فوتو: Reuters
رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى سوعىستا ۋاقىتشا ديپلوماتيالىق سەرپىلىس بايقالدى. اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ءوزىنىڭ Truth Social الەۋمەتتىك جەلىسىندە ماسكەۋ مەن كيەۆ ونىڭ ءوتىنىشى بويىنشا 9-11 مامىر ارالىعىندا ءۇش كۇنگە اتىستى توقتاتۋعا كەلىسكەنىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار تاراپتار 1000-عا 1000 فورمۋلاسى بويىنشا اۋقىمدى اسكەري تۇتقىندار الماسۋىن جۇزەگە اسىرۋعا ۋاعدالاسقان. بۇل تۋرالى ۆۆس جازدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
ترامپ بۇل قادامدى «ۇزاققا سوزىلعان، قاندى ءارى اۋىر سوعىستىڭ اياقتالۋىنىڭ باستاماسى بولۋى مۇمكىن» دەپ باعالاپ، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيگە باستامانى قولداعانى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
زەلەنسكي ءۇش كۇندىك ءبىتىمدى جانە تۇتقىن الماسۋ كەلىسىمىن راستادى. ونىڭ ايتۋىنشا، ۋكراينا ءۇشىن باستى گۋمانيتارلىق ماسەلە – اسكەري تۇتقىنداردى ەلگە قايتارۋ.
«قىزىل الاڭ ءبىز ءۇشىن تۇتقىنعا تۇسكەن ۋكراين ازاماتتارىنىڭ ومىرىنەن ماڭىزدى ەمەس»، – دەدى ۋكراينا پرەزيدەنتى.
ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي 9 مامىردا ماسكەۋ قالاسىندا پاراد وتكىزۋگە «رۇقسات بەرەتىن» جارلىققا قول قويدى. №374/2026 قۇجات 8 مامىر، جۇما كۇنى ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ رەسمي سايتىندا جاريالانعان. وندا بۇل شەشىم «كوپتەگەن وتىنىشتەردى جانە 2026 جىلعى 8 مامىردا امەريكالىق تاراپپەن كەلىسسوزدەر بارىسىندا بەلگىلەنگەن گۋمانيتارلىق ماقساتتى ەسكەرە وتىرىپ» قابىلدانعانى كورسەتىلگەن.
جارلىقتا: «پاراد وتەتىن ۋاقىت ارالىعىندا (2026 جىلعى 9 مامىردا كيەۆ ۋاقىتى بويىنشا تاڭعى ساعات 10:00-دەن باستاپ) قىزىل الاڭ اۋماعىنداعى اۋماقتىق شارشى ۋكراين قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قولدانۋ جوسپارىنان شىعارىلسىن»، – دەپ جازىلعان.
ال رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ زەلەنسكيدىڭ جارلىعىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ، «بىزگە ەشكىمنىڭ رۇقساتى كەرەك ەمەس. جەڭىس كۇنىن مازاق ەتۋگە جانە مۇنداي اقىماق ءازىل جاساۋعا تىرىساتىن ادامعا وبال. بۇل، بالكىم، ونىڭ ءوز قاسىرەتى بولار»، – دەدى.
ايتا كەتەيىك، رەسەي بۇعان دەيىن 8–9 مامىر كۇندەرى «ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىس قۇرمەتىنە» بىرجاقتى ءبىتىم جاريالاعان بولاتىن. الايدا ۋكراينا ول ۇسىنىستى قولداماعان، ال 6 مامىردان باستاپ مەرزىمسىز اتىستى توقتاتۋدى ۇسىنعانىمەن، ماسكەۋ رەسمي جاۋاپ بەرمەگەن.
رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ كومەكشىسى يۋري ۋشاكوۆ ماسكەۋ اقش باستاماسىن قولدايتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، كەلىسىم 9-11 مامىر ارالىعىندا ءار تاراپتان مىڭ ادامنان تۇراتىن اسكەري تۇتقىن الماسۋدى كوزدەيدى.
ۋشاكوۆ بۇل ۋاعدالاستىق امەريكالىق تاراپپەن جۇرگىزىلگەن بايلانىستار ناتيجەسىندە جۇزەگە اسقانىن اتاپ ءوتتى. ءپۋتيننىڭ ءوزى ازىرگە بۇل باستاماعا جەكە تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق.
مايدان شەبىندە تىنىشتىق ورناي ما؟
ءبىتىم تۋرالى مالىمدەمەلەرگە قاراماستان، 8 مامىر كۇنى تاڭەرتەڭ تاراپتار ءبىر-ءبىرىن اتىستى جالعاستىردى دەپ ايىپتادى. رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى ءتۇن ورتاسىنان باستاپ اسكەري ارەكەتتەر تولىق توقتاتىلعانىن حابارلاسا، ۋكراينا شابۋىلدار جالعاسقانىن مالىمدەدى.
رەسەي تاراپى جۇزدەگەن ۋكراين درونى مەن «نەپتۋن» زىمىراندارى اتىپ تۇسىرىلگەنىن حابارلادى. ال ۋكراينا اۋە قورعانىس كۇشتەرى رەسەيلىك ونداعان دروندى جويعانىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار ۋكراين تاراپى رەسەيدىڭ بىرقاتار مۇناي نىساندارىنا سوققى جاسالعانىن حابارلادى.
بۇل ءوزارا ايىپتاۋلار تاراپتار اراسىنداعى تەرەڭ سەنىمسىزدىكتىڭ ساقتالىپ وتىرعانىن كورسەتەدى.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بيىل ماسكەۋدەگى جەڭىس كۇنى پارادى بۇرىنعىداي اۋقىمدى اسكەري تەحنيكانىڭ قاتىسۋىنسىز وتپەك. رەسمي تۇسىندىرمەدە بۇل «اعىمداعى جەدەل جاعدايمەن» بايلانىستىرىلعان.
سونداي-اق ماسكەۋدە 9 مامىر كۇنى ءموبيلدى ينتەرنەت پەن حابار الماسۋ قىزمەتتەرىنە ۋاقىتشا شەكتەۋلەر ەنگىزىلەتىنى حابارلاندى. بيلىك مۇنى قوعامدىق قاۋىپسىزدىك شارالارى رەتىندە ءتۇسىندىرىپ وتىر.
ءۇش كۇندىك ءبىتىم – ستراتەگيالىق بەتبۇرىس پا، الدە سيمۆوليكالىق ءۇزىلىس پە؟ ساراپشىلاردىڭ ءبىر بولىگى بۇل قادامدى گۋمانيتارلىق ماسەلەنى شەشۋگە باعىتتالعان پراگماتيكالىق شەشىم رەتىندە باعالايدى. اسىرەسە 1000-عا 1000 فورماتىنداعى الماسۋ – سوعىس باستالعالى بەرگى ەڭ ءىرى تۇتقىن الماسۋلاردىڭ ءبىرى بولماق.
دەگەنمەن، اتىستىڭ تولىق توقتاماۋى جانە ءوزارا ايىپتاۋلار ۋاقىتشا ءبىتىمنىڭ تۇراقتى بەيبىت كەلىسىمگە ۇلاسۋىنا كۇمان تۋعىزادى. ءۇش كۇندىك تىنىشتىق ۇزاق مەرزىمدى كەلىسسوزدەرگە جول اشۋى مۇمكىن، الايدا مايدان دالاسىنداعى جاعداي ديپلوماتيالىق ۇدەرىستىڭ قانشالىقتى بەرىك ەكەنىن كورسەتەدى.
قازىرگى تاڭدا باستى سۇراق – بۇل ءۇزىلىس سەنىم قالىپتاستىرۋ قادامىنا اينالا ما، الدە كەزەكتى قىسقا مەرزىمدى تاكتيكالىق پاۋزا بولىپ قالا ما؟
