تاجىكستان باسقا ەلدەردەن مۇناي ونىمدەرىن يمپورتتاۋ كولەمىنىڭ قىسقارۋىنا بايلانىستى يراننان 2,5 ميلليون توننادان استام مۇناي، بەنزين جانە ديزەل وتىنىن جەتكىزۋدى سۇرادى. بۇل تۋرالى تاجىكستاننىڭ كولىك مينيسترلىگى ايتتى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى تاسس-قا سىلتەمە جاساپ.
15 تامىزدا تاجىكستان دەلەگاتسياسىنىڭ تەگەرانعا جۇمىس ساپارى اياسىندا ەلدىڭ كولىك ءمينيسترى ازيم يبروحيم مەن يراننىڭ جولدار جانە قالا قۇرىلىسى ءمينيسترى فارزانە سادەك كەزدەسكەن. تاراپتار كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق، جۇك تاسىمالى، ترانزيت جانە وتىن جەتكىزۋ، سونىڭ ىشىندە يراننان تاجىكستانعا مۇناي ونىمدەرى مەن شيكى مۇناي جەتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرعان.
«الەمدەگى گەوساياسي جاعداي تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنا وتىن يمپورتىن قىسقارتۋعا اكەلدى. بۇعان دەيىن تاجىكستانعا وتىننىڭ 80 پايىزدان استامى رەسەيدەن جەتكىزىلەتىن»، – دەدى يبروحيم.
ونىڭ ايتۋىنشا، يراننان سۇرالعان وتىننىڭ جالپى كولەمى شامامەن 51 مىڭ تەمىرجول ۆاگونىنا تەڭ.
يبروحيم يران تاراپىنا وتىن تاسىمالداۋعا ارنالعان تسيستەرنا ۆاگوندارىنان ارنايى پويىزدار ۇيىمداستىرۋدى، سونداي-اق يراننىڭ تەمىرجول جەلىسى ارقىلى تاجىكستانعا وتىن جەتكىزەتىن ۆاگوندارعا «جاسىل ءدالىز» ءتارتىبىن ەنگىزۋدى ۇسىنعان. سونداي-اق تاجىكستان تاراپى يراننىڭ چاباحار پورتىندا «تاجىكستان» لوگيستيكالىق ورتالىعىن سالۋ جانە پايدالانۋ جونىندەگى كونتسەسسيالىق كەلىسىم اياسىندا جەڭىلدىكتەر بەرۋدى ۇسىنعان.
ودان بولەك، تاجىكستان كولىگىنىڭ يران اۋماعى ارقىلى اۆتوتاسىمالداۋ ماسەلەلەرىن، يران اۋەجايلارىنداعى جەرۇستى جانە ناۆيگاتسيالىق قىزمەتتەر مەن وتىنعا جەڭىلدىكتەر بەرۋدى، سونداي-اق «سومون ەير» تاجىك اۋە كومپانياسىنىڭ رەيستەرىن يراندىق ساقتاندىرۋ كومپانيالارى ارقىلى ساقتاندىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلانعان.
كولىك مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا تاجىكستان مەن يران اراسىندا 432,79 مىڭ توننا جۇك تاسىمالدانعان. بۇل 2025 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندەگى كورسەتكىشتەن 117,5 پايىزعا جوعارى. ونىڭ 333 924 تونناسى تەمىرجول كولىگىمەن، 98 866 تونناسى اۆتوموبيل كولىگىمەن جەتكىزىلگەن.
يبروحيم قازىرگى ۋاقىتتا ەكى ەل اراسىنداعى مۇناي ونىمدەرىنىڭ جىلدىق ساۋدا كولەمى شامامەن 800 مىڭ توننانى قۇرايتىنىن اتاپ وتكەن. جاڭا لوگيستيكالىق تەتىكتەر ىسكە قوسىلىپ، كورشىلەس ەلدەردىڭ ترانزيتتىك مۇمكىندىكتەرى پايدالانىلسا، بۇل كورسەتكىش بىرنەشە ەسەگە ارتۋى مۇمكىن.
تاراپتار «يران – اۋعانستان – تاجىكستان – قىتاي» جاڭا لوگيستيكالىق ءدالىزىن قۇرۋ ماسەلەسىن، ونىڭ ىشىندە تەمىرجول سالۋ جوباسىن دا تالقىلاعان. ءيبروحيمنىڭ ايتۋىنشا، بۇل باعىتتى ىسكە اسىرۋ جۇك جەتكىزۋ قاشىقتىعىن شامامەن 2 مىڭ شاقىرىمعا، ال جول ءجۇرۋ ۋاقىتىن قولدانىستاعى كەيبىر تەڭىز باعىتتارىمەن سالىستىرعاندا 10 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋى مۇمكىن.
ءوز كەزەگىندە سوەك اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋگە، سونىڭ ىشىندە ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توپتارىنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋگە جانە بىرلەسكەن جوبالاردى قولداۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن.
2025 جىلعى قاڭتاردا يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكياننىڭ تاجىكستانعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق جونىندەگى 23 قۇجاتقا قول قويىلعان ەدى. اتاپ ايتقاندا، تاراپتار چاباحار پورتى ارقىلى جۇك ءترانزيتىن دامىتۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىن قابىلداعان.
