فوتو: Anadolu
يراندا 2026 جىلدىڭ باسىندا ەلدىڭ 31 پروۆينتسياسىن قامتىعان جاپپاي نارازىلىقتار كەزىندە كەمىندە 53 مىڭ 777 ادام ۇستالعان. مىڭداعان ادام قازا تاۋىپ، تۇتقىندارعا قاتىستى ازاپتاۋ مەن قاتىگەزدىك كورسەتۋ دەرەكتەرى تىركەلگەن. بۇل تۋرالى بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ يرانداعى ادام قۇقىقتارىنىڭ احۋالى جونىندەگى بايانداماسىندا ايتىلعان، دەپ حپبارلايدى "ادىرنا".
يران بيلىگى بۇۇ-عا ۇستالعانداردىڭ كوپشىلىگى تەرگەۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن بوساتىلعانىن حابارلاعان. الايدا بۇۇ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى جوعارعى كوميسسار باسقارماسىنا تۇسكەن مالىمەتتەردە نەگىزسىز تۇتقىنداۋ، ادامداردىڭ ءىز-ءتۇزسىز جوعالۋى جانە ولاردى سىرتقى الەممەن بايلانىسسىز ۇستاۋ جاعدايلارى كورسەتىلگەن.
نارازىلىقتار 2025 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا ەلدەگى ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى باستالعان. 2026 جىلعى 8 قاڭتارعا قاراي شەرۋشىلەردىڭ تالاپتارى ساياسي وزگەرىستەر جاساۋعا شاقىرۋمەن تولىقتى. بۇۇ-نىڭ تاۋەلسىز حالىقارالىق تەرگەۋ ميسسياسى نارازىلىقتاردى كۇشپەن باسۋ ارەكەتىن 1979 جىلعى رەۆوليۋتسيادان بەرگى ەڭ قاندى وقيعا بولۋى مۇمكىن دەپ باعالاعان.
يران ۇكىمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، 8-9 قاڭتار كۇندەرى 3 مىڭ 117 ادام قازا تاپقان. ولاردىڭ 2 مىڭ 427-ءسى نارازىلىققا قاتىسۋشىلار مەن قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بولعان. ال HRANA قۇقىق قورعاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگىنە سايكەس، 23 اقپانعا دەيىن 7 007 شەرۋشى، 70 كەزدەيسوق ءوتىپ بارا جاتقان ادام جانە قاۋىپسىزدىك كۇشتەرى مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 207 قىزمەتكەرى كوز جۇمعان.
ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا تاعى 11 700-دەن استام ءولىم دەرەگى تەكسەرىلىپ جاتقان. ينتەرنەتتىڭ ءوشىرىلۋى، ادامداردىڭ جوعالىپ كەتۋى جانە قۋعىن-سۇرگىن قاۋپى قازا تاپقانداردىڭ ناقتى سانىن انىقتاۋعا كەدەرگى كەلتىرگەن.
بۇۇ بايانداماسىندا قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىنىڭ كەمىندە 14 پروۆينتسياداعى اۋرۋحانالار مەن جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ورىندارىندا رەيد جۇرگىزگەنى دە ايتىلعان. ولار جارالانعان شەرۋشىلەردى ىزدەپ، كەيبىرىن ۇستاپ، بەلگىسىز باعىتقا الىپ كەتكەن. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى دە قىسىم مەن قۋدالاۋعا ۇشىراعان.
سونىمەن قاتار تۇرمەلەردە تۇتقىنداردى ۇرىپ-سوعۋ، ەلەكتر توگىمەن ازاپتاۋ، سۋعا تۇنشىقتىرۋ ارەكەتىن جاساۋ جانە اياق-قولىنان ءىلىپ قويۋ سياقتى قاتىگەزدىك دەرەكتەرى تىركەلگەن. نارازىلىق كەزىندە ۇستالعان 30-دان استام ايەلدىڭ «ۆاكيلاباد» تۇرمەسىندە سانيتارلىق تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن جاعدايدا وتىرعانى حابارلانعان.
باياندامادا يرانداعى ءولىم جازاسىنا قاتىستى جاعداي دا سىنعا الىنعان. 2025 جىلى ەلدە كەمىندە 1 639 ادام ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن. ال 2026 جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىندا تاعى 151 ادام وسىنداي جازاعا تارتىلعان. نارازىلىقتارعا قاتىسى بار دەگەن ايىپپەن كەمىندە 53 ادام ءولىم جازاسىن كۇتىپ وتىرعان.
بۇدان بولەك، 2026 جىلعى 28 اقپاندا اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى بىرلەسكەن اسكەري سوققىلارىنان كەيىن ەلدەگى جاعداي ودان ءارى كۇردەلەنە تۇسكەن. يراننىڭ سوعىس شەيىتتەر مەن ارداگەرلەر ىستەرى جونىندەگى قورىنىڭ مالىمەتىنشە، 40 كۇندىك اسكەري قيمىلدار بارىسىندا 3 مىڭ 468 ادام قازا تاپقان. ولاردىڭ 45 پايىزى بەيبىت تۇرعىندار بولعان.
يراننىڭ سوت-مەديتسينالىق ۇيىمى 383 بالانىڭ جانە 496 ايەلدىڭ كوز جۇمعانىن حابارلاعان. سونداي-اق 28 اقپاندا ميناب قالاسىنداعى باستاۋىش مەكتەپكە جاسالعان سوققى سالدارىنان 168 بالا مەن مۇعالىمدەرى قازا تاپقانى ايتىلعان. اقش قورعانىس مينيسترلىگى بۇل وقيعاعا قاتىستى تەرگەۋ جۇرگىزىپ جاتقانىن راستاعانىمەن، ونىڭ ناتيجەلەرى ءالى جاريالانباعان.
اسكەري قيمىلدار سالدارىنان كەمىندە 1 200 وقۋ ورنى، 240 مەديتسينالىق ورتالىق پەن 50 اۋرۋحانا زاقىمدانعان. 17 ميلليوننان استام وقۋشى مەن ستۋدەنتتىڭ ءداستۇرلى فورماتتا ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگى شەكتەلگەن. سونىمەن قاتار ەلدەگى ينفلياتسيا 68,9 پايىزعا جەتىپ، ءساۋىر ايىندا ازىق-تۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋى 100 پايىزدان اسقان.
وسى جاعدايلارعا بايلانىستى بۇۇ باس حاتشىسى يران بيلىگىن ءولىم جازاسىنا قاتىستى ۇكىمدەردى ورىنداۋدى توقتاتۋعا، نەگىزسىز ۇستالعان ازاماتتاردى بوساتۋعا جانە ادام قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋى تۋرالى دەرەكتەردى تەرگەۋگە شاقىردى.
