Тарих
23.11.2019
Тарих
Жұмбақ жазудың кілтін тапқан ғұлама
Бүгін – бұдан 126 жыл бұрын бағзы төрүк руника жазуының рухани жаңғыруына ғылыми бетбұрыс жасаған айтулы күн «Теңрiдей Теңрiде болған төрүк бiлгiр қаған бұ таққа отырдым. Сөзiмдi түгел есiткiн: соңымдағы iнi-жиенiм, ұлым,  бiр-екi [жақын] руым, халқым…» (Күлтегiн кiшi жазу, 1).                 1893 жыл 25 қараша. Дат ғалымы Вильгельм Томсен Дания Ғылым Академиясының кезектен тыс мәжілісінде Монғолияның Орқ..
21.11.2019
Тарих
Жұмбақ жазудың кілтін тапқан ғұлама
1893 жыл 25 қараша. Бұл – төрүк руника жазуының [пішігінің] жұмбақ сырын ашқан тарихи маңызды күн.   «Теңрiдей Теңрiде болған төрүк бiлгiр қаған бұ таққа отырдым. Сөзiмдi түгел есiткiн: соңымдағы iнi-жиенiм, ұлым,  бiр-екi [жақын] руым, халқым…» (Күлтегiн кiшi жазу, 1).   1893 жыл 25 қараша. Бұл – төрүк руника жазуының [пішігінің] жұмбақ сырын ашқан тарихи маңызды күн. Дат ғалымы Вильгельм Томсен Дания Ғылым Академиясының кезектен тыс м..
28.10.2019
Тарих
Меруерт ӘБУСЕЙІТОВА: Өз тарихыңызды білмей қалайша жер басып жүрсіз?
Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының корреспондент мүшесі, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Р.Б.Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының тарихи материалдарды зерттеу ақпараттық орталығының директоры, ЮНЕСКО «Ғылым және руханият» кафедрасының меңгерушісі Әбусейітова Меруерт Қуатқызы «Адырна» ұлттық порталына арнайы сұхбат берген еді. «Тарих» тақырыбын кеңінен қозғаған сүбелі сұхбатымызды оқырман қауымға ұсынамыз. – Өзіңіз бас ..
18.10.2019
Тарих
Қанның құдіреті
Бала кезімізде "қаны бір ғой", "қаны тартып тұр ғой" деген сөзді жиі естіп өстік. «Қанына тартпағанның қары сынсын», тағы басқа «қан» деген қасиетті ұғымдардың астарында туыстық жақындықтың нышаны жататынын аңғаратын едік. Бірақ қазақ неге осы сөзге тоқтаған? Мұның ғажап құпиясы мен терең мәнін қарапайым ғана қазақ шалы дәлелдегенде халықтың даналық көрегендігі мен өмірдің адам біле бермейтін, кез келген ғұламалардың өзі шеше алмайтын сансыз сырл..
26.09.2019
Тарих
Шыңғыс ханның шындығы
Бүгінде әлем тарихы мен әдебиетін кезіп жүрген Шыңғыс ханның сұрапыл бейнесінен мен білетін Шыңғыс хан түбегейлі өзгеше сипатта. Осыны түсіндіріп беруге тырысайын. Бұл орайда қордаланған сұрақтар ұшан-теңіз. Бұған бабамыздың түк те қатысы жоқ. Адастырған белгілі бір топ, сол топты абыройсыз іске итермелеген белгілі бір мүдделі мемлекеттің билеушілері. Сол топтың «еңбегінің» арқасында әлем тарихының үлкен бір тарауы­ адам танымастай өзгерді, ең со..
13.09.2019
Тарих
Қан тобын ашқан адам
Карл Ландштейнер — 1930 жылы адамдардың қан тобын анықтағаны үшін Нобель сыйлығын иемденген, иммуногематологияның негізін қалаған аустралиялық дәрігер. Ол 1868 жылы 14 маусымда Вена қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Леопольд Ландштейнер атақты әрі дарынды журналист болса, анасы Фаина бірнеше музыкалық аспапта шебер ойнаған. Ерте жарынан айырылған ол, бар күшін ұлын тәрбиелеуге арнаған. 1885 жылы Карл гимназияны аяқтаған соң, Вена Университеті..
09.09.2019
Тарих
Қазақ ханымдары
Қазақтың ханымдарының есімін білесіздер ме? Өз есімімді қазақ ханымдарының тізімінен көріп, есімімді қойған әжеме риза болдым. Сіздерде біле жүріңіздер. Жаған-бегім ханым – Жәнібек ханның жары, Қасым ханның анасы Аққозы-бегім ханым – Шах-Бұдақ сұлтанның (Әбілқайыр хандығы) жары, Мұхаммед Шейбанидің (Шейбанидтер хандығы) анасы Сүйінбике ханым – Жәнібек ханның қызы Аманбике ханым – Жәнібек ханның қызы Дадым-бегім ханым – Бұрындық ханның қызы, Шыға..
Тағы жүктеу