Uganda prezidentınıŋ ūly ärı el armiiasynyŋ qolbasşysy Muhuzi Kainerugaba X äleumettık jelısındegı jazbasynan keiın janjaldyŋ ortasynda qaldy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
India Today basylymynyŋ mälımetınşe, 11 säuırde general Türkiiadan «dividend» retınde 1 mlrd dollar talap etıp, sonymen bırge eldıŋ «eŋ sūlu äielın» özıne äieldıkke berudı sūraǧan. Keiın ol jazbasyn öşırgenımen, skrinşotyn ündı basylymy saqtap, jariialaǧan.
Kainerugaba būl talaptaryn Somalidegı jaǧdaimen bailanystyrǧan. Onyŋ aituynşa, Ankara būl eldegı infraqūrylym jobalarynan, sondai-aq Mogadişodaǧy porttar men äuejailardy basqarudan paida körıp otyr. Al Uganda Afrika odaǧy missiialaryna qatysyp, «Aş-Şabab» (äl-Kaidamen bailanysty top – red.) sodyrlaryna qarsy küreske jūmyldyrylǧan. Osyǧan bailanysty general «baǧaly qaǧazdardy satudan dividend alǧysy keletının» mälımdegen.
Kainerugaba talaptar oryndalmasa, Ugandanyŋ Turkish Airlines äue kompaniiasynyŋ ūşaqtaryna öz äue keŋıstıgın jabatynyn jäne Ankaramen diplomatiialyq qatynasty üzetının aitqan.
«Türkiia üşın būl öte qarapaiym mämıle… Ne olar bızge töleidı, ne men olardyŋ mūndaǧy elşılıgın jabamyn. Olar da jauap retınde bızdıŋ Türkiiadaǧy elşılıgımızdı jaba alady. Eşqandai mäsele joq»,- dep jazdy ol X jelısınde.
General talaptaryn oryndauǧa 30 kün berıp, «Senı ünemı satyp ketetın dos kımge kerek?» dep qosqan. Sondai-aq ol Uganda azamattaryna «qauıpsızdık üşın Türkiiaǧa barudan bas tartuǧa» keŋes bergen.
Aita keteiık, Muhuzi Kainerugabanyŋ Türkiiaǧa baǧyttalǧan qataŋ mälımdemelerı jaidan-jai şyqpaǧan. PA Turkey jazuynşa, Ankaramen qarym-qatynastyŋ naşarlauyna üş negızgı sebep bar:
1. Türkiiada tūratyn ugandalyq oppozisioner ärı iutuber Fred Lumbue ısı. Uganda ony ekstradisiialaudy talap etedı, bıraq Ankara qūqyqtyq räsımder men adam qūqyqtary mäselelerıne süienıp, bas tartyp otyr.
2. Türıktıŋ Yapi Merkezi kompaniiasy qatysqan 2,2 mlrd dollarlyq temırjol jobasynyŋ toqtauy. Uganda bilıgı qarjylandyru mäselelerın alǧa tartyp, kelısımnen şyqqan.
3. Türkiianyŋ aimaqta, äsırese Somali men Efiopiiamen bailanys arqyly yqpalynyŋ küşeiuı. Kampala mūny Ugandanyŋ dästürlı müddeler aimaǧyna aralasu retınde qabyldaidy.
Äzırge ekı el arasyndaǧy sauda jalǧasuda, türık kompaniialary Ugandada jūmys ıstep tūr. Bıraq jurnalisterdıŋ aituynşa, qarym-qatynas būrynǧyǧa qaraǧanda aitarlyqtai salqyndaǧan.
Kainerugaba būǧan deiın de jazbalarymen halyqaralyq rezonans tuǧyzǧan edı. 2022 jyly ol İtaliia premer-ministrı Djordja Melonige üilenu üşın aiyrbas retınde ankole tūqymdy 100 siyr ūsynǧan.
«Eger rimdıkter bızdıŋ siyrlardan bas tartsa, onda bız Rimdı basyp aluymyz kerek. Būǧan bızge bırneşe kün ǧana qajet», — dep jazǧan basşy.
Sondai-aq ol Keniiaǧa basyp kırumen qorqytqan. Osydan keiın äkesı — prezident Ioveri Museveni köpşılık aldynda keşırım sūrauǧa mäjbür boldy.
