Tarıh
05.10.2021
Tarıh
ál-Kındı – kóp qyrly ǵalym, fılosof
Aqıqatty eshkimdi kemsitýge bolmaıdy, kerisinshe, aqıqat bárin qyzyqtyrady ál – Kındı Ál-Kındı (800 - 879 j.j.) - "arab fılosofy"atanǵae alǵashqy iri arabtildi fılosof. Ol metafızıka, etıka, logıka, psıhologııa, medıına, farmakologııa, matematıka, astronomııa, astrologııa jáne optıkaǵa deıingi júzdegen túpnusqa traktattar jazdy, sonymen qatar rýhtar, qylyshtar, zergerlik buıymdar, sııaqty shynaıy praktıkalyq taqyryptarǵa qatysty. Sonymen qatar ..
03.10.2021
Tarıh
Ábý Raıhan ál-Bırýnı – uly ǵalym, fılosof
Eger Jer dóńgelek jáne aınalmaly bolmasa, kún men tún aýyspastan birdeı uzyndyqta bolar edi. Ábý Raıhan ál-Bırýnı Horezmdik matematık, fılosof, tarıhshy jáne astronom ál-Bırýnı ıslamdyq ǵylymı kókjıektiń eń úlken jáne eń jaryq juldyzy. Jas kezinde ol jergilikti bıleýshiniń keńesshisi bolyp Samanıdter tusynda Buharada jumys istedi. 1017 jyldan bastap, Mahmýd Gaznevı sultan Horezmdi jaýlap alǵannan keıin, ol basqa tutqyn ǵalymdarmen birge Gaznaǵa..
03.10.2021
Tarıh
Kembrıdjdik ǵalym: "Ortalyq Azııa tarıhyn qaıta qaraıtyn kez keldi"
Qazaqstan men Ortalyq Azııanyń basqa elderi Azııa men Uly Jibek jolynyń qaq ortasynda ornalasqan. Alaıda bul memleketterdiń Eýrazııa tarıhyndaǵy rólin tarıhshylar júıeli túrde elemeı otyr. Kembrıdj ýnıversıtetiniń zertteýshisi Pradjaktı Kalra ǵalymdardy ǵasyrlar boıy Eýrazııadaǵy oqıǵalarǵa yqpal etken halyqtarǵa basqasha qaraýǵa shaqyrady. "Ortalyq Azııanyń jazbasha tarıhyn negizinen otyryqshy halyqtar (qytaılar, ejelgi grekter, parsylar men ory..
01.10.2021
Tarıh
Belgili Alashtanýshy: Orynbor qazaqtyń jeri degen dalbasa sóz
«Orynbor qazaqtyń jeri emes». Bul týraly belgili alashtanýshy Sultanhan Aqqululy jýrnalıst Álııa Áshimniń «Orda: Qazaq memlekettiligi, shekarasy týraly» derekti fılminde baıandady, dep habarlaıdy «Adyrna» ulttyq portaly. Qazaqtyń qalaı qalyptasqandyǵy, aıtylyp júrgen qaýeset sózder, shekarasynyń belgilenýi týraly derekti fılmde tek qana qazaq ǵalymdarynyń, alashtanýshylardyń pikiri emes, Reseı tarıhshylarynyń da oıy sarapqa salynady. «Orynbor qaz..
12.08.2021
Tarıh
Ertedegi Mysyrdaǵy Beıbarys sultannyń oıýy
Beıbarystyń oıýy Kaır qalasyndaǵy 970 jyldary ashylǵan Ál-ázhar ýnıversıtetiniń meshitin aralap júrgenimde esikteriniń tóbesindegi myna qazaqy oıý-órnekterdi kórip tań-tamasha boldym. Sóıtsem bulardy Beıbarys Sultan 1260 jyldary meshitke restavraııa jasatqanda qoıdyrypty. ...Qaıran babam, men seni tek júrek jutqan batyr bolǵan shyǵar dep júrsem, sol jutqan júregińde elińe degen saǵynyshty aıalaı bilgen romantık te bolǵan ekensiń ǵoı. Bul oıýlardy..
12.08.2021
Tarıh
Bizdiń batyr babalarymyz Úndistanda talaı kóne qalalardy salyp ketken
BABALAR SALǴAN ÚNDISTANDAǴY ESKI QALALAR Altaı betin toltyryp turǵan, jer betine shegendelgen dóńgelek tas qabirlerdi "myqtyń úıi" dep ataıdy. Sol myqtardyń 3-4 myń jyl buryn Úndistandy jaýlaýdaǵy aıaq alysyn, qandaı túzimdegi qoǵam qurǵanyn, qandaı sózderdi taratqanyn az-kem jazyp óttim. Endi olar salǵan qalalar qandaı atpen ataldy? Anantnag qalasy Anant ataýy on-on degen 10 sıfrynyń eki qaıtalanýyn bildiredi. Nag sózi noǵ, moq sózin bildiredi..
10.08.2021
Tarıh
Qazaqtyń Orta júziniń rýlary jaıyndaǵy Qytaıdyń derekteri sóıleıdi
1758 JYLǴY QYTAI DEREGI, ORTA JÚZ RÝLARYNYŃ SANY ın ordasyndaǵy derekte "orta júzge taraqty, arǵyn, naıman, kereı, ýaq, qypshaq, tóleńgit kiredi" degen, biraq qońyrat ulysy týraly aıtylǵan emes. Anyǵynda, qońyrattardyń 10 myń adamy 1749 jyly orta júzdiń ortalyǵy Túrkistan mańyn mekendegen, Baraq sultandy ózine basshy etken. Tóleńgitter bul derek boıynsha Táýke hannyń zamanynda Altaıdan oırat qysymy sebebinen beri aýǵan sııaqty. Tóleńgitter 1 m..
Taǵy júkteý