مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كوبەيتۇز كولىن قورعاۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، سۋىنىڭ ەرەكشە قىزعىلت رەڭكىمەن تانىمال كوبەيتۇز كولى ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق مارتەبەسىنە يە بولادى. وسى ماقساتتا «بۇيراتاۋ» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىنىڭ اۋماعى كەڭەيتىلىپ، ونىڭ قۇرامىنا كوبەيتۇز كولىنىڭ اكۆاتورياسى ەنگىزىلەدى. بۇل كولدىڭ بىرەگەي ەكوجۇيەسىن ءتيىمدى قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەلوردادان 160 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان كوبەيتۇز – ەلىمىزدەگى ەڭ كورىكتى ءارى ەرەكشە تابيعي نىسانداردىڭ ءبىرى. جىل سايىن مۇندا مىڭداعان تۋريست كەلەدى. كەلۋشىلەر سانىنىڭ ارتۋى ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدى تالاپ ەتەدى. وسىعان بايلانىستى كولگە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق مارتەبەسىن بەرۋ جۇمىستارىمەن قاتار، اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى جاعالاۋ اۋماعىن اباتتاندىرۋعا كىرىسەدى. مۇندا باقىلاۋ الاڭى مەن اۆتوتۇراق سالىنىپ، تۇرعىندار مەن قوناقتارعا تابيعي قۇبىلىستى قاۋىپسىز تاماشالاپ، سۋرەتكە تۇسىرۋگە جاعداي جاسالادى. بۇل رەتتە كولدىڭ نازىك ەكوجۇيەسىنە زيان كەلتىرمەۋ باستى نازاردا بولادى.
بۇگىندە كوبەيتۇز اقمولا وبلىسىنىڭ تابيعي سيمۆولدارىنىڭ بىرىنە اينالدى. سوندىقتان ادامداردىڭ وسى بىرەگەي تابيعي نىسانمەن قاۋىپسىز ءارى جايلى تانىسۋىنا، ونىڭ اسەم كورىنىسىن تاماشالاۋىنا مۇمكىندىك بەرە وتىرىپ، كولگە ەشقانداي زيان كەلتىرمەۋ اسا ماڭىزدى. كوبەيتۇزدى كەلەر ۇرپاققا تابيعي قالپىندا ساقتاۋ تەك ساۋاتتى اباتتاندىرۋ مەن ەكولوگيالىق تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋ ارقىلى عانا مۇمكىن.
بىرەگەي تابيعي نىسانداردى ساقتاۋ – مەملەكەتتىڭ ەكولوگيالىق ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. جاڭا كونستيتۋتسيادا جوعارى ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ايقىندالعان. ال ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار جەلىسىن كەڭەيتۋ – وسى قاعيداتتى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى. سوندىقتان تابيعاتتى قورعاۋ جانە قورشاعان ورتانى ساقتاۋ ماسەلەلەرى بۇگىندە ايرىقشا ماڭىزعا يە.
كولدى قورعاۋ جانە ونىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ باعىتىندا قابىلدانىپ جاتقان شارالار «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق ەكولوگيالىق باستاماسىنىڭ ماقساتتارى مەن قاعيداتتارىنا تولىق سايكەس كەلەدى. كوبەيتۇزدىڭ نازىك ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ – تازا ءارى جاسىل قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋعا قوسىلعان ناقتى ۇلەس.
بۇعان دەيىن اقمولا وبلىسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى كول سۋىنىڭ گيدروحيميالىق قاسيەتتەرىنە زەرتتەۋ جۇرگىزدى. ساراپتاما ناتيجەلەرى بويىنشا ءاممونيلى ازوت، اممياك، حلوريدتەر، مىشياك، سۋلفاتتار جانە باسقا دا بىرقاتار زاتتاردىڭ مولشەرى شەكتى رۇقسات ەتىلگەن كونتسەنتراتسيادان جوعارى ەكەنى انىقتالدى. وسىعان بايلانىستى كولدە شومىلۋعا جانە ونىڭ جاعالاۋىنان تۇز جيناۋعا قاتاڭ تىيىم سالىنادى.
اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن كەزەڭدە كوبەيتۇز كولىنە قولجەتىمدىلىك ۋاقىتشا شەكتەلەدى. جاعالاۋ سىزىعىنا جاقىنداۋعا جانە بەلگىلەنگەن شەكتەۋ ايماعىنان وتۋگە رۇقسات ەتىلمەيدى. كولگە كىرەبەرىستەردە تاۋلىك بويى باقىلاۋ بەكەتتەرى قويىلىپ، اۋماقتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن ۋاكىلەتتى ورگاندار بىرلەسىپ پاترۋلدەيدى.
اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى ءوڭىر تۇرعىندارى مەن قوناقتارىن بەلگىلەنگەن تالاپتاردى، تابيعات قورعاۋ زاڭناماسىن ساقتاۋعا جانە قورشاعان ورتاعا ۇقىپتى قاراۋعا شاقىرادى. بىرەگەي تابيعي نىساندى كەلەر ۇرپاق ءۇشىن ساقتاۋ – بارشامىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز.
