موڭعوليادا نومگون-1 جانە نومگون-2 ارحەولوگيالىق كەشەندەرىن قورعاۋعا ارنالعان قورشاۋلاردىڭ اشىلۋ ءراسىمى ءوتتى. بۇل تۋرالى Report اگەنتتىگىنىڭ قازاقستانداعى بيۋروسى ايتتى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
اتالعان ەسكەرتكىشتەردە تۇركى اكادەمياسى موڭعوليا عىلىم اكادەمياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتىمەن بىرلەسىپ بىرنەشە جىلدان بەرى اۋقىمدى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەدى.
سالتاناتتى شاراعا تۇركى اكادەمياسىنىڭ باسشىلىعى، موڭعوليانىڭ عىلىمي مەكەمەلەرىنىڭ وكىلدەرى، سونداي-اق بىرلەسكەن جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان ارحەولوگتار مەن زەرتتەۋشىلەر قاتىسقان.
«قورعاۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ سالىنۋى –نومگون اڭعارىنىڭ بىرەگەي ارحەولوگيالىق مۇراسىن ساقتاۋ باعىتىنداعى جۇمىستىڭ كەزەكتى كەزەڭى. مۇندا بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر 2019 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى جانە ولار ەكىنشى تۇرىك قاعاناتىنىڭ تاريحىنا قاتىستى جاڭا مالىمەتتەر الۋعا مۇمكىندىك بەردى»، – دەلىنگەن حابارلامادا.
حالىقارالىق عىلىمي جوبا اياسىندا بىرقاتار ماڭىزدى جاڭالىقتار اشىلدى. 2022 جىلى نومگون-2 ەسكەرتكىشىنەن كونە تۇركى جانە سوعدى جازۋلارى قاشالعان تاس ستەلانىڭ جوعارعى بولىگى تابىلعان بولاتىن. جازۋلاردى دەشيفرلاعاننان كەيىن ماماندار العاش رەت قۇتلىق قاعان تۋرالى ايتىلاتىن ءماتىن ۇزىندىلەرىن وقىدى. بۇل ەسكەرتكىشتى قاعانعا ارنالعان مەموريالدىق كەشەن رەتىندە انىقتاۋعا عىلىمي نەگىز قالادى.
كەيىنگى جىلدارى ارحەولوگتار ستەلانىڭ كونە تۇركى جانە قىتاي تىلدەرىندەگى ماتىندەر جازىلعان تومەنگى بولىگىن دە تاپتى. تۇركى اكادەمياسى، موڭعوليا عىلىم اكادەمياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتى جانە ىشكى موڭعوليا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جۇرگىزگەن بىرلەسكەن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە قىتاي تىلىندەگى جازۋدان «قۇتلىق» تيتۋلى مەن «تۇرىك» ەتنونيمى انىقتالدى. بۇل كەشەننىڭ ەكىنشى تۇرىك قاعاناتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ەلتەرىس قۇتلىق قاعان داۋىرىنە جاتاتىنىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى.
قورعاۋ قورشاۋلارىنىڭ اشىلۋى ەرتە ورتا عاسىرلارداعى تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋ ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزعا يە ەسكەرتكىشتەردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. جاڭا ينفراقۇرىلىم الداعى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋلەر مەن حالىقارالىق عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى.
«تۇركى اكادەمياسى مەن موڭعوليا عىلىم اكادەمياسىنىڭ ارحەولوگيا ينستيتۋتى نومگون اڭعارىنداعى بىرلەسكەن زەرتتەۋلەردى جالعاستىرۋعا نيەتتى. عالىمداردىڭ پىكىرىنشە، بۇل ءوڭىر جاڭا جاڭالىقتار اشۋعا زور الەۋەتكە يە. ولار كونە تۇركىلەردىڭ تاريحى مەن وركەنيەتى تۋرالى قازىرگى عىلىمي تۇسىنىكتەردى ەداۋىر تولىقتىرا الادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى تۇركى اكادەمياسى.
