تاجىكستان تاياۋ شىعىستاعى، اسىرەسە يران توڭىرەگىندەگى جاعدايدىڭ ۋشىعۋىنا بايلانىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ، كەز كەلگەن اسكەري ارەكەتتەرگە قارسى ەكەنىن جانە بارلىق قاقتىعىستى تەك بەيبىت تۇردە رەتتەۋدى قولدايتىنىن مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
ەل تاراپتاردى بۇۇ جارعىسىنىڭ قاعيداتتارىن، حالىقارالىق قۇقىق نورمالارىن ساقتاۋعا جانە وڭىردەگى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە كۇش سالۋعا شاقىردى.
وسىلايشا دۋشانبە اقش-تىڭ يران جاعالاۋلارىنا جاقىن ورنالاسقان پارسى شىعاناعىنداعى اسكەري قاتىسۋىن كۇشەيتۋىنە جاۋاپ قاتىپ وتىر.
بۇعان دەيىن اتالعان ايماققا اقش-تىڭ Abraham Lincoln اتتى اۋە تاسىمالداۋشى كەمەسىنىڭ كەلگەنى بەلگىلى بولدى. ساراپشىلاردىڭ مالىمەتىنشە، بۇل كەمەدە 90-عا جۋىق ۇشاق پەن تىكۇشاق ورنالاسا الادى، ال كەمە توبىنىڭ قۇرامىنا «توماگاۆك» زىمىراندارىمەن جابدىقتالعان ءۇش ەسمينەتس تە كىرەدى.
بىرقاتار باق-تا اقش اسكەرى وتكەن جىلدىڭ سوڭىنان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان جاپپاي نارازىلىقتاردى قاتاڭ باسىپ-جانشىعانى ءۇشىن يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا سوققى بەرۋگە دايىن دەگەن اقپارات تاراعان ەدى. اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اۋە تاسىمالداۋشى توپتىڭ قوزعالىسىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ، «تاماشا ارمادا» يران جاعالاۋلارىنا جاقىنداپ كەلە جاتقانىن ايتقان. اق ءۇي باسشىسى تەگەرانمەن كەلىسىمگە كەلۋگە ۇمىتتەنەتىنىن جەتكىزگەنىمەن، تاراپتار ناقتى قانداي ماسەلەلەر بويىنشا ۋاعدالاسۋى ءتيىس ەكەنىن ناقتىلامادى.
ايتا كەتەيىك، يرانداعى جاپپاي نارازىلىقتار 2025 جىلعى 28 جەلتوقساندا باستالعان. سول كۇنى تەگەرانداعى بازار ساۋداگەرلەرى بانكروت بولۋ قاۋپىنە قارسى نارازىلىق رەتىندە دۇكەندەرىن جابا باستاعان. كوپ ۇزاماي كاسىپكەرلەرگە ولاردىڭ تۇتىنۋشىلارى، كەيىن ەلدەگى ەڭ ساياسي بەلسەندى توپ سانالاتىن ستۋدەنت جاستاردىڭ ەداۋىر بولىگى قوسىلعان.
بيلىك بۇل وقيعالارعا سىرتقى كۇشتەردىڭ ارالاسۋى سەبەپ بولدى دەگەن نۇسقانى العا تارتىپ، اقش پەن ءيزرايلدى ايىپتادى. كوپ ۇزاماي بۇكىل ەل بويىنشا ينتەرنەت ءوشىرىلدى. سوعان قاراماستان، جەلىدە يسلام رەۆوليۋتسياسى ساقشىلار كورپۋسىنىڭ نارازىلىقتاردى كۇشپەن تاراتىپ، جاپپاي تۇتقىنداۋلار جۇرگىزگەنىن دالەلدەيتىن بەينەماتەريالدار پايدا بولدى.
يرانداعى قازا تاپقاندار سانى 4 مىڭنان 30 مىڭ ادامعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن دەگەن بەيرەسمي اقپارات بار. الايدا ۇكىمەتتىڭ رەسمي دەرەگىنە سۇيەنسەك، تارتىپسىزدىكتەر كەزىندە 3117 ادام قازا تاپقان، ولاردىڭ 690-ى «تەرروريستەر» دەپ اتالعان.
سونداي-اق يران بيلىگى جاپپاي نارازىلىقتار كەزىندە ەلدە شامامەن 30 مىڭ ادام قازا تاپتى دەگەن اقپاراتتى جوققا شىعاردى. وسى مالىمدەمەلەرمەن قاتار، تەگەران اقش، يزرايل جانە بىرقاتار تەرروريستىك ۇيىمدارعا قارسى «يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قارسى باعىتتالعان ديۆەرسيالىق ارەكەتتەردى قولدادى جانە قارجىلاندىردى» دەگەن ايىپپەن حالىقارالىق سوت ورگاندارىنا تالاپ-ارىز جولدايتىنىن حابارلادى.
ايتا كەتەيىك، ازىرگە ورتالىق ازيانىڭ تاجىكستاننان باسقا ەلدەرى بۇل ماسەلەگە قاتىستى رەاكتسيا بىلدىرمەدى.
