بايقاعانىم، سوڭعى كەزدە اقوردا ازان-قازان ارزان پيار مەن شوۋدى جيناپ قويىپ، بۇرىن-سوڭدى بولماعان سۋىق پراگماتيزمگە كوشۋدە...
الىسقا، بارماي-اق اتىشۋلى كلەبانوۆتى الايىقشى. ەكىباستۇزداعى اۆاريا «ەسكى قازاقستاننىڭ» مونوپوليالىق مودەلىنىڭ اقىرعى ينفاركتى ەدى عوي.
كلەبانوۆ سياقتى كلاندار ونداعان جىل بويى ستراتەگيالىق ينفراقۇرىلىمدى سۇلىكشە سورىپ، ارتىندا توزىعى 80%-عا جەتكەن قازاندىقتاردى عانا قالدىردى. قازىرگى جۇيە بۇلارمەن ەشقانداي ارزان شوۋ جاساعان جوق. تاپ-تازا سۋىق اكتسيونەرلىك تىلدە سويلەستى.
جىلۋ جەلىلەرى مەن قازاندىقتار مەملەكەت باقىلاۋىنا قايتىپ، ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ مىندەتى مەن قارجىلىق جۇكتەمە قايتا ءبولىندى. سودان بەرى مىنە ەكى جىل ءوتتى. وبلىستارداعى جەو-لار ايعاي-شۋسىز، ىڭ-شىڭسىز اۋقىمدى رەكونسترۋكتسيادان ءوتىپ جاتىر.
توقاەۆ؟ توقاەۆ الگى كلەبانوۆتاردى تۇرمەگە جاپپاي، ولاردى ءوز اقشاسىنا وزدەرى قيراتقان جۇيەنى جوندەۋگە ماجبۇرلەدى. بيۋدجەتتەن كوك تيىن شىعىنداماي، «ەسكى قازاقستاننىڭ» ۇرلانعان اقشاسىن ۇلتتىق ينفراقۇرىلىمدى رەانيماتسيالاۋعا جەكتى.
استاناداعى LRT دا جەمقورلىقتىڭ سيمۆولى سەكىلدى ەستىلىپ، ەلوردانىڭ بەدەلىنە تۇسكەن ۇلكەن داق بولاتىن. ءتىپتى قوعامدا «بۇلاردى ما، بۇلاردى ءسۇرىپ تاستاۋ كەرەك» دەگەن ارىز-شاعىم دا كوبەيگەن-ءتىن.
شىنى كەرەك، بىرەۋدىڭ بۇلدىرگەن، اياقسىز قالدىرعان جوباسىن قولعا الىپ، سوڭىنا جەتكىزۋ وتە-موتە قاۋىپتى تاۋەكەل. ساياسي تۇرعىدان نازارباەۆتان مۇراعا قالعان مونۋمەنتتى تالقانداي سالۋ وڭاي بولاتىن. اقىرى نە بولدى؟ توقاەۆ جوبانى بۇزعان جوق. ەسكى رەجيمنىڭ سويقان فياسكوسى سانالعان بەتون باعانداردىڭ قۇرىلىسى ءساتتى اياقتالىپ، قالانىڭ لوگيستيكالىق كونتسەپتسياسىن تولىق وزگەرتتى.
نازارباەۆ داۋىرىندە اەس سالۋ ماسەلەسى 20 جىل بويى كوتەرىلىپ، سوڭى ساياسي ساۋداعا تىرەلىپ، تۇرالاپ تۇردى. اشىعىندا ايتقاندا ەسكى بيلىك جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الۋدان قورىقتى.
توقاەۆ بۇل ماسەلەنى دە ديپلوماتيالىق سۇزگىگە سالدى. رەفەرەندۋم ارقىلى قوعامدىق لەگيتيمدىلىك الىپ، گەوساياسي الىپتاردىڭ اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەسىنە جۇمىس ىستەتتى. اقىر سوڭى اەس ساياسي ساۋدانىڭ تاقىرىبى بولۋدان قالىپ، ناقتى تەحنيكالىق-ستراتەگيالىق جوسپارعا كوشتى.
كەشە الماتى مەن استانانىڭ اراسىندا ءجۇرىپ كەلدىم. جول دەگەن تاقتايداي تەگىس، جايناپ جاتىر. وتىز جىل بويى ءسىز بەن ءبىز قاقساپ ايتىپ كەلگەن اۋىزسۋ، جاڭا قازاندىقتار، وبلىسارالىق جولدار سياقتى پروبلەمالار قازىر دابىراسىز اتقارىلۋدا. بەكتەنوۆ ۇكىمەتى بىرتىندەپ اقشانى استانادان وزگە شالعاي وڭىرلەرگە، مونوقالالاردىڭ ىشكى ينفراقۇرىلىمىنا بۇرۋ ۇستىندە.
ەل وسىنى كۇتكەن ەدى. نازارباەۆ ءداۋىرىنىڭ نەگىزگى ەكپىنى استانا مەن الماتىعا جاسالىپ، ايماقتاردىڭ شيكىزاتتىق كولونيا رەتىندە، قاراۋسىز قالعانى قالعانى وتىرىك ەمەس. ءتىپتى، قاڭتار وقيعاسى دا وسى شەتتەتىلگەن ايماقتاردىڭ ورتالىققا دەگەن اشۋ-ىزاسىنان تۋىنداعانىن مويىنداۋ كەرەك.
توق ەتەرىن ايتقاندا، وتىز جىل بويى سالىنباعان اەس، اياقسىز قالعان LRT, توزعان جەو-لار، جولدار، تاعى باسقالار ەسكى رەجيمنىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشىپ، بولاشاق بيلىكتىڭ ميناسى رەتىندە قالدىرىپ كەتكەن ساياسي مۇراسى ەدى. قازىر وسى مينالاردى ءۇنسىز، زالالسىزداندىرۋ پروتسەسى جۇرۋدە. پرەزيدەنتتىڭ ينفراقۇرىلىمدىق ساياساتى ناتيجە بەرۋدە.
ەڭ باستىسى مۇندا ەشقانداي پيار، ۇران نەمەسە جەكە تۇلعانىڭ كۋلتى جوق.
قازاندىقتار جاڭارتىلىپ جاتىر ما؟ جاڭارتىلىپ جاتىر. سۋ تارتىلىپ جاتىر ما؟ تارتىلىپ جاتىر. بىراق بۇعان ەشكىم «توقاەۆتىڭ رەفورماسى» دەگەن لەنتا بايلاپ، سالتاناتتى جيىن جاساپ جاتقان جوق. جۇيە دابىرا قىلماي-اق، ءوز ىشىندەگى شىرىگەن تامىرلاردى ءۇنسىز اۋىستىرۋدا.
ەسكى جۇيەنىڭ تۇسىنداعى ەكسپو سياقتى پيار-جوبالارعا بولىنگەن تريلليوندار قازىر مونوقالالاردىڭ قازاندىقتارىنا، اتىراۋ مەن ماڭعىستاۋدىڭ سۋ قۇبىرلارىنا، وبلىسارالىق جولدارعا كەتىپ جاتىر.
وسىعان قاراپ اق ۇلكەن ۇيدەگى قاۋىمنىڭ پيار-مەنەدجمەنتپەن باس تارتىپ، كريزيس-مەنەدجمەنتكە كوشكەنىن سەزەسىز.
