AQŞ-tyŋ Joǧarǧy soty prezident Donald Tramptyŋ importtyq tauarlarǧa engızgen bırqatar tarifterı zaŋǧa qaişy dep şeştı. Sottyŋ ūiǧarymynşa, memleket basşysy tötenşe jaǧdailarǧa arnalǧan zaŋǧa süiene otyryp, öz ökılettıgın asyra paidalanǧan. Būl turaly VVS jazdy, dep habvrlaidy "Adyrna".
Şeşım 6 sudianyŋ qoldauymen, 3 sudianyŋ qarsylyǧymen qabyldandy. Köpşılık pıkırge qosylǧan sudialar qatarynda Ketandji Braun Djekson, Elena Kagan, Sonia Sotomaior, sondai-aq Emi Koni Barrett, Nil Gorsach jäne Djon Roberts bar. Al Brett Kavano, Semiuel Alito jäne Klarens Tomas şeşımge qarsy boldy.
Sot şeşımı Tramptyŋ 1977 jylǧy Halyqaralyq tötenşe ekonomikalyq ökılettıkter turaly zaŋǧa (IEEPA) süiene otyryp engızgen jalpyūlttyq tarifterıne qatysty. Atalǧan zaŋ prezidentke tötenşe jaǧdai kezınde saudany «retteuge» mümkındık beredı, alaida Joǧarǧy sot būl norma tarif engızu qūqyǧyn bermeidı degen qorytyndyǧa keldı.
Tramp būl zaŋdy 2025 jyldyŋ aqpan aiynda Qytai, Meksika jäne Kanadadan keletın tauarlarǧa salyq salu üşın qoldanǧan. Keiın säuır aiynda ol älemnıŋ basym bölıgın qamtyǧan 10%-dan 50%-ǧa deiıngı tarifter engızdı. Prezident būl şeşımdı AQŞ-tyŋ sauda tapşylyǧymen jäne esırtkınıŋ zaŋsyz ainalymymen bailanystyrǧan.
Sonymen bırge, 1962 jylǧy Saudany keŋeitu turaly zaŋnyŋ 232-bölımı aiasynda ūlttyq qauıpsızdık negızınde engızılgen bolat, aliuminii, aǧaş materialdary men avtomobilderge qatysty salalyq tarifter būl şeşımge kırmeidı.
Sarapşylardyŋ pıkırınşe, sot şeşımı prezidenttıŋ atqaruşy bilıktı keŋınen qoldanu mümkındıgın şekteidı. Sonymen qatar, amerikalyq kompaniialar tömengı sot instansiialaryna jügınıp, būryn tölengen baj salyǧyn qaitarudy talap ete alady. Būl soma şamamen 150 mlrd dollardy qūrauy mümkın.
Is tömengı sottardyŋ Tramp ökılettıgın asyra paidalandy degen şeşımderınen keiın Joǧarǧy sotqa jetken. Kongrestıŋ ekı palatasynyŋ şamamen 200 müşesı sotqa joldaǧan ündeuınde tarif engızu qūqyǧy Konstitusiia boiynşa Kongreske tiesılı ekenın mälımdegen.
Aq üi äzırge sot şeşımıne resmi tüsınıkteme bergen joq. Alaida būǧan deiın Tramp mūndai şeşım el ekonomikasyna kerı äser etedı dep eskertken bolatyn.
Sarapşylardyŋ baǧalauynşa, būl şeşım Tramptyŋ atqaruşy bilık şegın keŋeituge baǧyttalǧan bastamalaryna qoiylǧan maŋyzdy şekteu boluy mümkın.
