دەپۋتات ترەش-ستريمينگكە زاڭنامالىق جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋدى ۇسىندى

قازاقستاندا الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى تىكەلەي ەفيرلەردە قورلاۋ، بالاعات سوزدەر ايتۋ، قاۋىپتى پرانكتەر ۇيىمداستىرۋ جانە ادەيى ارانداتۋشى كونتەنت تاراتۋ جاعدايلارى جيىلەپ بارادى. قۇرىلتايداعى «ادىلەت» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ دەپۋتاتى جارقىنبەك امانتايۇلى وسى ماسەلەگە نازار اۋدارىپ، ۇكىمەتكە بىرقاتار ۇسىنىس جولدادى.
 
دەپۋتات مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ارمان قىرىقباەۆ پەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرجان سادەنوۆكە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ قوعام ءومىرىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، TikTok, Instagram جانە باسقا دا پلاتفورمالاردا تىكەلەي ەفيرلەردىڭ اۋديتورياسى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدى.
 
الايدا تسيفرلىق كەڭىستىكتىڭ دامۋىمەن قاتار ونىڭ كولەڭكەلى تۇستارى دا بايقالا باستاعان.
 
«تىكەلەي ەفيردە بالاعات ءسوز ايتۋ، ادامدى قورلاۋ، ار-نامىسىنا تيۋ، قاۋىپتى پرانكتەر ۇيىمداستىرۋ جيىلەپ بارادى. ستريمەرلەردىڭ كەيبىرى مۇنى ادەيى جاسايدى. سەبەبى دورەكى ءارى ارانداتۋشى كونتەنت كوپ قارالىم جينايدى. ال قارالىم لايك پەن دوناتقا، كەيدە جارنامادان تۇسەتىن تابىسقا ۇلاسادى»، – دەدى دەپۋتات.
 
ونىڭ پىكىرىنشە، وسىلايشا زاڭعا قايشى ارەكەتتەر كەي جاعدايدا اقشا تابۋدىڭ قۇرالىنا اينالىپ وتىر.
 
دەپۋتات بۇل ماسەلەنىڭ «ادىلەت» پارتياسى وكىلدەرىنىڭ سايلاۋالدى كەزدەسۋلەرى كەزىندە ازاماتتار تاراپىنان دا ءجيى كوتەرىلگەنىن ايتتى.
 
قۇقىققا قايشى كونتەنت ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك
 
جارقىنبەك امانتايۇلى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مۇنداي فاكتىلەر بويىنشا بىرقاتار شارا قابىلداعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە، قۇقىققا قايشى كونتەنت تاراتقان كەيبىر الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلارى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
 
«بۇل – ماسەلەنىڭ بار ەكەنىن كورسەتەتىن ناقتى دەرەك»، – دەدى دەپۋتات.
 
ول مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرنەشە رەت ايتقان «زاڭ مەن ءتارتىپ» قاعيداتى تسيفرلىق كەڭىستىكتە دە تولىق ساقتالۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
 
«زاڭ مەن ءتارتىپتىڭ تالابى تسيفرلىق كەڭىستىكتە دە بىردەي قاتاڭ ءارى ناقتى ورىندالۋى كەرەك. «ادىلەت» پارتياسى وسىعان ەرەكشە ءمان بەرەدى»، – دەدى ول.
 
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، الەۋمەتتىك جەلىدەگى تىكەلەي ەفيرلەر بارعان سايىن كوممەرتسيالىق سيپات الىپ كەلەدى. كەيبىر ستريمەرلەر اۋديتوريانى كوبەيتۋ ءۇشىن ادەيى جانجال ۇيىمداستىرىپ، ادامداردى مازاقتاپ، قورلايدى. ءتىپتى تىكەلەي ەفير بارىسىندا قوعامدا قابىلدانبايتىن انايى ارەكەتتەرگە باراتىن جاعدايلار دا كەزدەسەدى.
 
مۇنداي كونتەنتتى ءبىر مەزەتتە ءارتۇرلى جاستاعى، ونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعان مىڭداعان ادام كورۋى مۇمكىن.
 
شەتەلدىك تاجىريبە دە نازاردان تىس قالماۋى كەرەك
 
دەپۋتات مىسال رەتىندە قىتايدا پرانك جاساعانى ءۇشىن قازاقستان ازاماتىنىڭ جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان جاعدايىن كەلتىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، كوپشىلىك نازارىن اۋدارۋ ماقساتىنداعى مۇنداي ارەكەتتەر قازاقستاننىڭ ابىرويىنا نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن.
 
سونىمەن قاتار دەپۋتات اقش پەن ەۋروپالىق وداقتاعى تسيفرلىق كەڭىستىكتى رەتتەۋ تاجىريبەسىنە توقتالدى.
 
اتاپ ايتقاندا، اقش-تا فەدەرالدىق ساۋدا كوميسسياسى (FTC) تسيفرلىق جارناماداعى اشىقتىققا جانە جارنامالىق كونتەنتتى ءتيىستى تۇردە بەلگىلەۋگە تالاپتار قويادى. ال ەۋروپالىق وداقتىڭ Digital Services Act (DSA) قۇجاتى پلاتفورمالاردىڭ زاڭسىز كونتەنتكە قاتىستى جاۋاپكەرشىلىگىن جانە پايدالانۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتكەن.
 
«ياعني بۇل – قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىك پەن كوممەرتسيالىق مۇددە توعىسقان جاڭا تسيفرلىق ورتاعا اينالىپ وتىر»، – دەدى جارقىنبەك امانتايۇلى.
 
سونىمەن بىرگە دەپۋتات ۇسىنىستار ءسوز بوستاندىعىن شەكتەۋگە باعىتتالماعانىن باسا ايتتى.
 
ء«بىز ءسوز بوستاندىعىن شەكتەۋدى ۇسىنبايمىز. كەرىسىنشە، ءسوز بوستاندىعى مەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ناقتى شەكاراسى بەلگىلەنۋى كەرەك»، – دەدى ول.
 
دەپۋتات ۇكىمەتكە ءتورت ۇسىنىس جاسادى
 
وسىعان بايلانىستى جارقىنبەك امانتايۇلى ۇكىمەتتەن:
 
1. «ترەش-ستريمينگ» ۇعىمىن زاڭنامالىق تۇرعىدان ناقتى ايقىنداپ، زورلىق-زومبىلىقتى، قاۋىپتى پرانكتەردى، قورلاۋ مەن ادەيى ارانداتۋشى ارەكەتتەردى تىكەلەي ەفيردە ناسيحاتتاعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋدى;
2. TikTok, Instagram, YouTube جانە باسقا دا پلاتفورمالارمەن بىرلەسىپ، قۇقىققا قايشى تىكەلەي ەفيرلەردى جەدەل انىقتاۋ، بۇعاتتاۋ جانە ولاردىڭ اۆتورلارىن سايكەستەندىرۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىن قالىپتاستىرۋدى;
3. ازاماتتاردى ولاردىڭ كەلىسىمىنسىز ەفيرگە شىعارۋ، سونداي-اق ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىنە نۇقسان كەلتىرۋ جاعدايلارىندا جابىرلەنۋشىلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتۋدى;
4. تىكەلەي ەفيرلەر مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى قۇقىققا قايشى كونتەنتكە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزەتىن بىرىڭعاي مەملەكەتتىك جۇيە قالىپتاستىرىپ، ونىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا قوعامعا اشىق اقپارات بەرۋدى ۇسىندى.
 
دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە، الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى اۋديتوريا مەن كوممەرتسيالىق بەلسەندىلىك وسكەن سايىن تسيفرلىق كەڭىستىكتەگى جاۋاپكەرشىلىك ماسەلەسى دە وزەكتى بولا تۇسەدى. سوندىقتان زاڭ تالاپتارىنىڭ ونلاين ورتادا دا ناقتى ورىندالۋى ماڭىزدى.