فوتو: AFP VIA GETTY IMAGES
24 ماۋسىم كۇنى ۆەنەسۋەلادا بولعان ەكى جويقىن جەر سىلكىنىسىنىڭ سالدارىنان كەمىندە 1430 ادام قازا تاپتى. بۇل تۋرالى ەلدىڭ ۇلتتىق اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى حورحە رودريگەس مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
بيلىك مالىمەتىنشە، 3360 ادام ءتۇرلى دارەجەدە جاراقات العان. ال بۇۇ-نىڭ باعالاۋىنشا، 50 مىڭنان استام ادام ءالى كۇنگە دەيىن ءىز-ءتۇزسىز جوعالعاندار قاتارىندا.
حورحە رودريگەس بۇل جەر سىلكىنىستەرىن «ۆەنەسۋەلانىڭ سوڭعى 123 جىلداعى ەڭ اۋىر اپاتى» دەپ اتادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا 3142 وتباسى ۋاقىتشا باسپانالارعا ورنالاستىرىلعان.
سونداي-اق ول سارسەنبى كۇنگى ەكى نەگىزگى جەر سىلكىنىسىنەن كەيىن 430 افتەرشوك تىركەلگەنىن حابارلادى.
رودريگەس تۇرعىنداردى ۇيلەرىندە قالىپ، ەڭ كوپ زارداپ شەككەن لا-گۋايرا شتاتىنا بارماۋعا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل وڭىردە قيراۋ كولەمى وتە ۇلكەن.
دارىگەرلەردىڭ مالىمەتىنشە، اۋرۋحانالار مۇمكىندىگىنىڭ شەگىندە جۇمىس ىستەپ جاتىر. BBC-گە سۇحبات بەرگەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى جەر سىلكىنىسىنە دەيىن-اق ۆەنەسۋەلانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە ءدارى-دارمەك پەن مەديتسينالىق قۇرالداردىڭ تاپشىلىعى بولعانىن ايتتى.
جۇما كۇنى ۆەنەسۋەلانىڭ ۋاقىتشا پرەزيدەنتى دەلسي رودريگەس لا-گۋايرا شتاتىن قۇتقارۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا اسكەري باسقارۋعا بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
بۇۇ مالىمەتىنشە، ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا مىڭنان استام حالىقارالىق مامان جۇمىلدىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا ءىز كەسەتىن يتتەرى بار كينولوگيالىق توپتار دا بار.
بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ گۋمانيتارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى ءارى توتەنشە كومەك ۇيلەستىرۋشىسى توم فلەتچەر BBC راديوسىنا بەرگەن سۇحباتىندا:
«ۆەنەسۋەلا حالقىنا ايتارىم – حالىقارالىق كومەك جولدا»، – دەدى.
اپات ەلدەگى ونسىز دا كۇردەلى ساياسي داعدارىس كەزىندە بولدى. بۇرىنعى پرەزيدەنت نيكولاس مادۋرو اقش اسكەري كۇشتەرى جۇرگىزگەن كاراكاستاعى وپەراتسيا بارىسىندا ۇستالعانىنا التى ايعا دا تولماعان.
ايتا كەتسەك، اقش گەولوگيالىق قىزمەتىنىڭ (USGS) مالىمەتىنشە، العاشقى جەر سىلكىنىسى جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن سارسەنبى كۇنى ساعات 18:04-تە تىركەلگەن. ەكىنشى جەراستى ءدۇمپۋى ءبىر مينۋتقا جەتپەيتىن ۋاقىتتان كەيىن بولعان.
USGS ەكىنشى جەر سىلكىنىسى 1900 جىلدان بەرگى ەڭ قۋاتتى جەر سىلكىنىسى بولعانىن حابارلادى. وسىدان كەيىن ەلدە 214 افتەرشوك تىركەلگەن.
«بۇل ءبىزدىڭ اۋماقتاعى سەيسميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ وتە جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى»، – دەدى دەلسي رودريگەس.
دەلسي رودريگەستىڭ ايتۋىنشا، قۇتقارۋشىلار ءۇيىندى استىنان ونداعان ادامدى تىرىدەي الىپ شىققان.
«ولاردىڭ قايتادان وتباسى مەن جاقىندارىن قۇشاقتاپ جاتقانىن كورۋ – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش»، – دەدى ول.
سونىمەن قاتار لا-گۋايرا شتاتى توتەنشە جاعدايدىڭ سالدارىن جويۋ جانە قۇتقارۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن اسكەري باقىلاۋعا بەرىلگەنى جاريالاندى.
لا-گۋايرا – ۆەنەسۋەلانىڭ ەڭ كوپ زارداپ شەككەن وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى ءارى ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ايماق. ول كاريب تەڭىزىنىڭ جاعالاۋىندا، كاراكاس قالاسىنىڭ سولتۇستىگىندە ورنالاسقان جانە استانا تۇرعىندارىنىڭ تانىمال دەمالىس ورنى سانالادى.
بۇل جەردە ۆەنەسۋەلانىڭ ەكى ءىرى تەڭىز پورتىنىڭ ءبىرى مەن مايكەتياداعى سيمون بوليۆار اتىنداعى حالىقارالىق اۋەجاي ورنالاسقان.
1999 جىلى ءدال وسى وڭىردە جويقىن كوشكىندەر بولىپ، مىڭداعان ادام قازا تاپقان ەدى. سول اپاتتان كەيىن لا-گۋايرا تولىق قالپىنا كەلە العان جوق.
مەملەكەتتىك تەلەارنانىڭ حابارلاۋىنشا، جۇما كۇنى تاڭەرتەڭ شۆەيتساريادان 80 قۇتقارۋشى مەن 18 توننا گۋمانيتارلىق جۇك جەتكىزىلدى. توپ قۇرامىندا ىزدەستىرۋ يتتەرى بار كينولوگتار دا بار.
شۆەيتساريا جەر سىلكىنىسىنەن كەيىن شۇعىل كومەك ۇسىنعان العاشقى مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى بولدى.
سونداي-اق ۆەنەسۋەلا بيلىگى مەكسيكا مەن لاتىن امەريكاسىنىڭ باسقا ەلدەرىنەن دە قۇتقارۋشىلار مەن گۋمانيتارلىق كومەك كەلگەنىن حابارلادى.
اقش-تىڭ وڭتۇستىك قولباسشىلىعى كومەك كورسەتۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن جوعارى لاۋازىمدى اسكەري وكىلدىڭ ۆەنەسۋەلاعا بارعانىن مالىمدەدى.
ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىنا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ يسپانيا ماماندارى قوسىلدى.
ەۋروپالىق كوميسسيا توراعاسى ۋرسۋلا فون دەر ليايەننىڭ ايتۋىنشا، يتاليا، چەحيا، فرانتسيا، گەرمانيا، ليۋكسەمبۋرگ، پورتۋگاليا جانە نيدەرلاند تا ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ توپتارىن جىبەرىپ جاتىر.
