بۇگىن، 10 ناۋرىز، قازاقتىڭ العاشقى باسىلىمدارىنىڭ ءبىرى – «قازاقستان» گازەتىنىڭ جارىق كورگەنىنە 115 جىل تولدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".
گازەتتىڭ العاشقى سانى 1911 جىلعى 10 ناۋرىزدا استراحان قالاسىندا جارىق كورگەن. سول جىلى رەداكتسيا ورال قالاسىنا كوشىرىلدى. العاشقى كەزەڭدە گازەتتەن بارلىعى 18 سان شىقتى. گازەتتىڭ العاشقى رەداكتورى – ەلەۋسىن بۇيرين بولدى. گازەت ىسىنە سونىمەن قاتار قازاق اعارتۋشىلارى عۇمار قاراش، عابدولعازيز مۇساعاليەۆ، احمەت مامىتۇلى سىندى تۇلعالار ۇلەس قوسقان.
«قازاقستان» گازەتى – قازاق توپىراعىندا شىققان تۇڭعىش ۇلتتىق مەرزىمدى باسىلىم. سول زاماندا گازەتتى شىعارۋ وڭاي بولماعان. ەلەۋسىن بۇيراۇلى پاتشا ۇكىمەتىنىڭ قىسپاعىنا قاراماستان، ۇلت مۇددەسىن قورعاپ، دەموكراتيالىق باعىتتاعى گازەت جۇرگىزدى. گازەتتىڭ اتى – «قازاقستان» دەپ اتالۋىمەن دە تاريحي مانگە يە: پاتشالىق رەسەي قازاق دالاسىن «قىرعىز ولكەسى» دەپ اتاپ، جەردى كۇشپەن يەمدەنۋدى زاڭداستىرعىسى كەلگەن ەدى. گازەت رەداكتورى بۇل يمپەريالىق ساياساتقا قارسى شىققان.
باسىلىم قازاق ازاماتتارىنىڭ قارجىسى ارقىلى شىقتى. ەلەۋسىن بۇيراۇلى، باقىتجان قاراتاەۆ، شاڭگىرەي بوكەيۇلى، عۇمار قاراش، سەيىتقالي مەندەشۇلى، ءماجيت شومبالۇلى، عابدولعازيز مۇساعاليۇلى سىندى ۇلت زيالىلارى مۇعالىمدەر، دارىگەرلەر جانە باسقا قىزمەتكەرلەردىڭ كومەگىمەن قارجى جيناپ، 1910 جىلى باكۋ نەمەسە استراحان قالاسىنان باسپاحانا قۇرال-جابدىقتارىن ساتىپ العان. العاشقى ساندار شىققان سوڭ رەداكتسيا ورالعا كوشىپ، گازەت سول جەردەن جارىق كورگەن.
گازەتتىڭ باسپاحاناسىنان شاعىن كىتاپشالار، ۇنپاراقتار مەن ولەڭدەر جيناقتارى دا شىققان. مىسالى، 1912 جىلى ەلەۋسىن بۇيرين رەداكتورلىعىمەن «ىزىڭ» اتتى كىتاپشاسى جارىق كورگەن.
گازەت قارجى تاپشىلىعىنا بايلانىستى كەيدە كەشىگىپ شىقتى. سول سەبەپتى رەداكتورلار باكۋ قالاسىنا بارىپ، ازەربايجان مۇناي كاسىپكەرى زەينەل-عابيدەن تاگيەۆتەن كومەك سۇراعان. عۇمار قاراش كەيىن «باكۋ» ماقالاسىندا:
«اق نيەتىمىز قۇرمەتىنە اللا تىلەگىمىزدى اڭعارىپ، بارعان حاتىمىزدى حوش الدى، «قازاقستانعا» مىڭ سوم جاردەم بەردى. امانداسىپ ايىرىلىسار كەزدە «قازاق بالاسىنا مەنىڭ سالەمىم – داۋلەت مەنىكى ەمەس، ميلاتتىكى» دەدى»، – دەپ جازعان.
وسىنداي قاجىرلى ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا «قازاقستان» گازەتى قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتى مەن ۇلتتىق ساناسىنىڭ قالىپتاسۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوستى.
