عارىش ايلاعىمەن اتى شىققان ايرىقشا مارتەبەگە يە بايقوڭىردا جەرگىلىكتى تۇرعىندار سانى جىل سايىن ازايىپ جاتقانىنا قاراماستان قالادا مەديتسينالىق قىزمەتكە جۇگىنۋشىلەر قاتارى ەداۋىر ارتقان.
ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە جۇگىنەر بولساق، ەمحاناعا قارالعان تۇرعىندار سانى 2020 جىلى 100 مىڭ بولسا، وتكەن جىلى بۇل كورسەتكىش 240 مىڭنان اسقان. ياعني دەنساۋلىعىنا شاعىم ايتقاندار سانى 2,5 ەسەگە كوبەيگەن.
رۋبل جانە رەسەيلىك جەدەل جاردەم
تۇرعىندار دەنساۋلىققا قاتىستى شاعىمنىڭ ارتۋىن ەكولوگيالىق احۋالمەن بايلانىستىرادى. ونىڭ ۇستىنە گەپتيلدىڭ بىرنەشە رەت اۋماققا توگىلگەنىن ەشكىم ۇمىتقان جوق. قالادا تاكسيستبولىپ، تابىس تاۋىپ جۇرگەن مۇحتار مىرزا باسىنىڭ ءجيى اۋىراتىنىن ايتتى.
«دەنساۋلىققا گەپتيلدىڭ زيانى وتە اۋىر. ءتىپتى، عارىش ايلاعى اۋماعىنا گەپتيلدى اپارا جاتقان كەزدە كىشكەنە بولسىن, توگىلسە، سول جەردە ءشوپ وسپەيدى. ادام ورگانيزمىنە دە كەرى اسەرى بار، مىسالى شاش تۇسەدى، 8-9 ساعات ۇيىقتاساق تا ويانعان كەزدە باسىم اۋىرىپ تۇرادى. باس اۋرۋى تۇرعىندار اراسىندا كوپ كەزدەسەدى»، - دەيدى مۇحتار.
بايقوڭىرلىقتار مەديتسينالىق قىزمەت الۋ بارىسىندا قيىنشىلىقتارعا ءجيى تاپ بولاتىنىن ايتادى. «ماسەلەن، جەدەل جاردەم شاقىرعاندا رەسەيلىك تاراپقا ءار شاقىرتۋ ءۇشىن 1 مىڭ رۋبلدەن تولەيمىز»، - دەيدى.
«مەن ءبىر ەمەس، بىرنەشە رەت جەدەل جاردەم شاقىرتتىم. ءوز دياگنوزىمدى بىلەمىن، ماعان شۇعىل كارديولوگقا بارۋ كەرەك. ال ولار الدىمەن بىرنەشە دارىگەر كەلىپ، ءبارى تەكسەرىپ ماعان ءۇش كۇن جاتاسىڭ دەيدى. ءۇش كۇننەن كەيىن ساقتاندىرۋ ءپوليۋسىڭىز ء\مامس جارناسى\ جوق دەپ شىعارىپ سالدى. ال، سونداي ادامداردىڭ قانشاسى بار؟ ساقتاندىرۋ ءپوليۋسى جوقتار اقىلى مەكەمەلەرگە بارماعاندا قايدا بارادى؟ جەدەل جاردەم شاقىرساق, قايتادان رەسەيلىك جەدەل جاردەم كەلەدى. سوسىن ساقتاندىرۋ ءپوليۋسىمىز جوق بولعاسىن مىڭ رۋبلدەن تولەيمىز»، - دەيدى قالا تۇرعىنى كەڭشىلىك كۇزەمباەۆ.
فوتودا كەڭشىلىك كۇزەمباەۆ
قايشىلىقتار قالاسى
بايقوڭىر قالالىق ەمحاناسى باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى دا بۇل ماسەلەنى جوققا شىعارمادى. سەبەبى ەلدە بەكىتىلىگەن زاڭ بويىنشا ءمامس جارناسى تولەنبەگەن ناۋقاسقا قىزمەت اقىلى كورسەتىلەدى.
«ەگەر ناۋقاس ءمامس جۇيەسى بويىنشا ساقتاندىرىلعان بولسا قىزمەتتىڭ ءبارىن تەگىن الادى. ەگەر دە مۇگەدەك ادامدار بولسا، ءبىزدىڭ اۋرۋحانادان جەدەل جاردەم ءوزى بارىپ، تاسىمالدايمىز. ءار ناۋقاستىن اۋىرلىق ناتيجەسىنە بايلانىستى قارايمىز. بايقوڭىر قالاسىنىڭ كەيبىر تۇرعىندارى بۇعان ءالى ۇيرەنىسە الماي جاتىر. قازاقستان ددسۇ باعدارلاماسىمەن جۇمىس ىستەيدى، وتباسىلىق دارىگەر، جالپى تاجىريبەلىك دارىگەر دەپ بولەمىز. سول سەبەپتەن، دۇيسەنبى، سارسەنبى، جۇما كۇندەرى ەرەسەكتەردى، ال سەيسەنبى مەن بەيسەنبىدە بالالاردى قابىلدايمىز. بايقوڭىر ەرەكشە قالا بولعاندىقتان، وسىلاي تۇرعىندارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن جاسادىق»، - دەيدى ماحاببات احمەتوۆا.
ماماندار وڭىردە مەديتسينالىق قىزمەتكە جۇگىنۋ سانى ارتقانىمەن اۋرۋ كورسەتكىشى باسەڭدەگەنىن ايتادى. الايدا، ەكولوگيالىق جاعداي اقساپ تۇرعاندىقتان وڭىردە تىنىس الۋ جۇيەسى اۋرۋلارى كوش باستاپ تۇر.
«تىنىس الۋ جۇيەسى اۋرۋلارى بويىنشا – 6 مىڭ 474, قان اينالىم جۇيەسى اۋرۋلارى بويىنشا – 5 مىڭ, ەندوكريندىك جۇيە اۋرۋلارى بويىنشا 2 مىڭ 792 دەرەك تىركەلدى»،- دەپ جاۋاپ قاتتى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ماماندارى.
«بارلىق اۋرۋ تۇرىمەن كەزدەسىپ جاتىرمىز. بايقوڭىردا اۋرۋحانالار ەكىگە بولىنەدى. رەسەيدىڭ تاراپىنان – ۇلكەن اۋرۋحانا، ولار تەك شۇعىل كومەك قاجەت ەتەتىن ناۋقاستاردى قابىلدايدى، اياق استىنان اۆاريا بولا ما, بىردەن سول جەرگە جىبەرىلەدى. ال ءبىزدىڭ ەمحانا جوسپارلى ەممەن اينالىسادى. پوليكلينيكادا وتىرىپ، بولەمىز. شۇعىل ەم قاجەت ناۋقاستاردى جولداما بەرىپ, رەسەيلىك اۋرۋحاناعا جاتقىزامىز. ال وزىمىزدە جاتقىزۋ ءۇشىن الدىمەن زاڭ بويىنشا پورتالعا تىركەيمىز»، - دەيدى جەرگىلىكتى دارىگەر اينۇر جاقىپوۆا.
فوتودا اينۇر جاقىپوۆا
17 بولىمشەگە – 4 دارىگەر
دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەسىنىڭ تۇبەگەيلى شەشىلمەۋىنىڭ ءبىر سەبەبى – وڭىردە دارىگەر تاپشى. جۇكتەمەمەن جۇمىس جاساپ جۇرگەن جەرگىلىكتى ماماندار قۇزىرلى ورگاندارعا حات جازعانىمەن، ماسەلە ءالى شەشىلمەگەن.
ء«بىزدىڭ باستى پروبلەمامىز – دارىگەرلەر جەتىسپەۋشىلىگى. اقايدىڭ ءۇش ايماعىنا ەكى دارىگەر وتىر، تورەتامنىڭ بەس ايماعىنا – ءۇش دارىگەر، ال بايقوڭىردا 17 بولىمشەگە 4 دارىگەر وتىر. ۇلكەن جۇكتەمەمەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. قالادا جاڭادان كەلگەن ماماندارعا ءۇي بار، مەكەمە تاراپىنان ءبولىپ قويعان.10 شاقتى جاڭا دارىگەرگە ءۇي بەرىلدى. بىراق سوندا دا بۇل ماسەلە شەشىلمەي تۇر»، - دەيدى دارىگەر اينۇر جاقىپوۆا.
جەرگىلىكتى اق حالاتتىلاردىڭ ايتۋىنشا، بايقوڭىردا قالا ستاتۋسى بولعاندىقتان اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى ماماندارعا بەرىلەتىن ۇستەمە اقى مۇنداعىلارعا تولەنبەيدى ەكەن.
«ماسەلەن، بايقوڭىردى قورشاپ تۇرعان اۋدانداردا، ارال، قازالى، شيەلى، جاڭاقورعان، قارماقشى، قازالى، قىزىلوردا وبلىسىنداعى بارلىق اۋداندا جۇمىس ىستەپ جاتقان دارىگەرلەرگە اۋىلدىق ۇستەمە اقى تولەنەدى. قاتەلەسپەسەم 30% ۇستەمە اقشا قوسىلادى. ءبىزدىڭ مەكەمەگە قالالىق تيپ بەرىلگەندىكتەن، بىزگە ول ۇستەمە تولەنبەيدى. كوبىسى كەلەدى، 3-4 اي جۇمىس ىستەيدى دە، وسى ماسەلەلەر بويىنشا كەتىپ قالادى»، - دەيدى دارىگەر اينۇر جاقىپوۆا.
وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا، بايقوڭىرعا ءدال قازىرگى ۋاقىتتا جالپى تاجىريبەلى دارىگەر, بالالار حيرۋرگى, ەەسەكتەر جانە بالالار نەۆروپاتولوگى, ۋرولوگ, ەندوكرينولوگ, اكۋشەر-گينەكولوگ سىندىجالپى سانى 15 دارىگەر قاجەت. ال كادر ماسەلەسى شەشىمىن تاپقانشا، تۇرعىندار بەيىندى مامانداردىڭ كونسۋلتاتسياسى مەن ەمىن الۋ ءۇشىن باسقا وڭىرلەرگە بارۋعا ءماجبۇر.
جانسايا نۇرعاليقىزى
