Qytai men Özbekstannyŋ arheologtar toby Özbekstan aumaǧyndaǧy Kuva qalaşyǧynyŋ saqtalǧan qabyrǧalarynyŋ bır bölıgın tapty. Būl turaly Sinhua agenttıgı jazdy, dep habarlaidy “Adyrna”.
Aqparatqa säikes, tabylǧan nysandardyŋ merzımı b.z.d. III ǧasyrdan b.z. X ǧasyryna deiıngı kezeŋdı qamtidy.
Loian–Ferǧana bırlesken arheologiialyq ekspedisiiasynyŋ qatysuşylary būl jaŋalyqty Ūly Jıbek jolyndaǧy köne qalaşyqtyŋ tarihi damuyn, sondai-aq Şyǧys pen Batys arasyndaǧy mädeni almasulardy zertteu üşın maŋyzdy zattai dälel dep baǧalady. Sonymen qatar būl jaŋalyq «Bır beldeu – bır jol» bastamasy aiasyndaǧy halyqaralyq arheologiialyq yntymaqtastyqtyŋ maŋyzdy jetıstıgı bolyp sanalady.
Aumaǧy 110 myŋ şarşy metrdı qūraityn Kuva qalaşyǧynyŋ qirandylary Özbekstannyŋ şyǧys bölıgındegı Ferǧana jazyǧynda ornalasqan. Ejelgı Jıbek jolyndaǧy maŋyzdy toraptardyŋ bırı bolǧan būl öŋırdıŋ Qytaimen bailanys tarihy ekı myŋ jyldan astam uaqytty qamtidy.
Arheologtardyŋ aldyn ala qorytyndysyna säikes, bırneşe ret qaita qalpyna keltırılgen qalaşyqtyŋ qorǧanys qūrylystary ūzaq uaqyt boiy paidalanylǧan. Olar Parfiia patşalyǧy, Daiuan memleketı, Soǧdy däuırı, sondai-aq Samanidter bilıgı kezeŋınde qoldanylǧan.
"Qabyrǧalardy salu tehnologiiasynyŋ evoliusiiasy ärtürlı kezeŋderdegı säulet önerınıŋ deŋgeiın, qūrylys materialdaryn taŋdaudy, osy taŋdaularǧa yqpal etken mädeni äserlerdı, sondai-aq mädeniettıŋ taralu joldaryn zertteu üşın maŋyzdy naqty derek közı bolyp tabylady", – dedı Qytai tarapynan bırlesken ekspedisiia jetekşısı Liu Bin.
2023 jyly Qytaidyŋ ortalyq bölıgındegı Henan provinsiiasynda ornalasqan Loian arheologiia instituty men Ferǧana memlekettık universitetı (Özbekstan) Kuva qalaşyǧynyŋ qirandylarynda arheologiialyq qazba jūmystaryn jürgızu üşın bırlesken arheologiialyq top qūrǧan.
Qazırgı uaqytqa deiın qazba jūmystary barysynda sarailar, qala qaqpalary, qorǧan qabyrǧalary, tūrǧyn üiler, köşeler men qolöner şeberhanalary siiaqty jädıgerler tabylǧanyn Liu Bin mälımdedı.
"Kelesı jyly sarailar aumaǧynda jüielı qazba jūmystaryn jürgızu josparlanyp otyr. Būl qalaşyqtyŋ jalpy josparlanuyn jäne funksionaldyq aimaqtarǧa bölınuın tolyq tüsınuge mümkındık beredı", – dedı ol.
