Deputat treş-strimingke zaŋnamalyq jauapkerşılıktı küşeitudı ūsyndy

Qazaqstanda äleumettık jelılerdegı tıkelei efirlerde qorlau, balaǧat sözder aitu, qauıptı prankter ūiymdastyru jäne ädeiı arandatuşy kontent taratu jaǧdailary jiılep barady. Qūryltaidaǧy «Ädılet» partiiasy fraksiiasynyŋ deputaty Jarqynbek Amantaiūly osy mäselege nazar audaryp, Ükımetke bırqatar ūsynys joldady.
 
Deputat Mädeniet jäne aqparat ministrı Arman Qyryqbaev pen Işkı ıster ministrı Erjan Sadenovke joldaǧan deputattyq saualynda äleumettık jelılerdıŋ qoǧam ömırınıŋ ajyramas bölıgıne ainalǧanyn atap öttı. Onyŋ aituynşa, TikTok, Instagram jäne basqa da platformalarda tıkelei efirlerdıŋ auditoriiasy jyldan jylǧa artyp keledı.
 
Alaida sifrlyq keŋıstıktıŋ damuymen qatar onyŋ köleŋkelı tūstary da baiqala bastaǧan.
 
«Tıkelei efirde balaǧat söz aitu, adamdy qorlau, ar-namysyna tiiu, qauıptı prankter ūiymdastyru jiılep barady. Strimerlerdıŋ keibırı mūny ädeiı jasaidy. Sebebı dörekı ärı arandatuşy kontent köp qaralym jinaidy. Al qaralym laik pen donatqa, keide jarnamadan tüsetın tabysqa ūlasady», – dedı deputat.
 
Onyŋ pıkırınşe, osylaişa zaŋǧa qaişy äreketter kei jaǧdaida aqşa tabudyŋ qūralyna ainalyp otyr.
 
Deputat būl mäselenıŋ «Ädılet» partiiasy ökılderınıŋ sailaualdy kezdesulerı kezınde azamattar tarapynan da jiı köterılgenın aitty.
 
Qūqyqqa qaişy kontent üşın jauapkerşılık
 
Jarqynbek Amantaiūly Işkı ıster ministrlıgı mūndai faktıler boiynşa bırqatar şara qabyldaǧanyn atap öttı. Onyŋ sözınşe, qūqyqqa qaişy kontent taratqan keibır äleumettık jelı qoldanuşylary äkımşılık jauapkerşılıkke tartylǧan.
 
«Būl – mäselenıŋ bar ekenın körsetetın naqty derek», – dedı deputat.
 
Ol Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev bırneşe ret aitqan «Zaŋ men tärtıp» qaǧidaty sifrlyq keŋıstıkte de tolyq saqtaluy tiıs ekenın atap öttı.
 
«Zaŋ men tärtıptıŋ talaby sifrlyq keŋıstıkte de bırdei qataŋ ärı naqty oryndaluy kerek. «Ädılet» partiiasy osyǧan erekşe män beredı», – dedı ol.
 
Deputattyŋ aituynşa, äleumettık jelıdegı tıkelei efirler barǧan saiyn kommersiialyq sipat alyp keledı. Keibır strimerler auditoriiany köbeitu üşın ädeiı janjal ūiymdastyryp, adamdardy mazaqtap, qorlaidy. Tıptı tıkelei efir barysynda qoǧamda qabyldanbaityn anaiy äreketterge baratyn jaǧdailar da kezdesedı.
 
Mūndai kontenttı bır mezette ärtürlı jastaǧy, onyŋ ışınde kämeletke tolmaǧan myŋdaǧan adam köruı mümkın.
 
Şeteldık täjıribe de nazardan tys qalmauy kerek
 
Deputat mysal retınde Qytaida prank jasaǧany üşın Qazaqstan azamatynyŋ jauapkerşılıkke tartylǧan jaǧdaiyn keltırdı. Onyŋ aituynşa, köpşılık nazaryn audaru maqsatyndaǧy mūndai äreketter Qazaqstannyŋ abyroiyna nūqsan keltıruı mümkın.
 
Sonymen qatar deputat AQŞ pen Europalyq Odaqtaǧy sifrlyq keŋıstıktı retteu täjıribesıne toqtaldy.
 
Atap aitqanda, AQŞ-ta Federaldyq sauda komissiiasy (FTC) sifrlyq jarnamadaǧy aşyqtyqqa jäne jarnamalyq kontenttı tiıstı türde belgıleuge talaptar qoiady. Al Europalyq Odaqtyŋ Digital Services Act (DSA) qūjaty platformalardyŋ zaŋsyz kontentke qatysty jauapkerşılıgın jäne paidalanuşylardyŋ qūqyqtaryn qorǧau tetıkterın küşeitken.
 
«Iаǧni būl – qūqyqtyq jauapkerşılık pen kommersiialyq müdde toǧysqan jaŋa sifrlyq ortaǧa ainalyp otyr», – dedı Jarqynbek Amantaiūly.
 
Sonymen bırge deputat ūsynystar söz bostandyǧyn şekteuge baǧyttalmaǧanyn basa aitty.
 
«Bız söz bostandyǧyn şekteudı ūsynbaimyz. Kerısınşe, söz bostandyǧy men jauapkerşılıktıŋ naqty şekarasy belgılenuı kerek», – dedı ol.
 
Deputat Ükımetke tört ūsynys jasady
 
Osyǧan bailanysty Jarqynbek Amantaiūly Ükımetten:
 
1. «Treş-striming» ūǧymyn zaŋnamalyq tūrǧydan naqty aiqyndap, zorlyq-zombylyqty, qauıptı prankterdı, qorlau men ädeiı arandatuşy äreketterdı tıkelei efirde nasihattaǧany üşın jauapkerşılıktı küşeitudı;
2. TikTok, Instagram, YouTube jäne basqa da platformalarmen bırlesıp, qūqyqqa qaişy tıkelei efirlerdı jedel anyqtau, būǧattau jäne olardyŋ avtorlaryn säikestendırudıŋ tiımdı tetıgın qalyptastyrudy;
3. Azamattardy olardyŋ kelısımınsız efirge şyǧaru, sondai-aq ar-namysy men qadır-qasietıne nūqsan keltıru jaǧdailarynda jäbırlenuşılerdıŋ qūqyqtaryn qorǧau tetıkterın küşeitudı;
4. Tıkelei efirler men äleumettık jelılerdegı qūqyqqa qaişy kontentke tūraqty monitoring jürgızetın bıryŋǧai memlekettık jüie qalyptastyryp, onyŋ nätijelerı boiynşa qoǧamǧa aşyq aqparat berudı ūsyndy.
 
Deputattyŋ pıkırınşe, äleumettık jelılerdegı auditoriia men kommersiialyq belsendılık ösken saiyn sifrlyq keŋıstıktegı jauapkerşılık mäselesı de özektı bola tüsedı. Sondyqtan zaŋ talaptarynyŋ onlain ortada da naqty oryndaluy maŋyzdy.