ماۋسىم ايىندا جاريالانعان Global Peace Index رەيتينگىنىڭ جاڭارتىلعان نۇسقاسىندا وزبەكستان ورتالىق ازياداعى ەڭ قاۋىپسىز ەل دەپ تانىلدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى فەرعاناعا سىلتەمە جاساپ.
رەيتينگتى شتاب-پاتەرى اۆستراليادا ورنالاسقان تاۋەلسىز حالىقارالىق اناليتيكالىق ورتالىق — ەكونوميكا جانە بەيبىتشىلىك ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى جاساعان.
163 ەل قامتىلاتىن ەڭ بەيبىت مەملەكەتتەر ءتىزىمىن قۇراستىرۋ كەزىندە ءۇش نەگىزگى باعىت ەسكەرىلگەن: ىشكى جانە سىرتقى قاقتىعىستار، الەۋمەتتىك قاۋىپسىزدىك پەن قورعالۋ دەڭگەيى، ميليتاريزم. سونىمەن قاتار 23 كورسەتكىش تالدانعان. ولاردىڭ ىشىندە كورشىلەس ەلدەرمەن قارىم-قاتىناس، حالىق ىشىندەگى بوسقىندار ۇلەسى، ساياسي تۇراقسىزدىق، قوعامدىق ءتارتىپ، قىلمىس ستاتيستيكاسى، كۇشتىك قۇرىلىمدارداعى قىزمەتكەرلەر سانى، اسكەرگە جۇمسالاتىن شىعىندار جانە باسقا دا فاكتورلار بار.
جاڭا تىزىمدە وزبەكستان 1,728 بالل جيناپ، 37-ورىنعا كوتەرىلدى. ەل بىلتىرعى يندەكسىمەن سالىستىرعاندا 10 ساتىعا جوعارىلاعان. وتكەن جىلعى وڭىرلىك كوشباسشى — قازاقستان — ورتالىق ازيا ەلدەرى ىشىندە ەكىنشى ورىنعا ءتۇستى. جاھاندىق رەيتينگتە ول 1,771 باللمەن 44-ورىنعا جايعاستى. ودان كەيىنگى ورىندا تاجىكستان تۇر. ەل 1,799 بالل ناتيجەسىمەن 47-ورىندى يەلەنگەن. قىرعىزستان 8 ساتىعا كوتەرىلگەنىنە قاراماستان، 1,865 باللمەن 61-ورىندا قالدى.
ال ورتالىق ازياداعى پوستكەڭەستىك رەسپۋبليكالار ىشىندە ەڭ تومەن كورسەتكىش تۇركىمەنستانعا تيەسىلى. بۇل ەل 1,903 بالل الىپ، الەمدىك رەيتينگتە 66-ورىننان كورىندى.
ايتا كەتەيىك، 2025 جىلعى رەيتينگتە ورتالىق ازيا بويىنشا قازاقستان كوش باستاعان ەدى. ەلىمىز 56-ورىندا بولعان. ال وزبەكستان 67-ورىندا، قىرعىزستان 78-ورىندا، تاجىكستان 79-ورىندا، تۇركىمەنستان 87-ورىندا تۇرعان.
جاڭارتىلعان ءتىزىمنىڭ العاشقى ورىندارىندا ايتارلىقتاي وزگەرىس جوق. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە ەۋروپا ەلدەرى مەن ارال مەملەكەتتەرى الدا كەلەدى. ەكىنشى جىل قاتارىنان يسلانديا (1,161 بالل) كوش باستاپ تۇر. ودان كەيىنگى بەستىككە جاڭا زەلانديا، شۆەيتساريا، سلوۆەنيا جانە يرلانديا ەنگەن.
سوڭعى ورىندا دا وزگەرىس جوق. 3,367 بالل جيناعان رەسەي 163-ورىندا تۇر. ول 2022 جىلى ۋكرايناعا قارسى سوعىس باستاپ، ءالى كۇنگە دەيىن كورشى ەل اۋماعىندا اسكەري قيمىلدار جۇرگىزىپ كەلەدى.
