Foto: Äli Ǧalym
«AMANAT» partiiasynda Ūlttyq kıtap künıne orai «Kıtap oqityn ūlt» jobasynyŋ jeŋımpazdary marapattaldy. Üş öŋırde – Şymkent qalasynda, Qaraǧandy jäne Qostanai oblystarynda pilottyq joba aiasynda 8 aida jalpy sany şamamen 2 mln kıtap oqyǧan 190 myŋǧa juyq adam qamtyldy. Is-şaraǧa Mäjılıs Spikerı, «AMANAT» partiiasynyŋ Töraǧasy Erlan Qoşanov, sondai-aq tanymal jazuşylar, qoǧam qairatkerlerı, şyǧarmaşylyq ziialy qauym ökılderı jäne joba jeŋımpazdary qatysty.
Is-şarany aşa otyryp, Erlan Qoşanov «Kıtap oqityn ūlt» jobasy Memleket basşysynyŋ qoǧamda kıtap oqu ideiasyn ılgerıletu jönındegı bastamasyn jüielı jüzege asyru jūmysy aiasynda qolǧa alynǧanyn atap öttı. Partiianyŋ auqymdy ziiatkerlık-aǧartuşylyq jobasy tūrǧyndar arasynda tūraqty oqu mädenietın qalyptastyruǧa baǧyttalǧan jaŋa formatty – kıtap oqu marafonyn engızdı.
«Qazır 23 säuırdı – Ūlttyq kıtap künın el bolyp atap ötudı igı dästürge ainaldyrdyq. Sonymen qatar, bügın Prezident halqymyzdy Ūlttyq kıtap künımen qūttyqtap, aldaǧy ekı aptada oquǧa qūştar, ziiatker ūlt qalyptastyru şaralary turaly Jarlyqqa qol qoiatynyn aitty. Kıtap oqityn ūltqa ainalu – memlekettıŋ mädeni-ruhani örkendeuınıŋ töte joly. Kıtap oqityn ūrpaq tärbieleu – eldıŋ intellektualdyq kapitalyna salynǧan eŋ tiımdı investisiia. «Kıtap oqityn ūlt» pilottyq jobasy osy maqsatty közdeidı. Jobanyŋ basty missiiasy – elımızdı älemdegı eŋ köp oqityn on eldıŋ qataryna qosu», – dedı partiia Töraǧasy.
Mäjılıs Spikerı soŋǧy uaqytta elımızde, äsırese şalǧai eldı mekenderde köp kıtaphana jöndelıp, jaŋadan aşylǧanyn atap öttı. Olar ünemı jaŋa kıtaptarmen tolyqtyrylyp otyrady. Sonyŋ nätijesınde byltyr kıtaphanalarǧa baruşylar sany 57 millionǧa jetıp, būl 2024 jylmen salystyrǧanda 4,1%-ǧa artqan. Nazar audararlyq jait, elımızdegı ärbır üşınşı oqyrman – bala. Astana men Almatyda täulık boiy jūmys ısteitın prezidenttık kıtaphanalar aşylady. Jyl sanap kıtap satyp aluşylar qatary da artuda. Onlain kıtap satylymy 50%-ǧa östı. Sonymen qatar qalamgerlerdıŋ şyǧarmaşylyqpen ainalysuyna jäne kıtaptaryn basyp şyǧaruǧa jaǧdai jasaluda. Mäselen, ūlt ädebietıne eŋbegı sıŋgen qalamgerlerge berıletın «Qazaqstannyŋ halyq jazuşysy» ataǧy qaitarylyp, avtorlyq qalamaqy mäselesı de şeşımın tapty.
Sondai-aq Erlan Qoşanov «AMANAT» partiiasynyŋ ädebiet pen ruhaniiat salasyn qoldau baǧytyndaǧy jüielı jūmysy men bastamalaryna toqtaldy. Atap aitqanda, partiianyŋ Sailaualdy baǧdarlamasy aiasynda 2023-2025 jyldary 150 mädeni nysan salyndy jäne 755 nysan kürdelı jöndeuden öttı. Sonymen qatar partiia kıtaphanaşylardyŋ jalaqysyn köteru jönındegı sailaualdy uädesın oryndady. Būdan bölek, Mäjılıstegı partiia fraksiiasy deputattarynyŋ bastamasymen jaŋa Salyq kodeksınde otandyq baspalar qosylǧan qūn salyǧynan bosatyldy. Būl qadam oqyrmandar üşın kıtaptyŋ qoljetımdılıgın arttyruǧa mümkındık beredı. Partiia jyl saiyn jas avtorlar arasynda «Ūly dala» şyǧarmaşylyq baiqauyn ötkızıp, üzdık jurnalisterdı «AMANAT media syilyǧymen» marapattaidy. Būǧan qosa, «Kıtap-AMANAT» jobasy belsendı jüzege asyrylyp keledı. Onyŋ aiasynda el aumaǧyndaǧy partiia filialdary janynda 24 kıtap ortalyǧy jūmys ıstep tūr. Osyndai ıs-şaralar arqyly azamattar arasynda oqu mädenietı qalyptasyp, kıtapqa degen qūrmet arta tüsude.
«Kıtap oqityn ūlt» jobasy 2025 jyly qyrküiekte pilottyq rejimde elımızdıŋ üş öŋırınde – Qaraǧandy, Qostanai oblystarynda jäne Şymkent qalasynda bastau aldy. Baiqau 6 baǧyt boiynşa ötkızıldı – «Kıtap oqityn äulet», «Kıtap oqityn memlekettık qyzmetşı», «Kıtap oqityn universitet», «Kıtap oqityn kolledj», «Kıtap oqityn mektep» jäne «Kıtap oqityn pedagog». Sarapşylar är baǧyt boiynşa qazaq jäne orys tılındegı 15 kıtaptan tūratyn tızım äzırledı. Olardy barlyq qatysuşy oquǧa tiıs boldy. Keiın osy kıtaptar negızınde viktorinalar, debattar, esse baiqaulary jäne ziiatkerlık kvizder ötkızıldı. Tızımge «Qazaqstan ädebietındegı taŋdauly 100 kıtap» jalpyūlttyq saualnamasy aiasynda ırıktelgen şyǧarmalar, sondai-aq älemdık deŋgeide moiyndalǧan bestsellerler endı.
Irıkteu barysy kezeŋ-kezeŋımen öttı. Eŋ aldymen, oqu oryndary men memlekettık organdar deŋgeiınde, keiın audandyq jäne qalalyq kezeŋderde jalǧasyp, finalister oblystyq deŋgeide baq synady. Nätijesınde barlyq alty nominasiia boiynşa ärbır üş öŋırden ekı jeŋımpaz komanda anyqtaldy – bıreuı qazaq tılınde, ekınşısı orys tılınde. Baiqauda barlyǧy 462 adam jeŋımpaz atandy. Onyŋ 156-sy – bırınşı oryn iegerlerı. Olardyŋ bärıne alǧys hattar men baǧaly syilyqtar tabystaldy. Is-şara barysynda aimaqtardaǧy joba menedjerlerı de nazardan tys qalǧan joq. 
Erlan Qoşanov elımızde oqu mädenietın odan ärı damytuǧa baǧyttalǧan partiianyŋ jüielı jūmysy jalǧasatynyn atap öttı. Ol jobaǧa qatysqan barşa azamatqa jäne serıktesterge bastamany jüzege asyruǧa eleulı üles qosqandary üşın rizaşylyǧyn bıldırıp, būl salada memleket pen qoǧamnyŋ küş-jıgerın bırıktırudıŋ maŋyzyn atap öttı.
