، «انا ءتىلى» گازەتتەرىندە، «جۇلدىز» جۋرنالىندا جانە وزگە دە اقپاراتتىق الاڭداردا جاريالانعان.

ەندى سول زەرتتەۋلەر «اتامۇرا» باسپاسىنان جەكە كىتاپ بولىپ جارىق كوردى.

«سارامان جولى» قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرى تۋرالى تانىمدى كەڭەيتىپ قانا قويماي، حح عاسىرداعى ۇلت تاريحىنىڭ كۇردەلى كەزەڭدەرىنە تەرەڭىرەك ۇڭىلۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

مۇحتار قۇل-مۇحاممەدتىڭ جاڭا ەڭبەگى تاريحشىلارعا، ادەبيەتتانۋشىلارعا، زەرتتەۋشىلەرگە، ستۋدەنتتەرگە جانە قازاق حالقىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن وقىرمانعا ارنالعان.

پىكىرلەر