Özbekstanda Kinematografiia agenttıgı taratylyp, Taşkenttegı «Özbekfilm» kinostudiiasynyŋ aumaǧynda kinoqalaşyq qūrylady. Būl turaly el prezidentı Şavkat Mirziioev 26 qazanda kinematografistermen kezdesude mälımdedı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı Ferǧanaǧa sılteme jasap.
Mirziioev kino salasyn basqarudyŋ jaŋa jüiesıne köşetının jariialady. Endı kino salasyndaǧy memlekettık saiasatty jüzege asyru ökılettıgı Mädeniet ministrlıgıne berıledı. Ministrlık janynan Kino önerı departamentı qūrylyp, onyŋ basşysyna ministrdıŋ orynbasarymen teŋ märtebe berıledı. Kinematografiia agenttıgı men onyŋ jüiesındegı ūiymdar bır ai ışınde taratyluǧa tiıs.
«Özbekfilm» memlekettık mekemesı de taratylyp, onyŋ ornyna zamanaui biznes-model negızınde «Özbekfilm» ūlttyq kinokompaniiasy qūrylady. Jaŋa kompaniia film tüsırumen ainalyspaidy. Kinotuyndylardy öndıru tolyǧymen jeke sektorǧa berıledı. Kompaniia jobalardy ırıkteu men qarjylandyruǧa, filmderdı ılgerıletu men taratuǧa, sondai-aq olardy halyqaralyq naryqtar men kinofestivalderge şyǧaruǧa jauapty bolady. Kompaniianyŋ jūmysyn bır apta ışınde jolǧa qoiu tapsyryldy.
Qarjylandyru tetıgı de özgeredı. Memleket memlekettık tapsyrys beru täjıribesınen bas tartyp, subsidiialar arqyly qoldau körsetu jüiesıne köşedı.
«Būdan bylai memleket filmge tapsyrys beruşı emes, şyǧarmaşylyq ielerı men jeke sektordyŋ senımdı serıktesı bolady», – dedı Mirziioev.
Jaŋa qarjylandyru tetıgı bır ai ışınde engızıluı kerek. 2027 jyldan bastap ūlttyq kinokompaniianyŋ sūranysy negızınde biudjetten jyl saiyn qarajat bölınedı.
Prezident qazırgı jüiedegı bırqatar mäselege toqtaldy. Onyŋ aituynşa, bügınde bır rejisserge alty jobaǧa deiın, al bır avtorǧa jetı jobaǧa deiın bekıtıletın jaǧdailar kezdesedı. Mūndai jükteme är tuyndymen mūqiiat jūmys ısteuge kedergı keltıredı.
Tapsyrystardyŋ jartysyna juyǧy memlekettık kinostudiialarǧa berıledı. Būl jeke şyǧarmaşylyq ökılderı arasyndaǧy bäsekelestıktı şekteidı. Sonyŋ saldarynan ssenarii men filmnıŋ sapasyna emes, tapsyrmany tez oryndap, «jabuǧa» basymdyq berıledı. Prezident öner tuyndysyn kädımgı tauar sekıldı tehnikalyq tapsyrma negızınde satyp aludyŋ dūrys emes ekenın atap öttı.
Memleket basşysy filmderdı prokatqa şyǧaru mäselesıne de nazar audardy. Onyŋ pıkırınşe, körermen kinoteatrǧa barudan bas tartqan joq, tek talǧamy men sūranysy özgergen.
«Ūlttyq filmderımız osy sūranysqa sai kele me? Ökınışke qarai, joq», – dedı Mirziioev.
Prezident mūnyŋ sebebın film öndırısınen bastap körermenge jetkızuge deiıngı tızbektıŋ, iaǧni distribusiia jüiesınıŋ qalyptaspaǧanymen bailanystyrdy. Sondai-aq käsıbi kinosynşylardyŋ pıkırıne jetkılıktı deŋgeide män berılmeitının atap öttı.
Aumaǧy 10 gektar bolatyn «Özbekfilm» kinostudiiasynyŋ jerınde «Özbekfilm» kinoqalaşyǧy atty bıryŋǧai industriialyq klaster qūrylady. Mūnda zamanaui tehnologiialarmen jabdyqtalǧan dubliaj jäne dybystau ortalyǧy salynady. Ekı ai ışınde jobalau ūiymyn tarta otyryp, bas jospar men jobalyq-smetalyq qūjattama äzırlenedı. Qūrylys kelesı jyldyŋ nauryz aiynda bastalady. Kino salasyndaǧy paidalanylmai tūrǧan memlekettık aktivter aşyq saudaǧa şyǧarylady.
Kinematografisterge Quiichirchik audanyndaǧy «Kohinur» şipajaiy berıledı. Ol jaqynda jöndelıp, qajettı jabdyqtarmen qamtamasyz etılgen. Endı kino salasynyŋ kemınde 300 qyzmetkerı respublikadaǧy şipajailarda demalu jäne emdelu üşın jyl saiyn tegın joldama alady.
Kino ǧylymy men käsıbi synnyŋ damuy üşın «Kinotanuşylar kluby» qūrylady. Ūlttyq kinokompaniia klubtyŋ qyzmetın qoldap, onyŋ Halyqaralyq kinosynşylar federasiiasyna (FIPRESCI) müşe boluyna järdemdesedı.
Özbekstannyŋ kinematografister qauymdastyǧy men kinoindustriia ökılderınıŋ ūiymdary Kino salasy ökılderınıŋ palatasyna bırıktırıledı.
Palata özın-özı basqaru, avtorlyq qūqyqtar men käsıbi müddelerdı qorǧau, sondai-aq jastardy qoldau mäselelerımen ainalysady. Ūiymdy qūru jūmystary bır ai ışınde aiaqtaluy kerek.
Osy merzımde kino öndırısınde jasandy intellektını qoldanu jönındegı yntymaqtastyq baǧdarlamasy da äzırlenedı. Baǧdarlama jaŋa bılım beru kurstaryn engızudı, mamandardy oqytudy jäne olardyŋ şetelde bılıktılıgın arttyrudy közdeidı.
Prezident «Özbekfilm» atauyn ūlttyq kinonyŋ bıryŋǧai brendı retınde bekıtudı ūsyndy. Qazırgı Chilanzar köşesınıŋ bır bölıgıne «Özbekfilm» atauyn beru ūsynyldy. Sondai-aq Kino önerı muzeiın «Özbekfilm» muzeiı, Kino önerı saraiyn «Özbekfilm» kinoteatry, al Ūlttyq kino qoryn «Özbekfilm» ūlttyq kino qory dep atau josparlanyp otyr.
