تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن «تۇركىستان وبلىسىنا بالۋان تاس ساپارى» ەكسپەديتسياسىنىڭ 2-كۇنى بايدىبەك، سوزاق اۋداندارىندا ءوتتى. ول ۇلتتىق باھادۇرلىك مۇرانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» مادەني-تانىمدىق جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. توپ جەتەكشىسى – «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى، كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋشى ابىلايحان قالنازاروۆ.
بايدىبەك اتا، دومالاق انا كەسەنەلەرىنە زيارات ەتۋمەن بايدىبەك اۋدانىندا جالعاسقان ءىس-شارا بايجانسايداعى «بالۋان تاس» شاتقالىن زەرتتەپ زەردەلەۋگە ۇلاستى. سونداي-اق ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى بايدىبەك اتا سۋ قويماسى قۇرىلىسىنىڭ جاي-جاپسارىمەن تانىستى. مۇنىڭ اراسىندا توپ وكىلدەرى اڭىزى نەگىزىنەن ەسىركەپ قويگەلدى باتىرمەن بايلانىستىرىلاتىن اقمەشىت اۋليە ءۇڭگىرىن بارىپ تاماشالادى. بۇل اۋداندا ماعلۇماتى قالعان، بىراق تاسى جوعالعان سارسەن پالۋاننىڭ بالۋان تاسى مەن المالى اۋىلى توڭىرەگىندە بولۋى ىقتيمالدى باسقا دا تاستاردىڭ ىزدەستىرىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. ماپىراشتا اتانعان ايگىلى رۋلار اناسىنىڭ دا دەرەكتەرى پىسىقتالدى.
مۇنان ارمەن قاراي ساپار بارىسىندا سوزاق اۋدانىنداعى ىسقاق باب پەن بابا تۇكتى شاشتى ءازيز كەسەنەلەرىنە زيارات ەتىلىپ، شولاققورعانداعى سۇلتانبەك قوجانوۆ اتىنداعى مۋزەيدەگى قاجىمۇقان مۇڭايتپاسۇلىنىڭ سوعىس جىلدارى وسى ايماققا كەلىپ ونەر كورسەتكەن ويىن تاستارىنىڭ بولىكتەرى زەرتتەۋ مەن ناسيحات نىسانىنا اينالدى. سونىمەن قاتار كەنەسارىنىڭ ءىنىسى ناۋرىزباي باتىر مەن قوڭىرات ەر تولەباي كۇش سىناسىپ كوتەرىسكەن بالۋان تاس – قىزىلتاستىڭ تاريحى تانىستىرىلدى. وكىنىشكە قاراي تاستىڭ ءوزى جوعالعاندىقتان، اكادەميا ۇسىنىسى بويىنشا مۋلياجى عانا ورناتىلعان. وسى قاتاردا سوزاقتا تۋعان قازاقتىڭ ەڭ كونە ەرتەگىسى «كەر قۇلا اتتى كەندەباي باتىر» دا جاڭا زامان تانىمى تۇرعىسىنان زەرتتەپ زەردەلەندى.
توپ مۇشەلەرى جەرگىلىكتى اقساقالدار اۋزىنان نەشەمە تىڭ دەرەكتەردى جازىپ الىپ، 2 بالۋان تاستىڭ تاريحىنا قانىقتى. سونداي-اق جەرگىلىكتى ازامات ساۋلەنبەك ادىربەك شاڭىراعىندا تاعى نەشەمە مالىمەت الىپ، توپ مۇشەلەرىنە ول سوزاقتىقتار راسىمىمەن 12 شاپان جاپتى.
«ءبىز بالۋان تاستاردى تەزىرەك تاۋىپ، تاريحناماسىن تۇگەندەپ، جۇيەگە كەلتىرىپ قويماساق كەش قالامىز. ونسىز دا از ساقتالىپ قالعان تاستار كۇننەن كۇنگە ازايىپ بارا جاتىر. بارىن قورعاپ، جوعىن اقپاراتتىق دەڭگەيدە بولسا دا قالپىنا كەلتىرىپ، ولاردىڭ ۇلتتىق يدەولوگياداعى ورىنىن بەرىك بەكىتىپ قويعان ءجون»، – دەدى ابىلايحان قالنازاروۆ.
بۇدان بولەك ونىڭ ايتۋىنشا، بايدىبەكتەگى «بالۋان تاس»شاتقالى مەن سوزاقتاعى بابا تۇكتى شاشتى ءازيزدىڭ ماڭىزىن ايرىقشا اتاپ ءوتۋ كەرەك. سەبەبى، «بالۋان تاس» شاتقالى ىقتيمالدى اسكەري مەكتەپتىڭ ورىنى بولسا، شاشتى ءازيز بابا باتىر-پالۋانداردىڭ ءپىرى ەسەپتەلەدى جانە بالۋانتاسشىلار يدەولوگياسىنىڭ نەگىزىن قۇرايدى. دالا ەپوستارىنداعى اتاقتى باتىرلاردىڭ بارلىعىنىڭ وسى نىسانمەن بايلانىستىرىلۋى تەگىننەن تەگىن ەمەس. ءتىپتى، بەرىدە وتكەن قاجىمۇقاننىڭ ءوزى وسى ماڭدى زياراتتاپ كوپ جۇرگەن.
بۇگىنگى كۇننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» 2 زاتتىق بالۋان تاس جەكە-جەكە نىساندار رەتىندە ەنگىزىلىپ، ءاربىرىنىڭ تولىق ماعۇلىماتى اقپاراتتار بازاسىنا تىركەلدى.
ايتا كەتەيىك، بۇل ساپار 21 ناۋرىزعا دەيىن جالعاسادى جانەارمەن قاراي وتىرار، ساۋران اۋداندارى مەن تۇركىستان قالاسىندا وتەدى. بۇعان دەيىن سايرام، ورداباسى اۋداندارىندا ىزدەستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن بولاتىن. جوبا اۆتورى – كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋشى، ابىلايحان قالنازاروۆ. ەكسپەديتسيانى «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسى ۇيىمداستىرىپ وتىر.
قاتىسۋشىلار قۇرامى وتە ىرىكتەلگەن. ساپارعا ارنايى جاساقتالعان «بالۋان تاس» جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەر پۋلىنىڭ تۇراقتى وكىلدەرى، عالىمدار مەن سپورتشىلار بار. مىسالى، زەيىن الىپبەك باستاعان تىلشىلەر مەن بلوگەرلەر قوسىنى جانە سەرىك ەرعالي باستاعان عالىمدار شوعىرى. سپورتشىلاردى ايگىلى بالۋان ارمان سۇلەيمەن باستاپ ءجۇر.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت، «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» جوباسىنىڭ تۇساۋى بىلتىر ناۋرىز مەيرامىندا ەلوردادا كەسىلگەن بولاتىن. بۇعان دەيىن جوبا اياسىندا اقتوبە جانە پاۆلودار وبلىستارىنا ەكسپەديتسيالار ۇيىمداستىرىلىپ، العاشقى عىلىمي-مادەني دەرەكتەر جيناقتالدى. رەتتىك جاعىنان ءۇشىنشى تۇركىستان باعىتى – جوبانىڭ رۋحاني-تاريحي تۇرعىدان ەڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار بۇل جولعى ساپار ناۋرىز مەيرامى مەن تۇركىستاندا وتەتىن كوكپاردان الەمدىك چەمپيوناتى ءىس-شاراسىنا ورايلاستىرىلىپ وتىر.
جوبانىڭ باستى ماقساتى – قازاقتىڭ ءداستۇرلى كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋ، بالۋان تاستاردى ۇلتتىق مۇرا رەتىندە جۇيەلەۋ، ولاردى زاماناۋي مادەني اينالىمعا ەنگىزۋ، سونداي-اق ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ.
سونىمەن، «بالۋان تاس» ساپارىنىڭ 2-كۇنگى بايدىبەك، سوزاق اۋداندارىنا قاتىستى قورىتىندىسى وسىنداي.
