10 قىركۇيەكتە موڭعوليادا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى اتالىپ ءوتتى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ءتىلشىسى.
وسىعان وراي ۇلى مەملەكەتتىك حۋرال دەپۋتاتتارى، ۇكىمەت مۇشەلەرى، ساياسي پارتيالار مەن مەملەكەتتىك جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى، قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردىڭ تۋىستارى مەن ۇرپاقتارى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ارنالعان ەسكەرتكىشكە گۇل شوقتارىن قويدى. ەسكە الۋ راسىمىندە قۇرمەت قاراۋىلى ساپ تۇزەپ، ۇرمەلى اسپاپتار وركەسترى قارالى اۋەن ورىندادى. گۇل شوقتارىن قويۋ راسىمىنەن كەيىن موڭعوليانىڭ مەملەكەتتىك ءانۇرانى شىرقالدى.
موڭعوليانىڭ ۇلى مەملەكەتتىك حۋرالى 1996 جىلى قابىلداعان №33 قاۋلىعا سايكەس، 10 قىركۇيەك ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى بولىپ بەلگىلەنگەن.
موڭعولياداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن 1937–1939 جىلدارى ەرەكشە كۇشەيدى. بۇل كەزەڭدە مىڭداعان ادام تۇتقىندالىپ، سوتتالىپ، اتىلدى. رەسمي مالىمەت بويىنشا، ەكى جىل ىشىندە شامامەن 30 مىڭ ادام ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن. ال قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردىڭ جالپى سانى 32 مىڭعا جۋىقتاعان.
ساياسي قۋعىن-سۇرگىن ناۋقانى بۋدديستىك ءدىن قىزمەتكەرلەرىنە دە اۋىر زارداپ اكەلدى. كوپتەگەن عيباداتحانا مەن موناستىر قيراپ، ءدىني قىزمەتكەرلەردىڭ ەداۋىر بولىگى قازا تاپتى.
ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ ءبىرى، موڭعوليانىڭ بۇرىنعى باسشىسى پەلجيدين گەندەننىڭ قىزىنىڭ باستاماسىمەن ەل استاناسى ۇلان-باتىردا ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ مۋزەيى اشىلعان. قازىر مۋزەي تاريحي ادىلەتتىلىكتى ساقتاۋ مەن قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋدىڭ ماڭىزدى ورىندارىنىڭ بىرىنە اينالدى.
سونىمەن قاتار سونگينو-حايرحان تاۋىنىڭ ەتەگىندە مەملەكەتتىك قۋعىن-سۇرگىننىڭ العاشقى قۇرباندارى جەرلەنگەن مەموريالدىق كەشەن ورنالاسقان.
