Almaty äkımdıgınde qaladaǧy inkliuzivtı bılım berudıŋ özektı mäselelerı talqylandy.
Almaty äkımınıŋ orynbasary Abzal Nükenovtyŋ töraǧalyǧymen ötken vedomstvoaralyq otyrysta erekşe bılım berudı qajet etetın balalardyŋ bılım alu prosesınıŋ üzılıssızdıgın qamtamasyz etu taqyryby qozǧaldy. Sonymen qatar 2026–2027 oqu jylynda erekşe bılım beruge qajettılıgı bar balalarǧa arnaiy psihologiialyq, pedagogiialyq qoldau körsetu boiynşa memlekettık bılım beru tapsyrysyn ornalastyru mäselesı qarastyryldy.
Abzal Nükenov inkliuzivtı jäne arnaiy bılım beru - memlekettık bılım beru saiasatynyŋ basym baǧyttarynyŋ bırı ekenın atap öttı. Onyŋ sözınşe, ärbır balanyŋ sapaly bılım aluǧa degen qūqyǧyn tügeldei qamtamasyz etu, erekşe bılım berudı qajet etetın balalardyŋ qūqyqtaryn qorǧau jäne balalarǧa qajettı qoldau körsetu qajet.
- Memleket basşysy inkliuzivtı bılım berudı damytuǧa erekşe köŋıl bölıp otyr. Almaty qalasynda būl baǧytta jüielı jūmystar jürgızılude. Degenmen, arnaiy psihologiialyq, pedagogiialyq qyzmetterdıŋ qoljetımdılıgı, memlekettık bılım beru tapsyrysyn tiımdı ıske asyryluy, medisinalyq qorytyndylardyŋ negızdılıgı jäne balalardyŋ bılım alu prosesınıŋ üzılıssızdıgın qamtamasyz etu mäselelerı erekşe nazar audarudy talap etedı. Atalǧan mäselenı şeşu üşın bılım beruge sauyqtyru, äleumettık qorǧau jäne balalardyŋ qūqyqtaryn qorǧau salasyna qatysty bırqatar keşendı şaralardy ıske asyru qajet, - dedı qala äkımınıŋ orynbasary.
Jiyn barysynda Almaty qalasy Bılım basqarmasynyŋ basşysy Säken Aralbaev qaladaǧy inkliuzivtı jäne arnaiy bılım beru mekemelerınıŋ jūmysyna toqtalyp öttı. Onyŋ aituynşa, qalada erekşe bılım berudı qajet etetın balalardy qoldau üşın memlekettık jäne jekemenşık ūiymdardy qosqanda 58 arnaiy bılım beru ūiymdary jūmys ısteidı. Onyŋ ışınde 8 mektep-internat bar. Onda 2 919 bala bılım alady: 1 955 bala internatta tūrady, 924 bala üide oqidy. Sonymen qatar 10 psihologiialyq-pedagogikalyq tüzetu kabinetı (PPTK) jäne 15 balabaqşa jūmys ısteidı. PPTK-larda 3 158 bala, tüzetu balabaqşalarynda 1 126 bala qamtylǧan. Jalpy bılım beru ūiymdary boiynşa 227 mektepte 6 394 bala qamtylǧan.
Basqarma basşysy saladaǧy özektı mäselelerdıŋ bırı - kadr tapşylyǧy ekenın aitty. Atalǧan bılım beru ūiymdarynda 1 636 qoldau mamany jūmys ısteidı. Onyŋ ışınde 422 psiholog, 796 pedagog-assistent, 225 defektolog jäne 193 logoped bar. Qazırgı uaqytta 362 mamanǧa tapşylyq baiqalady. Atap aitqanda, 270 pedagog-assistent qajet. Būl mäselenı şeşu üşın kelesı jyldan bastap pedagogtardyŋ jalaqysyn 50%-ǧa köteru josparlanyp otyr.
Abzal Nükenov kadr tapşylyǧyn azaitu üşın qajettı mamandardy daiarlau boiynşa JOO-larmen bırlesken jūmysty damytudy tapsyrdy. Sondai-aq, mamandardyŋ bılıktılıgın arttyru boiynşa jūmystardy ūiymdastyru qajet ekenın mälımdedı.
Odan bölek PMPK jäne PPTK qyzmet körsetu sapasyn arttyru jäne azamattardyŋ şaǧymdaryn eskeru qajettılıgı aityldy. Qala äkımınıŋ orynbasary olardyŋ qyzmet sapasyna bailanysty kerı bailanys qūraldaryn ūiymdastyrudy tapsyrdy.
Jiyn kezınde Säken Aralbaev keiıngı tört jylda erekşe bılım beru qajettılıkterı bar (EBQ) balalar sany ekı eseden asyp, 30,7 myŋǧa jetkenın atap öttı. Sondyqtan bügınde qajettı infraqūrylymdy damytu boiynşa jūmystar qolǧa alynǧan. Aldaǧy uaqytta Äuezov jäne Türksıb audandarynda ekı psihologiialyq-pedagogiialyq tüzetu kabinetterın aşudy josparlanǧan. Oǧan qosa, №164 mekteptıŋ jäne №41 mekteptıŋ būrynǧy ǧimaraty erekşe qajettılıkterı bar balalarǧa arnalǧan mektep-internattary retınde qaita aşylmaq. Al Orbita şaǧynaudanyndaǧy būrynǧy balabaqşa ǧimaratynda autizm ortalyǧy retınde qaita qūru boiynşa qūjat daiyndalyp jatyr.
Sonymen qatar Nauryzbai jäne Alatau audandarynda üş jer telımın arnaiy mektep-internattarynyŋ qūrylysyna bölu josparlanǧan. Abzal Nükenov mūndai mekemelerdı qalanyŋ är audanynda aşu - qala tūrǧyndary üşın qoljetımdılıktı arttyratynyn atap öttı.
Qala äkımınıŋ orynbasary erekşe bılım berudı qajet etetın balalarmen jūmys barysynda selqostyqqa jol beruge bolmaitynyn habarlady. Sondai-aq osy baǧytta memleket tarapynan bölıngen biudjet qarajatynyŋ maqsatty ärı tiımdı paidalanuyn qadaǧalaudy talap ettı.
- Ökınışke qarai, qazırgı taŋda erekşe bılım beru qajettılıkterı bar balalardyŋ sany aitarlyqtai artyp kele jatqanyn körıp otyrmyz. Sondyqtan būl baǧytta jūmylyp, belsendı türde äreket etuımız qajet. Erekşe qajettılıkterı bar balalarǧa körsetıletın qyzmettıŋ sapasyn tömendetuge, negızsız qarjylandyruǧa jäne zaŋnama talaptarynyŋ būzyluyna jol berılmeuı tiıs, - dedı ol.
Jiyn barysynda jauapty mamandarǧa qysqy mezgılge oqu oryndarynyŋ, onyŋ ışınde mektep-internattarynyŋ daiyndyǧyn küşeitu tapsyryldy.
Abzal Nükenov öz sözınde äleumettık osal toptaǧy otbasylardyŋ balalaryn mektep-internatqa ornalastyru jüiesın retteu qajet ekenın mälımdedı. Aituynşa, balalardy ırıkteudıŋ aşyqtyǧyn qamtamasyz etu, qūqyqtyq negızde eskırgen talaptardy özektendıru kerek. Ol mūndai mektepterge ömırlık qiyn jaǧdaidaǧy, şynaiy mūqtaj otbasylardyŋ balalaryna oryn berıluı tiıs ekenın atap öttı.
