پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ازيا ويىندارى مەن ازيا پاراويىندارىنىڭ جەڭىمپازدارى جانە جۇلدەگەرلەرىن ماراپاتتاۋ راسىمىنە قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى جاپونيادا وتكەن حح جازعى ازيا ويىندارى مەن V ازيا پاراويىندارىندا جوعارى ناتيجە كورسەتكەن سپورتشىلاردى قۇتتىقتاپ، ولاردىڭ جەتىستىكتەرى ەل ماقتانىشى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق سپورتتاعى ءاربىر جەڭىس جاس ۇرپاققا شابىت بەرىپ، وتانسۇيگىشتىك رۋحتى نىعايتاتىنىن جەتكىزدى.
وسى ورايدا قازاقستاندىق بوكسشى، «سپورتشىلار كەڭەسىنىڭ» سپورت ديرەكتورى قامشىبەك قوڭقاباەۆ وتاندىق بوكس مەكتەبىنىڭ جەتىستىكتەرى، حالىقارالىق ارەناداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگى جانە سپورتشىلاردى دايارلاۋ جۇيەسىندەگى وزگەرىستەر تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. ول تورەحان سابىرحان مەن ايبەك ورالبايدىڭ جەڭىستەرىنە توقتالىپ، ۇرپاقتار ساباقتاستىعى مەن باپكەرلەر ەڭبەگىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
سۇحبات بارىسىندا 2027 جىلى قازاقستاندا وتەتىن بوكستان الەم چەمپيوناتىنىڭ ماڭىزى، وڭىرلەردەگى سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جانە بالالار سپورتىن قولداۋ ماسەلەلەرى دە قوزعالدى. قامشىبەك قوڭقاباەۆتىڭ ايتۋىنشا، قولجەتىمدى سپورت سەكتسيالارى، بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلار مەن جۇيەلى مەملەكەتتىك قولداۋ اۋىل-ايماقتاردان جاڭا چەمپيونداردىڭ شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
— پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە قازاقستاندىق بوكسشىلار تورەحان سابىرحان مەن ايبەك ورالبايدىڭ جەتىستىكتەرىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وتانداستارىمىزدىڭ ناتيجەلەرىن قالاي باعالايسىز؟ بۇل جەڭىستەر قازاقستاندىق بوكس مەكتەبىنىڭ بۇگىنگى الەۋەتى مەن دەڭگەيى تۋرالى نەنى اڭعارتادى؟
— بۇل جەڭىستەرگە شىن جۇرەكتەن قۋانامىن. تورەحان سابىرحان 70 كەلىگە دەيىنگى سالماقتا، ال ۇلتتىق قۇرامانىڭ كاپيتانى ايبەك ورالباي 90 كەلىدەن جوعارى سالماقتا ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى اتاندى. ەكى سپورتشىمىز دا جوعارى شەبەرلىك، مىقتى مىنەز جانە جەڭىسكە دەگەن جىگەر تانىتىپ، ەلىمىزدىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتتى. ازيا قۇرلىعىنداعى بوكس باسەكەسى وتە جوعارى ەكەنىن ەسكەرسەك، بۇل التىن مەدالداردىڭ ماڭىزى ەرەكشە.
اسىرەسە، تورەحاننىڭ جاستىعىنا قاراماستان وسىنداي ءىرى دودادا توپ جارۋى ونىڭ ۇلكەن الەۋەتىن كورسەتەدى. ال ايبەكتىڭ قۇرامانىڭ كاپيتانى رەتىندە چەمپيون اتانۋى كوماندانىڭ كوشباسشىلىق ءداستۇرىن جالعاستىرىپ وتىرعانىن اڭعارتادى. مۇنداي جەڭىستەر سپورتشىنىڭ جەكە دايىندىعىنىڭ ناتيجەسى عانا ەمەس، باپكەرلەر قۇرامىنىڭ جۇيەلى ەڭبەگى مەن وتاندىق بوكس مەكتەبىنىڭ قالىپتاسقان تاجىريبەسىنىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جىگىتتەردىڭ جەتىستىگىن ماراپاتتاۋ راسىمىندە جەكە اتاپ ءوتۋى بۇكىل بوكس قاۋىمداستىعى ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە ءارى زور قولداۋ. بۇل – سپورتشىلاردىڭ ەڭبەگىنە بەرىلگەن جوعارى باعا. وسىنداي قۇرمەت جاس بوكسشىلارعا دا ەرەكشە سەرپىن بەرىپ، ۇلكەن ماقساتتارعا ۇمتىلۋعا جىگەرلەندىرەدى.
جالپى، بۇل ناتيجەلەر قازاق بوكس مەكتەبىنىڭ الەۋەتى جوعارى ەكەنىن جانە جاڭا بۋىننىڭ قالىپتاسقان ءداستۇردى لايىقتى جالعاستىرىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. بۇگىندە ەلىمىزدە حالىقارالىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى، تەحنيكالىق دايىندىعى جوعارى، جەڭىسكە دەگەن رۋحى مىقتى سپورتشىلار ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا دا بوكسشىلارىمىزدان جارقىن جەڭىستەر كۇتەمىن. ەڭ باستىسى، وسىنداي جەتىستىكتەر كەيىنگى جاس بۋىنعا ۇلگى بولىپ، ەلىمىزدە بوكس سپورتىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا ىقپال ەتەدى.
— قازاقستان بوكسى حالىقارالىق ارەنادا ءداستۇرلى تۇردە جوعارى ناتيجەلەر كورسەتىپ كەلەدى. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، ونىڭ الەمدىك باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ساقتاۋعا قانداي ارتىقشىلىقتار ىقپال ەتىپ وتىر؟ سوڭعى جىلدارى سپورتشىلاردى دايارلاۋ جۇيەسىندە قانداي ماڭىزدى وزگەرىستەر بولدى؟
— ءبىزدىڭ باستى ارتىقشىلىعىمىز – قالىپتاسقان مىقتى بوكس مەكتەبى مەن ۇرپاقتار ساباقتاستىعى. قازاقستاندىق بوكستىڭ وزىندىك ءداستۇرى بار. تاجىريبەلى چەمپيوندار مەن بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلار وزدەرىنىڭ مول تاجىريبەسى مەن ءبىلىمىن جاس سپورتشىلارعا ۇيرەتىپ، ولاردىڭ كاسىبي تۇرعىدا قالىپتاسۋىنا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. وسىنداي ساباقتاستىقتىڭ ارقاسىندا بوكس مەكتەبىمىزدىڭ دەڭگەيى جىلدان-جىلعا نىعايىپ كەلەدى.
سوڭعى جىلدارى سپورتشىلاردى دايارلاۋ جۇيەسىندە دە ماڭىزدى وزگەرىستەر جۇزەگە اسىرىلدى. اتاپ ايتقاندا، جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ جالاقىسى ءوستى، جاتتىقتىرۋشىلىق قىزمەت، وقىتۋ ادىستەمەسى جانە سپورتشىلاردى وڭالتۋ باعىتتارى بويىنشا جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى اشىلدى. بۇل مامانداردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ، زاماناۋي دايىندىق تاسىلدەرىن تاجىريبەگە ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ حالىقارالىق جارىستارعا دايىندىعىنا تۇراقتى قولداۋ كورسەتىلەدى. وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن ۇيىمداستىرۋ، سپورتشىلاردىڭ فيزيكالىق جانە تاكتيكالىق دايىندىعىن جەتىلدىرۋ جۇمىستارى جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. مۇنىڭ بارلىعى بوكسشىلاردىڭ شەبەرلىگىن شىڭداپ، حالىقارالىق ارەنادا جوعارى ناتيجە كورسەتۋىنە تىكەلەي ىقپال ەتەدى.
— مەملەكەت باسشىسى سپورتتىڭ قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلىن نىعايتۋداعى ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. 2027 جىلى ەلىمىزدە بوكستان الەم چەمپيوناتى وتەدى. وسىنداي اۋقىمدى جارىستى قابىلداۋدىڭ وتاندىق بوكس مەكتەبى مەن ەلىمىزدىڭ سپورتتىق الەۋەتىن ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ماڭىزى قانداي؟
— الەم چەمپيوناتىن ءوز ەلىمىزدە وتكىزۋ – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك ءارى زور جاۋاپكەرشىلىك. مۇنداي اۋقىمدى جارىستىڭ قازاقستاندا ۇيىمداستىرىلۋى وتاندىق بوكس مەكتەبىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەدى. اسىرەسە، ءوز جانكۇيەرلەرىنىڭ الدىندا ونەر كورسەتۋ سپورتشىلارعا ەرەكشە جىگەر بەرىپ، جەڭىسكە دەگەن ۇمتىلىسىن ارتتىرادى. تۋعان ەلدىڭ قولداۋىن سەزىنۋ ءار بوكسشى ءۇشىن ماڭىزدى موتيۆاتسيا دەپ ويلايمىن.
سونىمەن قاتار بۇل چەمپيونات جاس بوكسشىلار ءۇشىن ۇلكەن تاجىريبە ءارى شابىت كوزى بولماق. ولار الەمنىڭ ۇزدىك بوكسشىلارىن ءوز كوزىمەن كورىپ، ولاردىڭ شەبەرلىگى مەن دايىندىق دەڭگەيىن باعالاپ، بولاشاقتا سولارداي بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا ۇمتىلادى. مۇنداي حالىقارالىق جارىستار جاستاردىڭ سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ، جاڭا چەمپيونداردىڭ قالىپتاسۋىنا جول اشادى.
بۇدان بولەك، الەم چەمپيوناتىن وتكىزۋ قازاقستاننىڭ حالىقارالىق سپورت ارەناسىنداعى بەدەلىن ارتتىرىپ، ەلىمىزدىڭ ءىرى سپورتتىق ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ تاجىريبەسىن نىعايتادى. بۇل وتاندىق بوكس ءۇشىن دە، جالپى ەلىمىزدىڭ سپورت سالاسى ءۇشىن دە ماڭىزدى وقيعا بولماق. سوندىقتان الداعى چەمپيوناتتان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەمىز.
— پرەزيدەنت جاريالاعان «حالىقتىق قۇرىلىس» باعدارلاماسى اياسىندا بارلىق وڭىردە سپورت نىساندارىن سالۋ كوزدەلگەن. زاماناۋي سپورت ينفراقۇرىلىمىن كەڭەيتۋ، اسىرەسە شاعىن قالالار مەن اۋىلدىق جەرلەردە بوكستىڭ دامۋىنا قانشالىقتى ىقپال ەتە الادى؟
— ينفراقۇرىلىم – سپورتتى دامىتۋدىڭ نەگىزگى تىرەكتەرىنىڭ ءبىرى. ەلىمىزدە سپورتقا قىزىعاتىن، بويىندا قابىلەتى بار تالانتتى بالالار كوپ. ەڭ ماڭىزدىسى – ولاردىڭ ءوز الەۋەتىن اشۋىنا قاجەتتى جاعداي جاساۋ. سونىڭ ىشىندە ساپالى جاتتىعۋ زالدارى مەن زاماناۋي سپورت نىساندارىنىڭ قولجەتىمدى بولۋى ەرەكشە ءرول اتقارادى.
سوڭعى جەتى جىلدا ەلىمىزدە 536 جاڭا سپورت نىسانى سالىندى. ال مەملەكەت باسشىسى جاريالاعان باعدارلاما اياسىندا الداعى ۋاقىتتا بارلىق وڭىردە جاڭا سپورت نىساندارى بوي كوتەرەدى. بۇل باستامالار اسىرەسە شاعىن قالالار مەن اۋىلدىق جەرلەردەگى بالالار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك دەپ سانايمىن. ويتكەنى زاماناۋي سپورت زالدارى اشىلسا، اۋىل جاستارى دا كاسىبي جاتتىعۋعا قاتىسىپ، ءوز شەبەرلىگىن شىڭداپ، ۇلكەن سپورتقا قادام باسا الادى.
بوكس تاريحىنا كوز جۇگىرتسەك، تالاي تانىمال چەمپيون قاراپايىم اۋىلدار مەن شاعىن قالالاردان شىققان. سوندىقتان ءاربىر ەلدى مەكەندەگى جاس تالانتتىڭ جولىن اشۋ ماڭىزدى. بۇگىنگى تاڭدا جاسالعان جاعداي ەرتەڭ حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعايتىن جاڭا چەمپيونداردىڭ قالىپتاسۋىنا نەگىز بولادى.
— قاسىم-جومارت توقاەۆ بالالار سپورتىن دامىتۋدى مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى. ءوز تاجىريبەڭىزگە سۇيەنە وتىرىپ ايتساڭىز، وڭىرلەردەگى دارىندى بالالاردىڭ العاشقى جاتتىعۋلارىنان باستاپ حالىقارالىق جەڭىستەرگە دەيىنگى جولدان ءوتۋى ءۇشىن قانداي جاعدايلار قاجەت؟ بۇل رەتتە مەملەكەتتىك قولداۋ مەن جاس سپورتشىلارمەن جۇيەلى جۇمىستىڭ ءرولى قانداي؟
— تالانتتى سپورتشىنىڭ ۇلكەن جولى ەڭ الدىمەن العاشقى جاتتىعۋدان باستالادى. سوندىقتان بۇل باعىتتاعى باستى شارت – بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى مەن بالالارعا قولجەتىمدى سپورت سەكتسيالارىنىڭ بولۋى. بالانىڭ بويىنداعى قابىلەتتى دەر كەزىندە بايقاپ، ونى دۇرىس باعىتتاپ، سپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ماڭىزدى. وسى رەتتە جاتتىقتىرۋشىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگى مەن تاربيەلىك ەڭبەگىنىڭ ورنى ەرەكشە.
قازىرگى تاڭدا مەملەكەت بالالارعا ارنالعان تەگىن سپورت سەكتسيالارى مەن ۇيىرمەلەردى قارجىلاندىرىپ وتىر. بۇل، اسىرەسە، وڭىرلەر مەن اۋىلدىق جەرلەردە تۇراتىن بالالار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. ءاربىر بالانىڭ وتباسىلىق جاعدايىنا قاراماستان سپورتپەن اينالىسىپ، ءوز قابىلەتىن دامىتۋعا جول اشىلادى. مۇنداي قولداۋ جاس سپورتشىلاردىڭ قاتارىنىڭ كوبەيۋىنە جانە جاڭا تالانتتاردىڭ انىقتالۋىنا ىقپال ەتەدى.
ودان كەيىن ءار سپورتشىنىڭ دايىندىعىن جۇيەلى تۇردە باقىلاپ، قابىلەتىنە قاراي جارىستارعا قاتىستىرىپ، كاسىبي وسۋىنە قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋ قاجەت. سپورتشىنىڭ جەتىستىگى – ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلاتىن ەڭبەكتىڭ ناتيجەسى. ەگەر مەملەكەتتىك قولداۋ، جاتتىقتىرۋشىنىڭ ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى جانە بالانىڭ ءوز تالپىنىسى ءبىر ارنادا توعىسسا، اۋىلدان شىققان جاس سپورتشىنىڭ دا الەم چەمپيونى اتانۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – وسىنداي تالانتتاردىڭ جولىن اشىپ، ولاردىڭ ۇلكەن سپورتتا ءوز ورنىن تابۋىنا جاعداي جاساۋ.
