فوتو جي كومەگىمەن جاسالدى
مەكتەپ ءبىتىرۋ كەشتەرىنىڭ ۇلان-اسىر تويعا ۇلاسىپ، اتا-انالاردىڭ قىمبات مەيرامحانالاردى جالعا الىپ، ارنايى اسابا مەن انشىلەردى شاقىرتۋى ادەتكە اينالىپ بارادى. وعان سالىنعان تىيىم ءسوز جۇزىندە قالادى. سوڭعى جىلدارى ءجيى قايتالاناتىن وسى كورىنىس وسى كۇيىندە جالعاسا بەرە مە؟
مەكتەپ ءبىتىرۋ سالتاناتىنىڭ سىرتىندا بىرنەشە لوكاتسياداعى فوتوسەسسيا مەن ليمۋزين جالداۋ، ۇستازعا بريلليانت الۋ سەكىلدى شىعىندار بار. MNU Newsroom رەداكتسياسىنا بيىل مەكتەپ بىتىرگەلى جاتقان الماتىلىق وقۋشىنىڭ اناسى حابارلاسىپ، سالتاناتتى كەشكە ءار وتباسى 500 مىڭ تەڭگەدەن جيناپ جاتقانىن ايتىپ، شاعىمداندى.
«ۇيات بولادى»
مەملەكەتتىك مەكەمەدە ىستەيتىن اينۇر ماشباەۆانىڭ بالاسى الماتىداعى مەملەكەتتىك مەكتەپتەردىڭ بىرىندە وقيدى ەكەن. ونىڭ ايتۋىنشا، اتا-انالار كوميتەتى كەشتىڭ جالپى بيۋدجەتىن ەسەپتەپ شىققاندا، ءار وقۋشىعا شاققاندا شامامەن 500 مىڭ تەڭگە قاجەت دەگەن شەشىمگە كەلگەن. بۇل سوما مەيرامحانانى جالداۋ جانە بانكەتكە، كاسىبي فوتوگراف پەن بەينەوپەراتوردىڭ قىزمەتىنە، زالدى قىمبات دەكوراتسيامەن بەزەندىرۋگە، انشىلەر مەن اساباعا جانە مۇعالىمدەرگە قۇندى سىيلىقتار الۋعا جۇمسالادى ەكەن.
«باستاپقىدا جينالاتىن سوما سونشالىقتى كوپ بولماعان ەدى. بىراق كۇن وتكەن سايىن بىرەۋلەر «ورتا دەڭگەيدەن تومەن بولماۋىمىز كەرەك» دەپ، ودان دا قىمبات مەيرامحانا، ودان دا قىمبات شوۋ-باعدارلاما قوسۋدى تالاپ ەتە باستادى. قازىر ەسەپتەپ قاراساق، بارلىعىن قوسقاندا 500 مىڭ تەڭگەگە جۋىقتاپ قالدى. بۇل ناقتى بەكىتىلگەن تاريف ەمەس، بىراق شىعىندار تىزىمىنە قاراساڭىز، سومانىڭ وسى شامادا بولاتىنى ايدان انىق»، - دەيدى اينۇر.
اينۇردىڭ ايتۋىنشا، باستى ماسەلە اتا-انالار چاتىنداعى ورىنسىز ۇگىت-ناسيحاتپەن دە بايلانىستى بولىپ وتىر. ءار اتا-انانىڭ وتباسىلىق بيۋدجەتى ءارتۇرلى. بىرەۋلەر ءۇشىن بۇل سوما سەزىلمەيتىن شىعار، بىراق قاراپايىم وتباسىلار ءۇشىن بۇل — ۇلكەن سالماق.
«چاتتا «بالالارىمىز مەكتەپپەن ءبىر-اق رەت قوشتاسادى، ۇيات بولادى» دەگەن سوزدەر ايتىلعاندا، ەشكىم اشىق قارسى شىعا المايدى. ءبارىمىز دە بالامىزدىڭ كوڭىلى قالماسىن، قاتارلاستارىنان قالىپ قويماسىن دەيمىز. الايدا، ء«بارى سولاي ىستەپ جاتىر» دەگەن قوعامدىق پىكىردىڭ ىقپالىمەن كوپتەگەن اتا-انا ءوز مۇمكىندىگىنەن تىس شىعىندارعا كەلىسۋگە ءماجبۇر بولادى. مەنىڭ ويىمشا، بۇل – بالانىڭ مەكتەپ ءبىتىرۋ مەرەكەسى ەمەس، كەرىسىنشە، اتا-انالاردىڭ الەۋمەتتىك ستاتۋسىن كورسەتەتىن جارىسقا اينالىپ بارادى»، - دەيدى اينۇر حانىم.
«الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتىڭ شوۋى»
اينۇردىڭ ايتۋىنشا، بۇل «جارىس» اتا-انالاردى عانا ەمەس، ەڭ الدىمەن بالالاردى تىعىرىققا تىرەيدى. مەكتەپتەگى قىمبات كەش ءبىلىم مەرەكەسىنە ەمەس، وقۋشىلار اراسىنداعى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىككە اينالۋى ابدەن مۇمكىن.
بۇل رەتتە وقۋشىلاردىڭ دا ءوز ايتارى بار. اۋىلدىق مەكتەپتى ءبىتىرىپ، گرانت نەگىزىندە وقۋعا تۇسكەن ديلناز مەكتەپ ءبىتىرۋ كەشىن ۇيىمداستىرۋ ءساتى وزىنە ۇلكەن قولايسىزدىق تۋعىزعانىن ايتتى.
«سىنىپتاعىلاردىڭ ءبارىنىڭ جاعدايى بىردەي ەمەس. بىرەۋلەر ءۇشىن 500 مىڭ تەڭگە – جاي عانا ءبىر كەشتىڭ شىعىنى بولسا، ءبىز ءۇشىن بۇل – بولاشاقتىڭ قاراجاتى. كەيدە سول جينالىستاردا وتىرعاندا ءوزىمىزدى «ارتىق ادامداي» سەزىندىك. مۇنداي «جارىسقا» تۇسپەسەك، ورتادان شەتتەتىلىپ قالاتىنداي، ءبىتىرۋ كەشىنە قاتىسپاساق، مەكتەپپەن تولىق قوشتاسا المايتىنداي قورقىنىش بولدى. بۇل – ءبىتىرۋ كەشى ەمەس، كەرىسىنشە، كىمنىڭ اۋقاتتى ەكەنىن كورسەتەتىن شوۋعا اينالىپ كەتكەندەي»، - دەيدى دەلناز.
سالىنعان تىيىم بۇيىم بولماي تۇر
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى جىل سايىن «سوڭعى قوڭىراۋ» جانە مەكتەپ ءبىتىرۋ كەشتەرى قارساڭىندا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە ارنايى ەسكەرتۋلەر جاسايدى. بيىل دا جولىنان جاڭىلماي سولاي جاسادى. بىراق ءمينيستردىڭ تىيىمىنا اتا-انالار قۇلاق اسپاق تۇگىلى، «جىلدا سولاي ايتا بەرەدى» دەپ پىسقىرماي وتىر.
سۋرەت اتا-انالار چاتىنان الىندى
اتا-انالاردىڭ مينيستر ءسوزىن ەلەمەۋىنىڭ سەبەبى بار. سەبەبى بۇعان زاڭدى تۇردە ەشكىم شەكتەۋ قويا المايدى. مۇنداي كەشتەر جەكە شارا سەكىلدى سيپاتتا بولعاندىقتان، بۇل جەردە زاڭدىق شەكارا بار. ەڭ وكىنىشتىسى، ءبىزدىڭ قوعامدا زاڭنان گورى جىلدار بويى جالعاسىپ كەلە جاتقان داستۇرلەردىڭ ماڭىزى باسىم. بۇل رەتتە وقۋشىدان گورى، اتا-انالارداعى «بۇل - ومىردەگى ءبىر-اق رەت بولاتىن ماڭىزدى وقيعا»، «بالام باسقالاردان كەم بولماسىن» دەگەن ەسكىلىك كوزقاراس شەشۋشى رولگە اينالىپ بارادى. ول ازداي قوعامدىق قىسىم بار، كوبىسى سول ءۇشىن اقشاسى بولماي تۇرسا دا ءۇنسىز كەلىسەدى. سونىمەن قاتار كەي مەكتەپتەر، ونىڭ ىشىندە جەكە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءوز ءيميدجى ءۇشىن، ماركەتينگ ءۇشىن، وسىنداي ءسان-سالتاناتتىق شارالار ۇيىمداستىرىپ جاتىر.
بۇل تۋرالى ءماجىلىس دەپۋتاتى، بۇرىنعى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ تا ءجيى ايتىپ ءجۇر.
فوتودا قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ا. ايماعامبەتوۆ
«ولار بۇل سومانى كوتەرە المايتىندارىن ايتادى. راسىندا دا، ول كەيدە وتە ۇلكەن مولشەرگە – 1 ملن، 500 مىڭ، 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتەدى، سوندىقتان كەيبىر اتا-انالار بالالارىنىڭ قاتتى ۋايىمداپ جۇرگەنىن ايتادى. الايدا، مۇندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مەرەكەنى مۇلدەم جويىپ جاتقان جوق ەكەنىن ءتۇسىنۋ كەرەك، ياعني مەكتەپتەردەگى ءبىتىرۋ كەشتەرى، مەكتەپ ءۆالسى، سوڭعى قوڭىراۋ – بۇل ءىس-شارالاردىڭ بارلىعىن ەشكىم توقتاتپايدى. مەكتەپپەن قوشتاسۋداعى بارلىق ەموتسيالار، سول اسەرلى ساتتەر – ولار ەشقايدا كەتپەيدى»، – دەيدى اسحات ايماعامبەتوۆ.
جانەل وماروۆا
