Japoniianyŋ Saitama aimaǧynda ötken kürdterdıŋ Jaŋa jyly – Nauryz (Newroz) merekesı kezınde bolǧan oqiǧa qoǧamda ülken rezonans tuǧyzdy. Merekelık şara mädeni bırlık pen dästürdı därıpteu maqsatynda ūiymdastyrylǧanymen, ol kürd qauymdastyǧy men japon ūltşyl toptary arasyndaǧy şielenıs saldarynan qaqtyǧysqa ūlasty.
Oqiǧa 2026 jylǧy 21 nauryzda Saitamadaǧy Akigase saiabaǧynda öttı. Şaraǧa şamamen 1500 adam jinalǧan. Sol jerde Toda qalalyq keŋesınıŋ deputaty, kürd qauymdastyǧyna qatysty syni pıkırlerımen tanymal japon saiasatkerı Iýsuke Kavai da bolǧan. Ol merekege Japoniia tuy beinelengen kiımmen kelıp, özınıŋ qatysuyn «tekseru» dep sipattaǧan.
Kuägerlerdıŋ aituynşa, Kavai merekege kelgen adamdarmen sözge kelıp, jaǧdai uşyǧa tüsken. Nätijesınde dästürlı kürd kiımın kigen er adam ony betınen ūryp jıbergen. Artynşa saiasatkerdı bırneşe adam qorşap alyp, ol jerge qūlap qalǧan. Oqiǧa sätı videoǧa tüsıp, äleumettık jelılerde keŋınen tarady.
Polisiia qyzmetkerlerı, aldyn ala joǧary şielenıs boluy mümkın ekenın eskerıp, ıs-şarany baqylauda ūstaǧan. Qaqtyǧys bastalǧan sätte olar dereu aralasyp, Kavai men onyŋ jaqtastaryn qauıpsız jerge alyp şyqty. Qazırgı uaqytta küdıktınıŋ ūstalǧany turaly resmi aqparat joq, tergeu amaldary jalǧasuda.
Därıgerlerdıŋ mälımetınşe, Kavai jaq tūsynan soqqy alyp, kögergen, sondai-aq moiyn būlşyqetterı sozylǧan. Kompiuterlık tomografiia (KT) nätijesı boiynşa bas süiegınde synu nemese ışkı jaraqattar anyqtalmaǧan. Därıgerler şamamen bır apta em qabyldau qajet ekenın habarlady, degenmen tolyq sauyǧu uaqyty ärtürlı boluy mümkın.
Keibır derekközder Kavaidyŋ būl şaraǧa tek merekege qatysu üşın ǧana emes, sonymen qatar aimaqtaǧy şeteldıkterge qarsy nemese äleumettık jelılerde nazar audartu maqsatynda barǧan boluy mümkın ekenın aitady.
Būl oqiǧa Japoniiada äleumettık jäne saiasi şielenıster, äsırese şeteldıkterge qatysty közqaras pen kürd qauymdastyǧynyŋ jaǧdaiy turaly keŋ talqylauǧa türtkı boldy. Sarapşylar būl jaǧdaidy tek qūqyqtyq tūrǧydan ǧana emes, sonymen qatar qoǧamdaǧy kemsıtuşılık, mädeni sezımtaldyq jäne qoǧamdyq qauıpsızdık mäselelerımen bailanysty qarastyru qajet ekenın atap ötude.
Soǧan qaramastan, ūiymdastyruşylar men qatysuşylar jaǧdaidy uşyqtyrmauǧa küş salyp, qaqtyǧystyŋ keŋ auqymǧa taraluyna jol bermedı.
