بۇگىن، 18 ناۋرىزدا موڭعوليانىڭ قازىرگى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلعانىنا 105 جىل تولدى. سونداي-ەل ەلدە سارباز كۇنى تويلانىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى مونتسامە-گە سىلتەمە جاساپ.
1921 جىلعى 18 ناۋرىزدا باس قولباسشى دامدين ءسۇحبااتار قۇرعان ءارى باسقارعان موڭعول حالىق ارمياسى كياحتا قالاسىن ازات ەتكەن بولاتىن. ال 1921 جىلعى 1 ناۋرىزدا موڭعول حالىق پارتياسى قۇرىلىپ، 6 ناۋرىزدا ونىڭ ورتالىق كوميتەتى مەن اسكەري شتابتىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا كياحتا قالاسىن ازات ەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. 14 ناۋرىزدا ءسۇحبااتار بۇل تۋرالى ۋاقىتشا حالىق ۇكىمەتىنە بايانداعان.
كياحتا قالاسىن سوعىسسىز تاپسىرۋ تۋرالى تالاپقا گوميندان اسكەرىنىڭ باسشىلىعى جاۋاپ بەرمەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە باس قولباسشى ءسۇحبااتار مەن ونىڭ ورىنباسارى سۋمياا باسقارعان اسكەر 17 ناۋرىز كەشىندە كياحتاعا شابۋىل جاسادى. 18 ناۋرىز تاڭەرتەڭ حالىق-رەۆوليۋتسيالىق ارميا قالاعا كىردى.
كەيىن موڭعول حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ اسكەري ىستەر ءمينيسترى ءارى حالىق-رەۆوليۋتسيالىق ارميانىڭ باس قولباسشىسى بولعان حورلووگين چويبالسان موڭعول حالىق-رەۆوليۋتسيالىق ارمياسىنىڭ قۇرىلعان كۇنىن رەسمي مەرەكە رەتىندە بەكىتۋدى ۇسىندى. 1946 جىلعى 28 مامىردا كىشى حۋرال پرەزيديۋمىنىڭ 32-وتىرىسىندا بۇل كۇندى رەسمي تۇردە اتاپ ءوتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
ناتيجەسىندە كياحتا قالاسى ازات ەتىلگەن، موڭعول حالىق ارمياسى العاشقى جەڭىسىنە جەتكەن 18 ناۋرىز كۇنى رەۆوليۋتسيالىق ارميا كۇنى بولىپ جاريالانىپ، جىل سايىن بۇكىل ەل بويىنشا اتاپ وتىلەدى. سونىمەن قاتار بۇل كۇن اسكەري قىزمەتكەرلەر ءۇشىن رەسمي مەرەكە جانە دەمالىس كۇنى رەتىندە بەلگىلەندى.
2003 جىلعى 18 جەلتوقساندا مەملەكەتتىك ۇلى حۋرال بەكىتكەن مەملەكەتتىك مەرەكەلەر مەن اتاۋلى كۇندەر تۋرالى زاڭعا سايكەس، 18 ناۋرىز قارۋلى كۇشتەر كۇنى بولىپ جاريالاندى.
الايدا بۇل كۇن كوبىنە قورعانىس سالاسىندا عانا اتاپ وتىلگەندىكتەن، ونىڭ ماڭىزىن كەڭەيتۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. وسىعان بايلانىستى 2011 جىلى زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ، «قارۋلى كۇشتەر كۇنى» اتاۋى «موڭعول ساربازى كۇنى» بولىپ وزگەرتىلدى. بۇل وزگەرىس قارۋلى كۇشتەردە قىزمەت ەتكەن، قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جانە بولاشاقتا قىزمەت ەتەتىن بارلىق ازاماتقا، سونداي-اق ەلدىڭ قورعانىسىنا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن جاندارعا قۇرمەت رەتىندە قابىلداندى.
