الماتى اكىمدىگىندە قالاداعى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
الماتى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ابزال نۇكەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۆەدومستۆوارالىق وتىرىستا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالاردىڭ ءبىلىم الۋ پروتسەسىنىڭ ۇزىلىسسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ تاقىرىبى قوزعالدى. سونىمەن قاتار 2026–2027 وقۋ جىلىندا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋگە قاجەتتىلىگى بار بالالارعا ارنايى پسيحولوگيالىق، پەداگوگيالىق قولداۋ كورسەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن ورنالاستىرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلدى.
ابزال نۇكەنوۆ ينكليۋزيۆتى جانە ارنايى ءبىلىم بەرۋ - مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە، ءاربىر بالانىڭ ساپالى ءبىلىم الۋعا دەگەن قۇقىعىن تۇگەلدەي قامتاماسىز ەتۋ، ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە بالالارعا قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋ قاجەت.
- مەملەكەت باسشىسى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. الماتى قالاسىندا بۇل باعىتتا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. دەگەنمەن، ارنايى پسيحولوگيالىق، پەداگوگيالىق قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگى، مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىن ءتيىمدى ىسكە اسىرىلۋى، مەديتسينالىق قورىتىندىلاردىڭ نەگىزدىلىگى جانە بالالاردىڭ ءبىلىم الۋ پروتسەسىنىڭ ۇزىلىسسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋگە ساۋىقتىرۋ، الەۋمەتتىك قورعاۋ جانە بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار كەشەندى شارالاردى ىسكە اسىرۋ قاجەت، - دەدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
جيىن بارىسىندا الماتى قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساكەن ارالباەۆ قالاداعى ينكليۋزيۆتى جانە ارنايى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ جۇمىسىنا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، قالادا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالاردى قولداۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك ۇيىمداردى قوسقاندا 58 ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە 8 مەكتەپ-ينتەرنات بار. وندا 2 919 بالا ءبىلىم الادى: 1 955 بالا ينتەرناتتا تۇرادى، 924 بالا ۇيدە وقيدى. سونىمەن قاتار 10 پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق تۇزەتۋ كابينەتى (پپتك) جانە 15 بالاباقشا جۇمىس ىستەيدى. پپتك-لاردا 3 158 بالا، تۇزەتۋ بالاباقشالارىندا 1 126 بالا قامتىلعان. جالپى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى بويىنشا 227 مەكتەپتە 6 394 بالا قامتىلعان.
باسقارما باسشىسى سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى - كادر تاپشىلىعى ەكەنىن ايتتى. اتالعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا 1 636 قولداۋ مامانى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە 422 پسيحولوگ، 796 پەداگوگ-اسسيستەنت، 225 دەفەكتولوگ جانە 193 لوگوپەد بار. قازىرگى ۋاقىتتا 362 مامانعا تاپشىلىق بايقالادى. اتاپ ايتقاندا، 270 پەداگوگ-اسسيستەنت قاجەت. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كەلەسى جىلدان باستاپ پەداگوگتاردىڭ جالاقىسىن 50%-عا كوتەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ابزال نۇكەنوۆ كادر تاپشىلىعىن ازايتۋ ءۇشىن قاجەتتى مامانداردى دايارلاۋ بويىنشا جوو-لارمەن بىرلەسكەن جۇمىستى دامىتۋدى تاپسىردى. سونداي-اق، مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى.
ودان بولەك پمپك جانە پپتك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ازاماتتاردىڭ شاعىمدارىن ەسكەرۋ قاجەتتىلىگى ايتىلدى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ولاردىڭ قىزمەت ساپاسىنا بايلانىستى كەرى بايلانىس قۇرالدارىن ۇيىمداستىرۋدى تاپسىردى.
جيىن كەزىندە ساكەن ارالباەۆ كەيىنگى ءتورت جىلدا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار (ەبق) بالالار سانى ەكى ەسەدەن اسىپ، 30,7 مىڭعا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان بۇگىندە قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بويىنشا جۇمىستار قولعا الىنعان. الداعى ۋاقىتتا اۋەزوۆ جانە تۇركسىب اۋداندارىندا ەكى پسيحولوگيالىق-پەداگوگيالىق تۇزەتۋ كابينەتتەرىن اشۋدى جوسپارلانعان. وعان قوسا، №164 مەكتەپتىڭ جانە №41 مەكتەپتىڭ بۇرىنعى عيماراتى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتارى رەتىندە قايتا اشىلماق. ال وربيتا شاعىناۋدانىنداعى بۇرىنعى بالاباقشا عيماراتىندا اۋتيزم ورتالىعى رەتىندە قايتا قۇرۋ بويىنشا قۇجات دايىندالىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار ناۋرىزباي جانە الاتاۋ اۋداندارىندا ءۇش جەر تەلىمىن ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتتارىنىڭ قۇرىلىسىنا ءبولۋ جوسپارلانعان. ابزال نۇكەنوۆ مۇنداي مەكەمەلەردى قالانىڭ ءار اۋدانىندا اشۋ - قالا تۇرعىندارى ءۇشىن قولجەتىمدىلىكتى ارتتىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارمەن جۇمىس بارىسىندا سەلقوستىققا جول بەرۋگە بولمايتىنىن حابارلادى. سونداي-اق وسى باعىتتا مەملەكەت تاراپىنان بولىنگەن بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى ءارى ءتيىمدى پايدالانۋىن قاداعالاۋدى تالاپ ەتتى.
- وكىنىشكە قاراي، قازىرگى تاڭدا ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالاردىڭ سانى ايتارلىقتاي ارتىپ كەلە جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان بۇل باعىتتا جۇمىلىپ، بەلسەندى تۇردە ارەكەت ەتۋىمىز قاجەت. ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ ساپاسىن تومەندەتۋگە، نەگىزسىز قارجىلاندىرۋعا جانە زاڭناما تالاپتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرىلمەۋى ءتيىس، - دەدى ول.
جيىن بارىسىندا جاۋاپتى ماماندارعا قىسقى مەزگىلگە وقۋ ورىندارىنىڭ، ونىڭ ىشىندە مەكتەپ-ينتەرناتتارىنىڭ دايىندىعىن كۇشەيتۋ تاپسىرىلدى.
ابزال نۇكەنوۆ ءوز سوزىندە الەۋمەتتىك وسال توپتاعى وتباسىلاردىڭ بالالارىن مەكتەپ-ينتەرناتقا ورنالاستىرۋ جۇيەسىن رەتتەۋ قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى. ايتۋىنشا، بالالاردى ىرىكتەۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ، قۇقىقتىق نەگىزدە ەسكىرگەن تالاپتاردى وزەكتەندىرۋ كەرەك. ول مۇنداي مەكتەپتەرگە ومىرلىك قيىن جاعدايداعى، شىنايى مۇقتاج وتباسىلاردىڭ بالالارىنا ورىن بەرىلۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
