بەلگىلى اقىن، قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى مارفۋعا ايتحوجينا 90 جاسقا تولدى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى.
مارفۋعا ايتحوجينا 1936 جىلعى 25 تامىزدا قىتايدىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى قۇلجا قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1956 جىلى قۇلجا ايەلدەر پەداگوگيكالىق گيمنازياسىن ءتامامداپ، ەڭبەك جولىن وقىتۋشىلىقتان باستادى. 1958 جىلى وتباسىمەن بىرگە كەڭەس وداعىنا كوشىپ كەلدى. 1965 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن، 1971 جىلى ماسكەۋدەگى جوعارى ادەبيەت كۋرستارىن بىتىرگەن. 1961-1969 جىلدارى «قازاق ادەبيەتى» جانە «قازاقستان مۇعالىمى» گازەتتەرىندە قىزمەت اتقاردى. اقىننىڭ العاشقى «بالقۇراق» اتتى ولەڭدەر جيناعى 1962 جىلى جارىق كوردى. كەيىن ءار جىلدارى «شىڭداعى جازۋ»، «جاستىق شاق»، «اققۋىم مەنىڭ»، «قاراكوز ايىم»، «بايانجۇرەك»، «كوزىمنىڭ قاراسى»، «اق بەسىگىم»، «اڭساۋ»، «اققۋ جۇرەك» جانە باسقا دا جىر جيناقتارى وقىرمانعا جول تارتتى.
مارفۋعا ايتحوجينانىڭ شىعارمالارى شەتەلدىك وقىرمانعا دا جەتىپ، بىرقاتار تۋىندىلارى بولگار، پولياك، ۆەنگر، چەح، پارسى جانە باسقا تىلدەرگە اۋدارىلعان.
اقىن قازاق ادەبيەتىندە سىرشىل جىرلارىمەن تانىلىپ، حالىق اراسىندا «قازاقتىڭ جىر اققۋى» دەگەن قۇرمەتتى اتقا يە بولدى. ونىڭ شىعارماشىلىعىندا تۋعان جەر، ەل مەن جەر تاعدىرى، ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن ادام سەزىمى كەڭىنەن جىرلانادى.
مارفۋعا ايتحوجينانىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اقىنعا قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتىن جولدادى. پرەزيدەنت اقىننىڭ ۇلتتىق ادەبيەت پەن مادەنيەتتى دامىتۋعا جانە قازاق پوەزياسىنىڭ ءورىسىن كەڭەيتۋگە قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.
بۇگىندە اقىننىڭ 60 جىلدان استام ۋاقىتتى قامتيتىن شىعارماشىلىق مۇراسى قازاق ادەبيەتىنىڭ ماڭىزدى بولىگى سانالادى.
ءسۇيۋ ءۇشىن
جۇرەگىم بار ءسۇيۋ ءۇشىن جارالعان،
سوعادى ۇداي جالىن الىپ جاناردان.
توڭىرەكتەن انگە، كۇيگە مالىنىپ،
توعىسادى ءبىر وزىندە بار ارمان.
سول سەزەدى ءتاتتىڭدى دە، اششىنى،
(ەمەس، ءسىرا، بۇل ءومىردىڭ قاشقىنى).
تۇيمەدەي بوپ تۇرعانمەنەن كەۋدەدە،
ءبىر وزىندە ءومىردىڭ ءور تاسقىنى.
كۇندەر قايدا
كۇندەر قايدا كەشەگى وت كورىنگەن،
گۇلدەر ىققان قۇشاققا كەشى قانداي.
كوزىڭدى جۇمىپ، اتتاپ وتكەنىڭمەن،
مەن ونى وتىرا المان ەسىمە الماي.
اسپان دا جارقىراتىپ جۇلدىزدارىن،
سامال جاندى كەتەتىن ايىقتىرىپ.
ءتۇن پەردەسى ءتۇسىرىپ قۇندىز قالىڭ،
شاقىراتىن قۇشاعىن جايىپ تۇرىپ.
سەرۋەندەپ كەش بولسا شىعاتىنبىز،
الدىمىزدا كەڭ دالا الاڭ اشىق.
كورىنسە ۇلكەن كىسى ىعاتىنبىز،
ەكەۋمىزدى وت سەزىم الا قاشىپ.
سوعادى جۇرەك
نۇر كۇلكىسى جۇزىنەن ايىقپاعان،
وتىر جالعىز تەڭسەلىپ قايىقتا ادام.
بايەك بولىپ ەركە وزەن كەلە جاتىر،
تولقىن-تولقىن قۇشاعىن جايىپ ماعان.
كەلە جاتىر جەلكىلدەپ تولقىن جالى،
كەۋدەمدى جاڭا كۇيمەن تولتىرعالى.
و، داريعا، جالت بەرىپ جالىن اتىپ،
جۇرەگىم دە وسىلاي تولقىر ما ءالى.
تىنار ما تولقىن ءۇنى گۇرسىلدەگەن،
سوعادى جۇرەك قاتتى دۇرسىلدەگەن.
وتتان ىستىق جاستىقتىڭ قۇشاعىندا،
بالقىپ كەتپەي سەن قايتىپ تۇرسىڭ، دەنەم.
ساعىندىردى
كەڭ دالاعا جاۋاتىن قارداي قالىڭ،
اتاجۇرتقا كوپ ەدi ارناعانىم.
ارناۋىمدى ولەڭمەن ءورiپ كەلەم،
سامالىنداي ەسiلiپ ساردالانىڭ!
سامالىنداي سارقىلماي ساردالانىڭ،
كiندiك قان تامعان جەرگە سان قارادىم.
زارى ەمەس جەكە باستىڭ،
زامان زارى،
ايتپاۋعا ونى قايتالاپ،
بار ما امالىم؟!.
جاۋتاڭداۋمەن وتكەردiك جالىن كۇندi,
كوڭiلدi ەمەس، سوندىقتان əنiم مۇڭدى.
مۇڭدى əنiمدi قايتالاپ قوڭىر سامال،
ارالاپ كەتكەن،
تاۋلار،
ساعىم قىردى!..
ارالاپ كەتكەن الىس، ساعىم قىردى،
جانىم – جىرلى،
اتاتىن تاڭىم – نۇرلى!
بولسا-داعى باس كەسپەك،
تiل كەسپەك جوق،
ساعىندىردى تۋعان جەر،
ساعىندىردى!..
جانىم – جىرلى،
اتاتىن تاڭىم – نۇرلى،
بارادى اسىپ سالعان əنiم قىردى.
كوندiكپەس اساۋ ەدiم، امالىم نە،
ساعىنىش مەنi ەركiنە باعىندىردى!..
