Eset batyrdyń elinde, Jeltoqsandyqtar otanynda Nıkonov ortalyqtary jumys isteýde

2249

4-maýsym kúni Qaraǵandy qalasyndaǵy Bóketov ýnıversıtetinde "Orys álemi" qorynyń qoldaýymen "Orys ortalyǵy" ashyldy degen habarlama tarady. Bul týraly aqparat "Qazaqstan degen bolmaǵan. Qazaq jeri KSRO men Reseı ımperııasynyń syıy" degen reseılik saıasatker, tarıhshy Vıacheslav Nıkonovqa tıesili "Orys álemi" qorynyń resmı saıty russkiymir.ruda jarııalandy. Onda bul Qazaqstandaǵy úshinshi ortalyq ekeni, buǵan deıin Almaty men Aqtóbe qalasynda ashylǵany jazylypty. Tipti olar Alma-Ata jáne Aktıýbınsk dep jazý arqyly táýelsiz Qazaqstannyń jer-sý, eldi-meken ataýlaryn moıyndamaıtynyn da aıqyn sezdiripti. Alaıda keıinnen Qaraǵandyda ortalyq ashylǵany týraly aqparat saıttan alynyp tastaldy. Deı-tura ol aqparattyń skrınderi saqtaýly. 

Maqalanyń alynýyna Bóketov atyndaǵy ýnıversıtettiń resmı jaýaby áser etken syńaıly. Qaraǵandy qalasyndaǵy Bóketov atyndaǵy ýnıversıtettiń ataýy orys tilinde ashylǵan Feısbýktegi resmı paraqshasynda "Akademık E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ýnıversıtetiniń resmı paraqshasynda kelesidegideı aqparat jarııalandy: «6 maýsymda A.S.Pýshkınniń týǵan kúni qarsańynda toılanatyn halyqaralyq orys tili kúnine oraı fılologııa fakýltetinde orys tili men ádebıetiniń oqý kabıneti ashyldy. Ókinishke oraı, osyǵan baılanysty keıbir aqparat quraldary men áleýmettik jelilerde jarııalanǵan málimetterdiń shynaıy bolmaǵandyǵyn aıta ketý kerek.
Ýnıversıtette sońǵy ýaqytta tilderdi sapaly oqytý úshin aǵylshyn, nemis, qytaı, túrik tilderiniń kabıneti ashylǵandyǵyn atap ótkimiz keledi. Atalmysh ashylǵan kabınettiń «Orys tili men ádebıeti» mamandyǵy boıynsha oqyp jatqan bilim alýshylarǵa jáne alys-jaqyn shetelden kelgen stýdentterge orys tili men ádebıetin meńgertýdi maqsat etetindigin túsindiremiz.
Bul kabınetti ashý máselesi Qazaqstandaǵy Reseıdiń Tótenshe jáne Ókiletti Elshiligimen 2017, 2018, 2019 jyldary talqylanyp, sheshimin tapqan.
Ekijaqty ózara kelisimniń negizinde 2021 jyly sáýir aıynda berilgen 1038 dana oqý ádebıeti fılologııa fakýltetinde orys tili men ádebıeti mamandyǵy boıynsha oqıtyn stýdentterdiń oqý aýdıtorııasyna qoıyldy" dep jaýap bergen.  Atalmysh habarlamadan keıin russkiymir.ru saıtyndaǵy aqparat óshirildi.

Russkiymir.ru caıtynda álem boıynsha ashylǵan ortalyqtardyń meken-jaıy men aqparattary bar. Álemniń 52 elinde Nıkonov qory ortalyqtar ashyp úlgeripti. Ortalyqtardyń basym bóligi oqý oryndarynda ashylǵan. Qazaqstanda eki ortalyqtyń meken-jaıy anyq kórsetilgen. Olar Almaty qalasynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetinde, basshysy Ýmatova Janna Maksýtovna dep kórsetilse, Aqtóbe qalasynda Qazaq-orys halyqaralyq ýnıversıtetinde, basshysy Emelıanova Elena Vladımırovna dep jazylǵan. Ortalyq Azııa elderi boıynsha "Orys ortalyqtary" Ózbekstan men Túrkimenstanda joq.

Atalmysh ortalyqtardyń jumys isteýi úlken kúmán týyndatatdy. Basshysy Vıacheslav Nıkonov "Qazaqtyń jeri bolmaǵan, ol Reseıdiń syıy" dese, ortalyqtyń maqsaty mádenı baılanys pen dostyq qatynasty arttyrý ekenine sený qıyn.  1986 jyly jeltoqsanda bozdaqtardyń qany azattyq úshin tógilgen Almatyda, Reseı ımperııasyna qarsy soǵysyp, egesip ótken Eset batyrdyń otany Aqtóbede Nıkonov ortalyqtarynyń bolýy tarıhqa qııanat, eldikke syn.

Ashat QASENǴALI,

"Adyrna" ulttyq portaly

Pikirler
Redakııa tańdaýy