شەتەلدىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ جوباسىن كەڭىنەن جاريالاپ، رەفورمانى مەملەكەتتىك بيلىك جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ دەپ باعالاپ جاتىر. جاريالانىمداردا حالىق بيلىگى قاعيداتىن بەكىتۋگە، جەكەلەگەن تۇزەتۋلەردەن باس تارتىپ، جاڭا اتا زاڭ قابىلداۋعا جانە ساياسي ينستيتۋتتاردى تەرەڭ ترانسفورماتسيالاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان.
«مير 24» (رەسەي):حالىق – بيلىك پەن ەگەمەندىكتىڭ قاينار كوزى
رەسەيلىك «مير 24» تەلەارناسى ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەردىڭ ىرگەلى سيپاتىنا نازار اۋدارادى. باسىلىم نازارىندا – حالىقتىڭ بيلىكتىڭ جالعىز كوزى ءارى ەگەمەندىكتىڭ تاسىمالداۋشىسى رەتىندەگى نورمانىڭ بەكىتىلۋى.
ماتەريالدا جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنا سايكەس نەگىزگى زاڭعا كەز كەلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار پارلامەنتتىڭ قاتىسۋىنسىز، تەك رەفەرەندۋم ارقىلى عانا قابىلداناتىنى كورسەتىلگەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق سوتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت نۇرمۇحانوۆتىڭ ايتۋىنشا، وزگەرىستەردىڭ اۋقىمى جەكەلەگەن تۇزەتۋلەر ەمەس، جاڭا كونستيتۋتسيا قابىلداۋ تۋرالى ايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر ينستيتۋتسيونالدىق-قۇقىقتىق جاڭعىرتۋعا عانا ەمەس، بۇكىل مەملەكەتتىك ماتريتسانى تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە، قايتا جۇكتەۋگە باعىتتالعان، – دەپ ونىڭ ءسوزىن «مير 24» كەلتىرەدى.
سونداي-اق باسىلىم پارلامەنتتى جاڭعىرتۋ جوسپارلارىن اتاپ ءوتىپ، ونى ءبىر پالاتالى ەتىپ، قۇرىلتاي دەپ قايتا اتاۋ ۇسىنىلىپ وتىرعانىن جازادى.
EDnews (ازەربايجان): جاڭارتىلعان كىرىسپە جانە وزگەرمەيتىن قۇندىلىقتار
ازەربايجاندىق EDnews باسىلىمى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ قۇرىلىمى مەن قۇندىلىقتىق باعدارلارىنا كەڭىنەن توقتالادى. جاريالانىمدا قۇجات 11 ءبولىم مەن 95 باپتان تۇراتىنى، ال كىرىسپە بولىگىنىڭ تولىق جاڭارتىلعانى اتاپ وتىلەدى.
باقىت نۇرمۇحانوۆتىڭ ايتۋىنشا، كىرىسپەدە جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتار كورىنىس تاپقان، ال ادامي كاپيتالدى دامىتۋ، ءبىلىم، عىلىم جانە يننوۆاتسيالار مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق باعىتى رەتىندە تانىلعان.
ەرەكشە نازار كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستىڭ وزگەرمەيتىن نەگىزدەرىن بەكىتۋگە اۋدارىلعان.
4-باپتا مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ جالعىز كوزى ءارى ەگەمەندىكتىڭ يەسى – قازاقستان حالقى ەكەنى ناقتى كورسەتىلگەن، – دەپ جازادى باسىلىم.
سونىمەن قاتار ەگەمەندىك، تاۋەلسىزدىك، ۋنيتارلىق، اۋماقتىق تۇتاستىق جانە پرەزيدەنتتىك باسقارۋ نىسانى وزگەرمەيتىن قۇندىلىقتار ساناتىنا جاتقىزىلعانى اتاپ وتىلەدى.
«تسەنتر سوبىتي»(قىرعىزستان): بيلىكتىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى
قىرعىزستاندىق «تسەنتر سوبىتي» باسىلىمى رەفورمانى مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بۇكىل ارحيتەكتۋراسىن تەرەڭ قايتا قاراۋ رەتىندە سيپاتتايدى. ماتەريالدا بۇل جەكەلەگەن تۇزەتۋلەر ەمەس، ەلدىڭ جاڭا كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسى ەكەنى كورسەتىلگەن.
باسىلىم نەگىزگى ساياسي جاڭاشىلدىقتاردى ەگجەي-تەگجەيلى تىزبەلەيدى:
– 145 دەپۋتاتتان تۇراتىن ءبىر پالاتالى پارلامەنت – قۇرىلتاي قۇرۋ;
– ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ;
– زاڭ شىعارۋ باستاماسى قۇقىعى بار حالىق كەڭەسىن قۇرۋ;
– پرەزيدەنتتىڭ ءوز ەركىمەن قىزمەتتەن كەتۋ قۇقىعىن بەكىتۋ.
جەكە ءبولىم ادام قۇقىقتارىنا ارنالعان. باق «ادامعا باعدارلانعان مەملەكەت» قاعيداتىنىڭ بەكىتىلۋىن، ءولىم جازاسىنا تولىق تىيىم سالىنۋىن، تسيفرلىق ورتاداعى قۇقىقتاردى قورعاۋدى جانە ورىس ءتىلىنىڭ رەسمي مارتەبەسىنىڭ ساقتالۋىن اتاپ وتەدى.
باسىلىم باعالاۋىنشا، رەفورما «ادىلەتتى قازاقستاندى» قۇرۋ باعىتىنىڭ جالعاسى بولىپ تابىلادى جانە جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋممەن اياقتالۋى ءتيىس.
Yeni Şafak(تۇركيا): ينكليۋزيۆتى ءارى جالپىۇلتتىق ۇدەرىس
تۇركيالىق Yeni Şafak گازەتى كونستيتۋتسيا جوباسىن ازىرلەۋدەگى كەڭ قوعامدىق قاتىسۋعا باسا نازار اۋدارادى. باسىلىمنىڭ جازۋىنشا، قۇجات ازاماتتاردىڭ، ساياسي پارتيالاردىڭ، قوعامدىق ۇيىمداردىڭ جانە ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە دايىندالعان.
كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا قۇرامىنا ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرى مەن الەۋمەتتىك توپتارىنىڭ وكىلدەرى بولىپ تابىلاتىن 130 ادام كىرگەنى اتاپ وتىلەدى.
وزگەرىستەر سانى كۇتىلگەننەن دە كوپ بولىپ شىقتى – ولار ساياسي جانە الەۋمەتتىك ءومىردىڭ كوپتەگەن قىرىن قامتىدى، – دەپ جازادى باسىلىم.
Yeni Şafak سونداي-اق رەفورمانىڭ باستاماشىسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بولعانىن جانە بۇل ماسەلە ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىستارىندا تالقىلانعانىن ەسكە سالادى.
شەتەلدىك باق-قا جاسالعان شولۋ قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ حالىق بيلىگىن كۇشەيتۋگە، ساياسي ينستيتۋتتاردى جاڭارتۋعا جانە مەملەكەتتىڭ قۇندىلىقتىق باعدارلارىن بەكىتۋگە باعىتتالعان جۇيەلى ءارى تاريحي ترانسفورماتسيا رەتىندە قابىلدانىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. كوپتەگەن باسىلىمدار رەفورمانىڭ سوڭعى نۇكتەسىن ەلدىڭ كونستيتۋتسيالىق بولاشاعىن ايقىندايتىن جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم قويۋى ءتيىس دەگەن پىكىردە.
