بۇگىن – تۇڭعىش عارىشكەر، حالىق قاھارمانى، كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى، اۆياتسيا گەنەرال-مايورى توقتار اۋباكىروۆ پەن قازاقستاننىڭ ۇشقىش-عارىشكەرى، حالىق قاھارمانى ايدىن ايىمبەتوۆتىڭ تۋعان كۇنى. توقتار اۋباكىروۆ 80 جاسقا تولىپ وتىر، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
عارىشكەرلەردىڭ ءومىر جولىندا تاڭعالارلىق ۇقساستىقتار كوپ. ەكەۋى دە 27 شىلدەدە دۇنيەگە كەلگەن، ارماۆير جوعارى اسكەري اۆياتسيا ۋچيليششەسىن ءتامامداپ، اسكەري ۇشقىشتان عارىشكەر دارەجەسىنە دەيىن كوتەرىلگەن. سونىمەن قاتار ەكەۋى دە عارىشقا ايدىڭ 2-ءسى كۇنى ۇشقان. توقتار اۋباكىروۆ قىركۇيەكتە، ال ايدىن ايىمبەتوۆ قازاندا عارىش ساپارىنا اتتانعان. تاعى ءبىر قىزىق سايكەستىك – ەكى ەكيپاجدىڭ دا كومانديرلەرىنىڭ تەگى ۆولكوۆ بولعان. اۋباكىروۆپەن بىرگە كەڭەستىك عارىشكەر الەكساندر ۆولكوۆ ۇشسا، ايىمبەتوۆتىڭ ەكيپاجىن الەكساندر ۆولكوۆتىڭ ۇلى، رەسەيلىك عارىشكەر سەرگەي ۆولكوۆ باسقارعان.
توقتار اۋباكىروۆ 1946 جىلى ماۋسىمنىڭ 27-ىندە قاراعاندى وبلىسى قارقارالى اۋدانى، «1-ءىنشى ماي» ۇجىمشارىندا دۇنيەگە كەلگەن. ورتا مەكتەپتى تامامداعان سوڭ ارماۆير جوعارى اسكەري اۆياتسيالىق ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇسىپ، اسكەري ۇشقىش ماماندىعىن يگەرگەن. كەيىن قيىر شىعىستا اسكەري اۆياتسيا بولىمدەرىندە قىزمەت اتقارقان. ول 1991 جىلى 2 قازاندا ەكيپاج كومانديرى الەكساندر ۆولكوۆ جانە اۆستريالىق عارىشكەر فرانتس فيبەكپەن بىرگە «سويۋز تم-13» عارىش كەمەسىمەن ۇشقان. كەڭەس وداعىنىڭ 72-ءشى عارىشكەرى. كەڭەستىك 50 اسكەري ۇشاقتىڭ تۇساۋىن كەسكەن اتاقتى سىناقشى-ۇشقىش. اسكەري اۆياتسياداعى ايرىقشا جەتىستىگى ءۇشىن گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا جانە دۇنيەجۇزىلىك اۆياتسيا مۇراجايىنا ەنگەن. تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن توقتار اۋباكىروۆ قازاقستاننىڭ عارىش سالاسىن دامىتۋعا بەلسەنە قاتىسىپ، پرەزيدەنتتىڭ عارىش ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەسشىسى قىزمەتىن اتقاردى. 1992–1993 جىلدارى قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە جاڭادان قۇرىلعان قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇقىقتىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوستى. كەيىن بىرنەشە رەت ءماجىلىس دەپۋتاتى بولىپ سايلانىپ، ەلدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندەگى ماڭىزدى ماسەلەلەرگە اتسالىستى.
ايدىن ايىمبەتوۆ 1972 جىلى تالدىقورعاندا دۇنيەگە كەلگەن. №20 ورتا مەكتەپتى التىن مەدالمەن تامامداعان سوڭ ارماۆير جوعارى اسكەري اۆياتسيا ۋچيليششەسىنە وقۋعا ءتۇسىپ، 1993 جىلى ۇشقىش-ينجەنەر ماماندىعىن الىپ شىققان. سول جىلدان باستاپ قازاقستان اسكەري-اۋە كۇشتەرىندە قىزمەت اتقارىپ، عارىشكەرلەر قاتارىنا قابىلدانۋعا ءوتىنىش بەرگەن. عارىشكەر بولعانعا دەيىن تالدىقورعان ماڭىنداعى اۋە بازاسىندا اۋە جەلىسىنىڭ كومانديرى قىزمەتىن اتقارعان. 470 ساعات ۇشۋ تاجىريبەسىن جيناقتاپ، پاراشيۋتپەن 360 رەت سەكىرگەن.
2002 جىلى قازاقستاننىڭ عارىشكەرلەر قۇرامىنا قابىلدانىپ، 2003 جىلدان باستاپ ارنايى دايىندىقتان وتكەن. 2009 جىلى مەملەكەتتىك انت قابىلداپ، «قازعارىش» اگەنتتىگى باسشىسىنىڭ كەڭەسشىسى بولعان. كەيىن اگەنتتىكتە ءتۇرلى باسشىلىق قىزمەتتەردى اتقارىپ، 2014 جىلى قازاقستان اسكەري-اۋە كۇشتەرىنىڭ پولكوۆنيگى اتاعىن العان. ول 2015 جىلعى 2 قىركۇيەكتە عارىشقا ۇشىپ، ءۇشىنشى قازاق عارىشكەرى اتاندى. 10 كۇنگە سوزىلعان ساپاردا ايدىن ايىمبەتوۆ عارىشتاعى 5-ءشى ۇلتتىق عىلىمي زەرتتەۋ باعدارلاماسىن ورىندادى. العاشقى 4 باعدارلاما 1991 جىلى توقتار اۋباكىروۆتىڭ جانە 1994, 1998, 2001 جىلدارى تالعات مۇساباەۆتىڭ عارىشتىق ساپارلارىندا اتقارىلعان ەدى.
